Μητσοτάκης: 120 δόσεις, servicers, καύσιμα και αυστηρό μήνυμα

Σε μια συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου που ξεπέρασε τα στενά όρια των ανακοινώσεων για τα καύσιμα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε ένα συνολικό πακέτο μέτρων που στοχεύει στην ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ενώ ταυτόχρονα έστειλε σαφές μήνυμα πειθαρχίας στο εσωτερικό της κυβέρνησης και της Νέας Δημοκρατίας. Η χθεσινή συνεδρίαση αποτέλεσε το σκηνικό για την παρουσίαση τεσσάρων βασικών παρεμβάσεων που καλύπτουν χρέη, κόστος δανεισμού και ενεργειακό κόστος, αλλά και για την προσωπική απάντηση του πρωθυπουργού στη Ντόρα Μπακογιάννη, με αφορμή τη δημόσια συζήτηση περί αλαζονείας.

Οι 120 δόσεις και η ελάφρυνση των οφειλετών

Η πιο ουσιαστική παρέμβαση για χιλιάδες οφειλέτες αφορά τη διεύρυνση του καθεστώτος των 72 δόσεων σε 120. Η νέα ρύθμιση καλύπτει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία έως το τέλος Δεκεμβρίου 2024, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή τα 30 ευρώ. Όσοι βρίσκονται ήδη στις 72 δόσεις θα μπορούν να ενταχθούν αυτόματα στο νέο καθεστώς, γεγονός που μεταφράζεται σε μεγαλύτερο χρόνο αποπληρωμής και χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση. Δεδομένου ότι αφορά συσσωρευμένες οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, το μέτρο έχει άμεσο αποτύπωμα στην οικονομική καθημερινότητα των πολιτών.

Αυστηρότερο πλαίσιο για τους servicers

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το νέο πλαίσιο για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε αυστηρότερους κανόνες για την προστασία των συνεπών οφειλετών. Σε περίπτωση παραβίασης συμφωνημένης ρύθμισης από servicer, προβλέπεται ακύρωση της σχετικής πράξης, πρόστιμο που μπορεί να φτάσει έως τις 500.000 ευρώ και πίστωση πέντε δόσεων της αρχικής συμφωνίας στον πολίτη. Πρόκειται για παρέμβαση που επιχειρεί να αλλάξει τους κανόνες στη σχέση δανειολήπτη και εταιρειών διαχείρισης, θεσπίζοντας συγκεκριμένες συνέπειες για τους servicers όταν παραβιάζονται συμφωνημένες ρυθμίσεις. Το κυβερνητικό αφήγημα είναι σαφές: σε μια περίοδο αυξημένης πίεσης, η πολιτεία δημιουργεί περισσότερο χρόνο για όσους χρωστούν και μεγαλύτερη εποπτεία απέναντι στις εταιρείες διαχείρισης.

Παρέμβαση στο πετρέλαιο κίνησης

Στο μέτωπο των καυσίμων, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε νέα παρέμβαση στο πετρέλαιο κίνησης. Η επιδότηση στην αντλία αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά το λίτρο για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, ενώ με τις εκπτώσεις των διυλιστηρίων η συνολική ελάφρυνση μπορεί να φτάσει τα 20 λεπτά. Παράλληλα, στόχος της κυβέρνησης είναι το πετρέλαιο θέρμανσης να διαμορφωθεί κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο, με τις τελικές ανακοινώσεις να αναμένονται πριν από τις 15 Οκτωβρίου. Ο Μητσοτάκης έθεσε τις παρεμβάσεις σε μια ευρύτερη λογική αντιμετώπισης της ενεργειακής αναταραχής, τονίζοντας ότι τα μέτρα θα επανεξετάζονται ανά δεκαπενθήμερο ανάλογα με την εξέλιξη των διεθνών τιμών. Η κυβέρνηση επιδιώκει επίσης ευρωπαϊκή αντιμετώπιση της κρίσης, έχοντας θέσει το ζήτημα σε Κομισιόν και Eurogroup.

«Κίτρινες κάρτες» και μήνυμα πειθαρχίας

Η χθεσινή συνεδρίαση είχε και μια δεύτερη, καθαρά πολιτική ανάγνωση. Ο πρωθυπουργός έστειλε μήνυμα προς υπουργούς και βουλευτές ότι η συμπεριφορά τους αποτελεί δική του ευθύνη να αξιολογείται. Όπως ανέφερε, οι πολίτες είναι εκείνοι που τελικά θα κρίνουν τους πάντες, όμως μέχρι τότε είναι δική του αρμοδιότητα να αξιολογεί συμπεριφορές υπουργών και βουλευτών. Το μήνυμα αυτό ήρθε σε μια συγκυρία κατά την οποία στο εσωτερικό της ΝΔ έχει ανοίξει συζήτηση για συμπεριφορές στελεχών, δημόσιες δηλώσεις και την εικόνα που εκπέμπει η κυβέρνηση. Με απλά λόγια, ο πρωθυπουργός έβαλε «κόφτη» στις δημόσιες παρεμβάσεις που μπορεί να δημιουργούν πολιτικό θόρυβο και ζήτησε μεγαλύτερη προσοχή, συνδέοντας το θέμα με την ανάγκη η κυβέρνηση να εμφανίζεται συντονισμένη και αποτελεσματική.

