Μητσοτάκης: «Κεντρώα η κυβέρνησή μου» – Αδειάζει τη δεξιά βάση της ΝΔ

Δύο διαφορετικά πολιτικά πρόσωπα εμφανίζει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ανάλογα με το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται. Στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας επιχειρεί το τελευταίο διάστημα να επανασυνδεθεί με τη δεξιά βάση, αναγνωρίζοντας εμμέσως την ανάγκη επιστροφής σε πολιτικές που παραπέμπουν στην ιστορική και ιδεολογική ταυτότητα της παράταξης. Όταν, όμως, συνομιλεί με διεθνείς επιχειρηματικούς και δημοσιογραφικούς κύκλους, παρουσιάζει την κυβέρνησή του ως μια καθαρά κεντρώα πολιτική δύναμη, αποστασιοποιημένη από την παραδοσιακή Δεξιά.

Η αντίφαση καταγράφηκε με σαφήνεια κατά τη συζήτησή του στην Πνύκα με τον Hemant Taneja, διευθύνοντα σύμβουλο της General Catalyst, στο πλαίσιο εκδήλωσης της Endeavor Greece. Ο πρωθυπουργός δήλωσε ευθέως ότι η κυβέρνησή του είναι «μετριοπαθής» και «κεντρώα», επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική μετάλλαξη της Νέας Δημοκρατίας κατά τη διάρκεια της δικής του ηγεσίας.

Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς απευθύνεται σε ένα κόμμα που ιδρύθηκε από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και στηρίχθηκε επί δεκαετίες σε συγκεκριμένες ιδεολογικές, κοινωνικές και εθνικές αναφορές. Η δημόσια απομάκρυνση του πρωθυπουργού από αυτή την παράδοση συνιστά σαφή περιφρόνηση προς τους ψηφοφόρους που διατήρησαν τη Νέα Δημοκρατία ως βασικό εκφραστή της ελληνικής Κεντροδεξιάς.

Οι συγκεκριμένες δηλώσεις δεν προβλήθηκαν στον βαθμό που συνήθως προβάλλονται οι δημόσιες παρεμβάσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη από τα μέσα ενημέρωσης που διατηρούν στενή σχέση με το Μέγαρο Μαξίμου. Η περιορισμένη δημοσιότητα δεν αλλάζει το περιεχόμενο των λεγομένων του, τα οποία αποτυπώνουν με ακρίβεια τον πολιτικό προσανατολισμό της κυβέρνησης.

Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι ένας «μετριοπαθής κεντρώος» μπορεί να κερδίσει εκλογές και να επικρατήσει απέναντι στους «λαϊκιστές», αρκεί να υλοποιεί τις υποσχέσεις του. Παρουσίασε μάλιστα την κυβέρνησή του ως παράδειγμα σοβαρής διακυβέρνησης με υψηλές πιθανότητες επανεκλογής.

Η περιγραφή αυτή συγκρούεται με την πραγματικότητα που βιώνουν εκατομμύρια πολίτες. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει βρεθεί στο επίκεντρο για το σκάνδαλο των υποκλοπών, τις εκτεταμένες απευθείας αναθέσεις, τη διόγκωση του αριθμού των μετακλητών, τις δυσλειτουργίες του Εθνικού Συστήματος Υγείας και την εγκαινιακή επικοινωνία γύρω από υποδομές που παραμένουν χωρίς το αναγκαίο προσωπικό.

Η κυβερνητική εικόνα και η κοινωνική πραγματικότητα

Στην Πνύκα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε την Ελλάδα ως χώρα στην οποία συνδυάζονται η ελεύθερη αγορά, η δημοσιονομική υπευθυνότητα και ένα αποτελεσματικό κράτος. Τόνισε ακόμη ότι η κυβέρνησή του αναγνωρίζει τον κίνδυνο που δημιουργεί η βαθιά κοινωνική ανισότητα για τη συνοχή της κοινωνίας.

Οι διακηρύξεις αυτές απέχουν από τα δεδομένα της καθημερινής ζωής. Η ακρίβεια εξακολουθεί να περιορίζει δραστικά το διαθέσιμο εισόδημα, το κόστος στέγασης απορροφά μεγάλο μέρος των μισθών και χιλιάδες νοικοκυριά αδυνατούν να καλύψουν βασικές ανάγκες μέχρι το τέλος του μήνα.

Ο πρωθυπουργός επικαλέστηκε την αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 41%, υποστηρίζοντας ότι η μεταβολή αυτή υπερβαίνει τον πληθωρισμό. Η αποσπασματική χρήση του συγκεκριμένου ποσοστού παρακάμπτει τη συνολική επιβάρυνση των πολιτών από τις αυξήσεις σε τρόφιμα, ενέργεια, ενοίκια και υπηρεσίες.

Η ονομαστική αύξηση του μισθού δεν ισοδυναμεί αυτόματα με ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Η πραγματική αγοραστική δύναμη των εργαζομένων παραμένει χαμηλή, ενώ ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας δηλώνει ότι το εισόδημα εξαντλείται πριν από το τέλος του μήνα. Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό των πολιτών αδυνατεί να πραγματοποιήσει ακόμη και ολιγοήμερες διακοπές.

