Μετά τη φωτιά έρχεται ο φόβος της πλημμύρας – Η κυβέρνηση τρέχει να προλάβει τον Σεπτέμβριο

Στην οικονομική στήριξη των πυρόπληκτων και στην ταχεία αντιπλημμυρική προστασία των καμένων περιοχών σε Δυτική Αττική και Βοιωτία μεταφέρεται πλέον το βάρος της κυβερνητικής διαχείρισης, μετά τη μεγάλη πυρκαγιά που άφησε πίσω της εκτεταμένες ζημιές σε κατοικίες, επιχειρήσεις, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και φυσικό περιβάλλον.

Με τις αυτοψίες στο Πόρτο Γερμενό να έχουν ολοκληρωθεί, από τη Δευτέρα 10 Αυγούστου ανοίγει η διαδικασία για τα πρώτα επιδόματα προς τους πληγέντες, ενώ οι αιτήσεις για επισκευή και ανακατασκευή κατοικιών τοποθετούνται στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Την ίδια ώρα, οι μελέτες για τα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, με την κυβέρνηση να θέτει ως στόχο την έναρξη των πρώτων παρεμβάσεων έως τα μέσα Σεπτεμβρίου. Το χρονοδιάγραμμα είναι ασφυκτικό, καθώς οι πρώτες ισχυρές φθινοπωρινές βροχές μπορούν να μετατρέψουν τις καμένες πλαγιές σε νέα εστία κινδύνου για τους οικισμούς που βρίσκονται χαμηλότερα.

Ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κατσαφάδος, παρουσίασε στο ΕΡΤnews το πλαίσιο αποζημιώσεων και αποκατάστασης, ανακοινώνοντας ότι η κρατική συνδρομή για επισκευή ή ανακατασκευή κατοικιών θα καλύπτει πλέον το 100% της εκτιμηθείσας ζημιάς.

Η Κοινή Υπουργική Απόφαση που θα οριοθετεί επίσημα τις πληγείσες περιοχές αναμένεται έως τις 20 Αυγούστου, γεγονός που σημαίνει ότι οι πυρόπληκτοι εξακολουθούν να περιμένουν την ολοκλήρωση των διοικητικών διαδικασιών προτού μπορέσουν να περάσουν στο επόμενο στάδιο αποκατάστασης.

79 «κόκκινα» σπίτια και αιτήσεις από τη Δευτέρα

Στο Πόρτο Γερμενό, μία από τις περιοχές που χτυπήθηκαν περισσότερο από τη φωτιά, ολοκληρώθηκαν οι αυτοψίες των κλιμακίων της Γενικής Διεύθυνσης Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υφυπουργός, καταγράφηκαν 79 «κόκκινα» σπίτια, τα οποία κρίθηκαν επικίνδυνα για χρήση, 56 «κίτρινα», δηλαδή προσωρινά ακατάλληλα, και 57 «πράσινα».

Από τη Δευτέρα οι πληγέντες θα μπορούν να υποβάλλουν αιτήσεις στους δήμους για το επίδομα πρώτων βιοτικών αναγκών και την αποζημίωση οικοσκευής. Για την υποβολή απαιτούνται το έντυπο Ε1, το Ε9 και πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης.

Όσοι ιδιοκτήτες ή ένοικοι δεν βρίσκονταν στο ακίνητο κατά την πρώτη καταγραφή θα έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν νέα αυτοψία.

Ο Κώστας Κατσαφάδος ανέφερε ότι, εφόσον οι φάκελοι είναι πλήρεις, οι πρώτες πληρωμές μπορούν να πραγματοποιηθούν μέσα σε δέκα ημέρες.

Το επίδομα πρώτων βιοτικών αναγκών μπορεί να φτάσει έως τα 600 ευρώ, ενώ η ενίσχυση για επισκευή ή αντικατάσταση οικοσκευής προβλέπεται έως 6.000 ευρώ για κύρια κατοικία.

Για δευτερεύουσες κατοικίες το ανώτατο ποσό φτάνει τα 3.000 ευρώ και θα διαμορφώνεται ανάλογα με το μέγεθος της ζημιάς.

Η βασικότερη αλλαγή, σύμφωνα με την κυβέρνηση, αφορά τη στεγαστική συνδρομή. Η κρατική αρωγή για επισκευή ή πλήρη ανακατασκευή κατοικιών και άλλων κτιρίων αυξάνεται στο 100% της εκτιμηθείσας ζημιάς, τόσο για κύριες όσο και για δευτερεύουσες κατοικίες.

Σε περιπτώσεις ολοσχερούς καταστροφής, η ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, για κατοικίες επιφάνειας έως 150 τετραγωνικά μέτρα, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.

Οι αιτήσεις για τις συγκεκριμένες αποζημιώσεις αναμένεται να ανοίξουν στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Το κράτος αναλαμβάνει επίσης εξ ολοκλήρου το κόστος κατεδάφισης των «κόκκινων» κτιρίων, μια δαπάνη που μέχρι σήμερα επιβάρυνε σε σημαντικό βαθμό τους ιδιοκτήτες.

Για όσους δεν μπορούν να επιστρέψουν στην κύρια κατοικία τους προβλέπεται επιδότηση προσωρινής στέγασης από 300 έως 500 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού.

Το μέτρο αφορά ιδιοκτήτες ή χρήστες κατοικιών που έχουν χαρακτηριστεί «κίτρινες» ή «κόκκινες» και παραμένουν ακατάλληλες για κατοίκηση.

Στήριξη προβλέπεται ακόμη για επιχειρήσεις και αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Η κρατική επιχορήγηση για ζημιές σε εξοπλισμό και μηχανήματα μπορεί να φτάσει το 70% της εκτιμηθείσας ζημιάς.

Παράλληλα, σχεδιάζεται ειδικό πρόγραμμα τύπου «pass» για την επόμενη τουριστική περίοδο, με στόχο να ενισχυθεί η επισκεψιμότητα σε Πόρτο Γερμενό, Ψάθα και Αλεποχώρι, περιοχές όπου η πυρκαγιά δεν κατέστρεψε μόνο περιουσίες, αλλά έπληξε και την τοπική οικονομική δραστηριότητα.

Η μεγάλη μάχη τώρα είναι να προλάβουν τις πλημμύρες

Το επόμενο και ίσως πιο κρίσιμο μέτωπο αφορά την αντιδιαβρωτική και αντιπλημμυρική προστασία των καμένων εκτάσεων.

Η συνολική περίμετρος που επηρεάστηκε από τη φωτιά εκτιμάται περίπου στα 113.000 στρέμματα, από τα οποία σχεδόν 95.000 βρίσκονται στην Αττική.

Η χαρτογράφηση συνεχίζεται, καθώς μέσα στην καμένη ζώνη υπάρχουν περιοχές που υπέστησαν διαφορετική ένταση καταστροφής, αλλά και νησίδες βλάστησης που δεν κάηκαν.

Οι μελέτες για τα αντιδιαβρωτικά έργα αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα στον Αύγουστο. Στις πληγείσες εκτάσεις προβλέπεται να τοποθετηθούν κορμοδέματα, κλαδοπλέγματα και σανιδότοιχοι, ενώ στα ρέματα θα κατασκευαστούν κορμοφράγματα για τη συγκράτηση φερτών υλικών και τον περιορισμό του πλημμυρικού κινδύνου.

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, τα πρώτα έργα θα πρέπει να ξεκινήσουν γύρω στα μέσα Σεπτεμβρίου.

Το χρονοδιάγραμμα αφήνει ελάχιστο περιθώριο καθυστέρησης. Μετά από τόσο εκτεταμένη πυρκαγιά, οι πρώτες έντονες βροχοπτώσεις μπορούν να προκαλέσουν κατολισθήσεις, διάβρωση και απότομη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων φερτών υλικών προς κατοικημένες περιοχές.