Η απάντηση στη Ντόρα Μπακογιάννη

Και κάπου εδώ μπαίνει στην εικόνα η Ντόρα Μπακογιάννη. Η πρώην υπουργός είχε χρησιμοποιήσει τη φράση περί «καβαλημένων καλαμιών» αναφερόμενη σε συμπεριφορές στο κυβερνητικό στρατόπεδο. Ο πρωθυπουργός επέλεξε να μην αφήσει την τοποθέτηση αναπάντητη. Αντίθετα, απάντησε ευθέως, υπογραμμίζοντας ότι είναι δική του ευθύνη να αξιολογεί τις συμπεριφορές υπουργών και βουλευτών. Η πολιτική σημασία της απάντησης βρίσκεται στο γεγονός ότι δεν προήλθε από κάποιον κυβερνητικό εκπρόσωπο ή από συνεργάτη του Μεγάρου Μαξίμου, αλλά από τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Η Ντόρα Μπακογιάννη δεν είναι ένα τυχαίο πρόσωπο στο εσωτερικό της ΝΔ. Είναι πρώην υπουργός Εξωτερικών, επί σειρά ετών κεντρικό στέλεχος της παράταξης και, κυρίως, αδελφή του πρωθυπουργού. Επομένως, η επιλογή του Μητσοτάκη να απαντήσει προσωπικά δίνει στη συγκεκριμένη αντιπαράθεση διαφορετικό πολιτικό βάρος. Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη δημόσια ανταλλαγή απόψεων. Το μήνυμα του πρωθυπουργού είναι ότι η τελική ευθύνη για την αξιολόγηση της κυβερνητικής λειτουργίας ανήκει στον ίδιο.

Η παρέμβαση Κώστα Μπακογιάννη

Σαν να μην έφτανε η παρέμβαση της Ντόρας, στη δημόσια συζήτηση μπήκε και ο Κώστας Μπακογιάννης. Ο πρώην δήμαρχος Αθηναίων δήλωσε ότι «ο κόσμος το έχει τούμπανο κι εμείς κρυφό καμάρι» σχετικά με την ύπαρξη αλαζονείας στην κυβέρνηση, τοποθέτηση που έδωσε νέα διάσταση στην ήδη ανοιχτή συζήτηση για το κυβερνητικό ύφος. Η παρέμβαση αυτή έχει τη δική της πολιτική βαρύτητα, ακριβώς επειδή προέρχεται από δεύτερο πρόσωπο της ίδιας οικογένειας, σε μια ημέρα κατά την οποία ο πρωθυπουργός είχε ήδη επιλέξει να απαντήσει δημόσια στην αδελφή του. Έτσι, το θέμα ξεφεύγει από τα στενά όρια μιας υπουργικής συνεδρίασης και αποκτά ευρύτερη διάσταση γύρω από το ύφος, τη λειτουργία και την εικόνα της κυβέρνησης.

Το «το είπαμε, το κάναμε» ως κυβερνητική γραμμή

Στο Μέγαρο Μαξίμου θέλουν πλέον να προβάλλουν περισσότερο τη λογική της άμεσης υλοποίησης. Οι 120 δόσεις, οι παρεμβάσεις στους servicers και τα μέτρα για τα καύσιμα μπαίνουν σε ένα ενιαίο πολιτικό κάδρο: ανακοινώσεις που δεν μένουν μόνο στη θεωρία, αλλά μετατρέπονται σε συγκεκριμένες ρυθμίσεις. Αυτό είναι το «το είπαμε, το κάναμε» που επιχειρεί να χτίσει η κυβέρνηση απέναντι σε μια κοινωνία που πιέζεται από το κόστος ζωής, τις τιμές ενέργειας και τις συσσωρευμένες οφειλές. Την ίδια στιγμή, όμως, ο πρωθυπουργός δείχνει ότι το οικονομικό σκέλος δεν αρκεί από μόνο του. Θέλει και πολιτικό έλεγχο στο εσωτερικό της κυβέρνησης, λιγότερες άστοχες δημόσιες τοποθετήσεις και μεγαλύτερη πειθαρχία στο κυβερνητικό μήνυμα. Και αυτό είναι ίσως το βασικό πολιτικό σήμα της ημέρας: από τη μία μέτρα για την κοινωνία και από την άλλη σαφείς κανόνες προς το κυβερνητικό στρατόπεδο. Οι 120 δόσεις, το νέο πλαίσιο για τους servicers και η παρέμβαση στα καύσιμα είναι το οικονομικό πακέτο. Οι «κίτρινες κάρτες» προς στελέχη και η απάντηση στην Ντόρα Μπακογιάννη είναι το εσωτερικό πολιτικό μήνυμα. Δύο διαφορετικά μέτωπα, μία κοινή στόχευση: η κυβέρνηση να δείξει ότι έχει τον έλεγχο τόσο της οικονομικής ατζέντας όσο και της δικής της πολιτικής εικόνας.