Η κυβερνητική αφήγηση περί οικονομικής επιτυχίας αποκρύπτει ότι η ανάπτυξη δεν κατανέμεται ισόρροπα. Τα κέρδη μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων αυξάνονται, την ώρα που οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι και οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες αντιμετωπίζουν συνεχείς πιέσεις από την ακρίβεια και τη φορολογική επιβάρυνση.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε παράλληλα τους Αμερικανούς επενδυτές να εμπιστευθούν την Ελλάδα, παρουσιάζοντας τη χώρα ως πρότυπο ηγεσίας σε περιόδους διεθνούς αναταραχής. Αναφέρθηκε στην πολιτική πόλωση στις Ηνωμένες Πολιτείες και υποστήριξε ότι η Ελλάδα αποδεικνύει πώς μπορεί να ασκείται αποτελεσματική διακυβέρνηση μέσα σε συνθήκες κρίσης.

Η συγκεκριμένη αυτοπαρουσίαση παραγνωρίζει τη συστηματική καλλιέργεια πολιτικής έντασης στο εσωτερικό, τη στοχοποίηση αντιπολιτευτικών φωνών και τη διαρκή προσπάθεια ταύτισης κάθε κριτικής προς την κυβέρνηση με τον λαϊκισμό. Η πόλωση που καταγγέλλει ο πρωθυπουργός αποτελεί βασικό εργαλείο της επικοινωνιακής στρατηγικής του Μεγάρου Μαξίμου.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η αναφορά του στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης για την προετοιμασία των ομιλιών του. Ο πρωθυπουργός αποκάλυψε ότι έχει εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός «ψηφιακού λογογράφου», λόγω του μεγάλου αριθμού δημόσιων παρεμβάσεων που πραγματοποιεί.

Η παραδοχή αυτή αποκτά πολιτικό ενδιαφέρον σε μια κυβέρνηση που διαθέτει εκατοντάδες μετακλητούς υπαλλήλους, συμβούλους και στελέχη επικοινωνίας. Παρά τον διογκωμένο μηχανισμό του Μεγάρου Μαξίμου, ο πρωθυπουργός εμφανίζεται να αναζητεί πρόσθετα ψηφιακά εργαλεία για την παραγωγή του πολιτικού του λόγου.

Οι ύμνοι στην Endeavor και η σύνδεση με τη Μαρέβα Γκραμπόφσκι

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο πρωτοβουλίας της Endeavor Greece, οργανισμού που συνδέεται ιστορικά με τη σύζυγο του πρωθυπουργού, Μαρέβα Γκραμπόφσκι. Η ίδια είχε ιδρύσει την ελληνική παρουσία της Endeavor το 2012, με στόχο τη στήριξη του επιχειρηματικού οικοσυστήματος και των αναπτυσσόμενων ελληνικών εταιριών κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξήρε δημόσια τη συνεργασία της Endeavor με την κυβέρνηση, χαρακτηρίζοντάς την σημαντικό εταίρο στη διαμόρφωση πολιτικών για την τεχνολογική καινοτομία και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ανέφερε ακόμη ότι ο οργανισμός αποτελεί σταθερό σημείο επαφής της κυβέρνησης με το ελληνικό οικοσύστημα καινοτόμων επιχειρήσεων.

Η δημόσια αυτή αναγνώριση δημιουργεί εύλογα πολιτικά ερωτήματα, λόγω της προηγούμενης θεσμικής σχέσης της συζύγου του πρωθυπουργού με τον οργανισμό. Η Μαρέβα Γκραμπόφσκι αποχώρησε από την Endeavor Greece τον Ιούνιο του 2020, όπως και από τη Zeus+Dione, δηλώνοντας ότι τερματίζει την προσωπική επιχειρηματική και θεσμική της δραστηριότητα μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον σύζυγό της.

Η αποχώρηση αυτή δεν διαγράφει την ιστορική σύνδεση ούτε ακυρώνει την υποχρέωση πλήρους διαφάνειας στις σχέσεις ανάμεσα στην κυβέρνηση και φορείς με τους οποίους η πρωθυπουργική οικογένεια είχε προηγούμενη εμπλοκή. Η εξαιρετικά θερμή αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Endeavor καθιστά αναγκαία τη δημοσιοποίηση του ακριβούς πλαισίου συνεργασίας, των κοινών δράσεων και της συμμετοχής του οργανισμού στη χάραξη κυβερνητικής πολιτικής.

Η παρέμβαση του πρωθυπουργού στην Πνύκα αποκάλυψε για ακόμη μία φορά το χάσμα ανάμεσα στη ρητορική που χρησιμοποιεί ενώπιον της κομματικής βάσης και στην εικόνα που προβάλλει προς το διεθνές επιχειρηματικό ακροατήριο. Στο εσωτερικό εμφανίζεται ως εγγυητής της ενότητας της Νέας Δημοκρατίας. Στο εξωτερικό δηλώνει επικεφαλής μιας κεντρώας κυβέρνησης, τοποθετώντας την ιστορική εκλογική βάση της παράταξης στο περιθώριο.