Mercosur: Σπάνιες γαίες, φτηνό κρέας και καμένα δάση – Το πραγματικό τίμημα της νέας ευρωπαϊκής συμφωνίας

Τελικά ψηφίστηκε η περιβόητη εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών της Λατινικής Αμερικής που συγκροτούν το μπλοκ της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη).

Η Ελλάδα ήταν μεταξύ των χωρών που συμφώνησαν. Γαλλία,  Πολωνία,  Αυστρία,  Ιρλανδία και  Ουγγαρία είπαν ΟΧΙ, ενώ το Βέλγιο απείχε.

Πρόκειται για την μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει υπογραφεί ποτέ στην Ευρώπη και επικυρώθηκε μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων ανοίγοντας το δρόμο για τη δημιουργία μιας ζώνης ελεύθερων συναλλαγών που θα καλύπτει 700 εκατομμύρια ανθρώπους σε Ευρώπη και Λατινική Αμερική.

Οι υποστηρικτές της συμφωνίας λένε ότι θα βοηθήσει στην εμβάθυνση της οικονομικής συνεργασίας της ΕΕ με την Λατινική Αμερική, όπου η Κίνα αναζητά συμμαχίες. Επίσης θα δώσει στην ΕΕ τη δυνατότητα να μην εξαρτάται από την Κίνα σε κρίσιμα ορυκτά και σπάνιες γαίες ζωτικής σημασίας για τους τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας και της τεχνολογίας, καθώς αυτά τα στοιχεία είναι άφθονα στις χώρες της Mercosur. Μόνο η Βραζιλία διαθέτει το 20% των παγκόσμιων αποθεμάτων σε γραφίτη, μαγγάννιο, νικέλιο, ενώ η Αργεντινή είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός λιθίου, ενός υλικού που χρησιμοποιείται στις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων.

Ποιοι είναι οι κερδισμένοι από την συμφωνία;

Πρωτίστως η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, αφού πλέον τα οχήματα της  Volkswagen και της BMW, λόγω χαμηλότερων δασμών, θα μπορούν πιο εύκολα να πωληθούν στους καταναλωτές της Λατινικής Αμερικής. Κερδισμένη θα είναι και η Ιταλία, αφού η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, ενώ αρχικά απείλησε να μην υπογράψει τη συμφωνία, στο τέλος συμφώνησε, αποσπώντας διασφαλίσεις της τελευταίας στιγμής για τους Ιταλούς αγρότες, αλλά και νέα χρηματοδότηση της γεωργίας της από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ποιοι θα χάσουν από τη συμφωνία;

Σίγουρα οι ευρωπαίοι αγρότες και κτηνοτρόφοι, οι οποίοι θα δουν προϊόντα από μια περιοχή  250 εκατομμυρίων κατοίκων να φτάνουν στην ΕΕ με πιο ανταγωνιστικές τιμές, αλλά και με αμφιλεγόμενες πρακτικές σε ότι αφορά τη χρήση λιπασμάτων, γεωργικών φαρμάκων, ορμονών, κλπ. Για το λόγο αυτό η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον ντερ Λαϊεν έταξε περί τα 45 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον επιδοτήσεις για τους αγρότες, προκειμένου να κάμψει τις αντιστάσεις τους.

Στους χαμένους είναι και ο Πρόεδρος της Γαλλίας Μακρόν, ο οποίος, αν και καπιταλιστής και υπέρμαχος του ελεύθερου εμπορίου, λόγω της τεράστιας εσωτερικής πολιτικής πίεσης και των κινητοποιήσεων των Γάλλων αγροτών, τελικά συντάχθηκε με τις χώρες που δεν ψήφισαν τη συμφωνία.

Ενώ η ευρωπαϊκή αγορά ανοίγει για φτηνά αγροτικά προϊόντα της Mercosur, η ΕΕ εγκρίνει την χρήση προϊόντων από έντομα. Πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) γνωμοδότησε ότι το νέο έλαιο από κίτρινο σκουλήκι αλευριού είναι ασφαλές για γενική χρήση. Ένα λάδι που παράγεται από εκτρεφόμενες προνύμφες και αποτελείται κυρίως από λίπος (99%), λαμβάνεται με μηχανικό διαχωρισμό και στη συνέχεια εκτίθεται σε ακτινοβολία UVB για την ενίσχυση της περιεκτικότητας του σε βιταμίνη D3. Το λάδι αυτό προορίζεται ως συστατικό σε μια σειρά τροφίμων, αρτοποιίας, σαλτσών, γαλακτοκομικών επιδορπίων και λιπαρών, παρά τις επισημάνσεις της αρμόδιας επιτροπής, ότι μπορεί να εμφανιστούν αλλεργικές αντιδράσεις κατά την κατανάλωση.

Υπάρχει όμως και μία άλλη απώλεια από την εφαρμογή της συμφωνίας. Το τροπικό δάσος του Αμαζονίου. Δυστυχώς, για το περιβάλλον, η Mercosur σημαίνει ένα πράγμα: burn baby burn (κάψε, μωρό, κάψε). Με το άνοιγμα της Ευρωπαϊκής αγοράς και της δυνατότητας εξαγωγών κρέατος, η Βραζιλία θα πρέπει να συρρικνώσει το τροπικό της δάσος για να δημιουργήσει περισσότερα βοσκοτόπια. Με τη συμφωνία η ΕΕ θα προσφέρει επιπλέον ποσόστωση 99.000 μετρικών τόνων για εισαγωγές βοδινού κρέατος. Περισσότερο βοδινό κρέας για την Ευρώπη σημαίνει λιγότερα δέντρα για τον κόσμο.