Μετά τις άμεσες επεμβάσεις θα ακολουθήσει παρακολούθηση της φυσικής αναγέννησης του δάσους και, όπου κριθεί επιστημονικά απαραίτητο, θα πραγματοποιηθούν συμπληρωματικές αναδασώσεις και έργα ορεινής υδρονομίας.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης υλοτομίες επικίνδυνων καμένων δέντρων, απαγόρευση θήρας και βόσκησης στις πληγείσες περιοχές και πρόσθετα μέτρα προστασίας της άγριας πανίδας.

Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης επανέρχεται και το πρόγραμμα Antinero, μέσω του οποίου είχαν προηγηθεί εργασίες καθαρισμού βιομάζας, συντήρησης δασικών δρόμων και δημιουργίας αντιπυρικών ζωνών.

Σύμφωνα με τη Δασική Υπηρεσία, από το 2022 είχαν διατεθεί περίπου 20 εκατ. ευρώ για παρεμβάσεις σε περιοχές της Δυτικής Αττικής και στον ευρύτερο άξονα που τελικά επλήγη από τη φωτιά.

Η κυβερνητική πλευρά υποστηρίζει ότι ορισμένα από αυτά τα έργα συνέβαλαν στη μείωση της έντασης του μετώπου και έδωσαν χρόνο στις δυνάμεις πυρόσβεσης.

Ταυτόχρονα, αναγνωρίζεται ότι κανένα πρόγραμμα καθαρισμού δεν μπορεί από μόνο του να αποτρέψει μια μεγάλη πυρκαγιά υπό ακραίες συνθήκες.

Η πραγματική αποτίμηση, όμως, δεν μπορεί να περιοριστεί σε αυτή τη διαπίστωση. Μετά από μια φωτιά τέτοιας κλίμακας, η κυβέρνηση καλείται να εξηγήσει ποια ήταν η πραγματική αποτελεσματικότητα των προληπτικών παρεμβάσεων και αν τα εκατομμύρια που διατέθηκαν μεταφράστηκαν σε επαρκή θωράκιση των πλέον ευάλωτων περιοχών.

Για τα νέα έργα αποκατάστασης έχουν ανακοινωθεί χρηματοδοτήσεις 1,5 εκατ. ευρώ από την Τράπεζα Πειραιώς για μελέτες και παρεμβάσεις, 25 εκατ. ευρώ από τη HELLENiQ ENERGY για δράσεις μετά τις φετινές πυρκαγιές και επιπλέον 25 εκατ. ευρώ από το Πράσινο Ταμείο για δασοτεχνικά, ορεινά υδρονομικά και αντιπλημμυρικά έργα στην Αττική.

Τα διαθέσιμα κονδύλια είναι σημαντικά. Το κρίσιμο ζήτημα πλέον είναι αν θα μετατραπούν εγκαίρως σε έργα στο πεδίο.

Για τις οικογένειες που έχασαν σπίτια και περιουσίες, το πρώτο τεστ είναι η ταχύτητα των αποζημιώσεων. Για τις καμένες πλαγιές και τους οικισμούς που βρίσκονται χαμηλότερα, το επόμενο τεστ θα δοθεί με τις πρώτες ισχυρές βροχές.

Η κυβέρνηση δεν έχει πλέον την πολυτέλεια καθυστερήσεων, εξαγγελιών και διοικητικών εκκρεμοτήτων. Μετά τη φωτιά, το κράτος θα κριθεί από το πόσο γρήγορα θα αποζημιώσει τους ανθρώπους που καταστράφηκαν και από το αν θα προλάβει να προστατεύσει τις ίδιες περιοχές από μια δεύτερη καταστροφή, αυτή τη φορά από το νερό.