Λέιν: Ενέργεια και ομόλογα περιορίζουν τις αυξήσεις επιτοκίων

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σύνθετο οικονομικό περιβάλλον, όπου η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους, η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων και η συρρίκνωση της δημοσιονομικής στήριξης ενδέχεται να επιβαρύνουν την οικονομική ανάπτυξη. Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, αυτοί οι παράγοντες μπορεί να περιορίσουν την ανάγκη για περαιτέρω αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής, προκειμένου να αναχαιτιστούν οι πληθωριστικές πιέσεις. Όπως μεταδίδει το Reuters, ο Λέιν τόνισε ότι η μέχρι στιγμής «μετρημένη» αντίδραση της κεντρικής τράπεζας κρίνεται κατάλληλη, δεδομένων των αντισταθμιστικών δυνάμεων που ασκούνται στην οικονομία.

Η ΕΚΤ έχει προχωρήσει σε δύο αυξήσεις επιτοκίων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, καθώς ο πληθωρισμός εκτοξεύθηκε σε επίπεδα σχεδόν διπλάσια του στόχου του 2%. Πλέον, οι αξιωματούχοι της κεντρικής τράπεζας εξετάζουν προσεκτικά πόσο περαιτέρω θα χρειαστεί να αυστηροποιήσουν τη νομισματική τους πολιτική, με το ενεργειακό κόστος να παραμένει υψηλό και την οικονομική ανάπτυξη να αποδεικνύεται πιο ανθεκτική από ό,τι αναμενόταν. Ο Λέιν αναγνώρισε ότι το νέο κύμα αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας δημιουργεί σαφή ανοδικό κίνδυνο για τον πληθωρισμό. Ωστόσο, όπως σημείωσε, άλλοι παράγοντες λειτουργούν ανασταλτικά για την οικονομία, γεγονός που καθιστά κατάλληλη τη μέχρι σήμερα στάση της ΕΚΤ απέναντι στις αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις.

Μεταξύ των παραγόντων που επιβαρύνουν την οικονομική δραστηριότητα, ο Λέιν συμπεριέλαβε το υψηλό ενεργειακό κόστος, τη μειωμένη δημοσιονομική στήριξη και την πρόσφατη απότομη αύξηση του κόστους δανεισμού στις αγορές. Όλα αυτά, όπως εξήγησε, περιορίζουν τη ζήτηση και επιβαρύνουν την οικονομία. «Παρότι η ανάπτυξη έχει αντέξει μέχρι στιγμής μέσα στη χρονιά, η δημοσιονομική ώθηση αναμένεται να μετατραπεί από θετική το 2026 σε αρνητική το 2027 και το 2028, ενώ η αξιοσημείωτη πρόσφατη άνοδος των μακροπρόθεσμων επιτοκίων θα επιβραδύνει την ανάπτυξη και θα περιορίσει τη μετάδοση των πληθωριστικών πιέσεων περισσότερο από ό,τι προβλεπόταν», δήλωσε σε συνέδριο στη Φρανκφούρτη.

Η εκρηκτική αύξηση των επενδύσεων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί θετική εξέλιξη για την οικονομία, σημείωσε ο Λέιν. Ωστόσο, οι τεχνολογικές εταιρείες προσφεύγουν σε τόσο μεγάλο δανεισμό για να χρηματοδοτήσουν τις ιδιαίτερα υψηλές επενδύσεις τους, ώστε ενισχύουν με τη σειρά τους τις ανοδικές πιέσεις στα επιτόκια. «Με όλα τα άλλα δεδομένα σταθερά, αυτοί οι δίαυλοι “καταστροφής της ζήτησης” μπορούν να περιορίσουν την απαιτούμενη προσαρμογή της νομισματικής πολιτικής, ώστε να διασφαλιστεί η έγκαιρη επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο», ανέφερε.

Ο Λέιν απέφυγε, πάντως, να τοποθετηθεί για την επόμενη κίνηση της ΕΚΤ, υπογραμμίζοντας ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση.

Μεταβλητές οι προσδοκίες για τις αυξήσεις επιτοκίων

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές προεξοφλούν αυτή τη στιγμή ακόμη δύο έως τρεις αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ μέσα στον επόμενο χρόνο. Οι προσδοκίες, ωστόσο, χαρακτηρίζονται από έντονη μεταβλητότητα. Μόλις λιγότερο από μία εβδομάδα νωρίτερα, οι αγορές προεξοφλούσαν πλήρως τέσσερις αυξήσεις, προτού ακολουθήσει απότομη ανατιμολόγηση των προσδοκιών. Ο Λέιν υποστήριξε παράλληλα ότι, παρά την πρόσφατη έξαρση του πληθωρισμού, δεν έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής αντίστοιχη άνοδος στις μεσοπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες.

Την άποψη αυτή φαίνεται να συμμερίζεται και ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ. «Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι ο πληθωρισμός έχει μετακυλιστεί στη διαμόρφωση των τιμών και των μισθών», δήλωσε ο Νάγκελ σε ομιλία του στο Σορέντο της Ιταλίας. «Οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες, όπως αποτυπώνονται στις αγορές και στις εκτιμήσεις των ειδικών, παραμένουν συμβατές με τον στόχο πληθωρισμού του 2% του Ευρωσυστήματος». Ο Νάγκελ, ωστόσο, προειδοποίησε και αυτός ότι οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό παραμένουν ανοδικοί. Οι τιμές του φυσικού αερίου ενδέχεται να αυξηθούν περαιτέρω, η καταστροφή δυναμικότητας στα διυλιστήρια ασκεί πιέσεις στα περιθώρια κέρδους, ενώ ανοδικές πιέσεις δέχονται και οι τιμές των τροφίμων.