Και η Ελλάδα τι θα κερδίσει; Τι διαπραγματεύτηκε;

Όλη η διαπραγμάτευση έγινε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και οι κινητοποιήσεις των αγροτών επισκίασαν τη συμφωνία, ενώ έπρεπε να αναδειχτεί και να αναλυθεί από τους αρμόδιους.

Την ίδια ώρα λόγω της ευλογιάς στα αιγοπρόβατα, οι εκατοντάδες χιλιάδες θανατώσεις έχουν αποδεκατίσει το ζωικό κεφάλαιο της χώρας και έχουν προκαλέσει την καταστροφή των κτηνοτρόφων σε πολλές περιοχές. Ένας πραγματικός πόλεμος κατά της κτηνοτροφίας, αφού μέχρι σήμερα η Κυβέρνηση αρνείται τον εμβολιασμό των ζώων, κάτι που έχει προτείνει ακόμα και ο αρμόδιος επίτροπός της ΕΕ. Και χωρίς αιγοπρόβατα δεν υπάρχουν τυροκομικά προϊόντα, ένα αγαθό που είχε πολύ μεγάλη προστιθέμενη αξία. Και ενώ με την συμφωνία οι χώρες της Mercosur θα δώσουν στην ΕΕ αφορολόγητη ποσόστωση 30.000 τόνων για τυροκομικά, η Ελλάδα δεν θα επωφεληθεί του μέτρου λόγω συρρίκνωσης της παραγωγής της.

Το όλο θέμα αποδοχής της συμφωνίας, έφερε άλλη μια φορά μεγάλη απογοήτευση για τους χειρισμούς των Ελλήνων αξιωματούχων που εκπροσωπούν τις τύχες της Ελληνικού Αγροτοκτηνοτροφικού τομέα. Εκπρόσωποι που φαίνεται ότι δέχτηκαν αδιαμαρτύρητα ότι αποφάσισε η Ευρωπαϊκή ελίτ.

Η Ελλάδα δεν θα κερδίσει τίποτα από τη συμφωνία, αλλά θα χάσει. Για σειρά ετών η επίσημη πολιτική της Κυβέρνησης ήταν η διανομή των αγροτικών επιδοτήσεων (με τον τρόπο που έχει αποκαλυφθεί στην εξεταστική της Βουλής) και όχι η κατασκευή αγροτικών έργων υποδομής και η λήψη μέτρων για την μείωση του κόστους παραγωγής σε καύσιμα, λιπάσματα, γεωργικά φάρμακα, νερό κλπ. Έτσι τα ελληνικά προϊόντα δεν είναι ανταγωνιστικά έναντι των εισαγόμενων, γεγονός που σταδιακά συρρικνώνει την αγροτική παραγωγή και μειώνει τους αγρότες. Το χειρότερο είναι ότι αυτή η κατάσταση μας καθιστά ακόμα περισσότερο εξαρτημένους στο θέμα της διατροφής από το εξωτερικό. Τελικά η λέξη αυτάρκεια (διατροφική, ενεργειακή, αμυντική, κλπ) είναι εκτός του νεοφιλελεύθερου λεξιλογίου της Κυβέρνησης.

Μιας Κυβέρνησης που δεν υπηρετεί τους Έλληνες πολίτες, αλλά φέρεται και άγεται από συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα και τις εντολές της ΕΕ. Και το κάνει αυτό για να έχει την στήριξή τους και την κάλυψή τους στα πολλά σκάνδαλα και εγκλήματα που βλέπουν το φως της δημοσιότητας (τηλεφωνικές υποκλοπές, Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, διαχείριση κονδυλίων Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και χειραγώγηση του εκλογικού σώματος).

Μόλις χθες, στην Πιερία, ένας 55χρονος κτηνοτρόφος έβαλε τέλος στην ζωή του λίγες ημέρες αφότου θανατώθηκε το κοπάδι του λόγω της ευλογιάς. Κατέρρευσε ψυχολογικά με αυτό που έγινε και είδε. Ένας άνθρωπος που μεγάλωσε μέσα στα ζώα, τα ξεγεννούσε και τα είχε σαν παιδιά του.

Είναι αυτό που δεν μπορούν να καταλάβουν κάποιοι πολιτικοί που δεν έχουν κολλήσει στην ζωή τους «κοινωνικά ένσημα». Είμαστε άνθρωποι και όχι αριθμοί και κέρδη.

Tου Ιωάννη Ιντζέ 

Ο Ιωάννης Ιντζές είναι Αντιστράτηγος ε.α. απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας και κάτοχος Μεταπτυχιακού στην «Εφαρμοσμένη Στρατηγική και τη Διεθνή Ασφάλεια». Είναι Διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του Προέδρου της ΝΙΚΗΣ και Επιστημονικός Συνεργάτης στην Βουλή, Υπεύθυνος του Τομέα Εθνικής Άμυνας και αναπληρωματικό μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής.