ΕΕ-Mercosur: Το «Deal» των Γερμανικών Αυτοκινήτων στις Πλάτες του Έλληνα Αγρότη
Η Ελλάδα, ως μια χώρα με σημαντικό πρωτογενή τομέα και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενδέχεται να βρεθεί σε μειονεκτική θέση για τους εξής λόγους:
Αθέμιτος Ανταγωνισμός στον Αγροτικό Τομέα: Οι χώρες της Mercosur (ειδικά η Βραζιλία και η Αργεντινή) είναι παγκόσμιοι κολοσσοί στην παραγωγή βοείου κρέατος, πουλερικών, ζάχαρης και μελιού. Το χαμηλό κόστος παραγωγής τους θα μπορούσε να "πλημμυρίσει" την ευρωπαϊκή αγορά, πιέζοντας τις τιμές προς τα κάτω για τους Έλληνες παραγωγούς.
Πρότυπα Ποιότητας και Ασφάλειας: Στη Λατινική Αμερική χρησιμοποιούνται συχνά φυτοφάρμακα και αντιβιοτικά που είναι απαγορευμένα στην ΕΕ. Αυτό δημιουργεί μια ανισότητα: οι Έλληνες αγρότες πρέπει να τηρούν αυστηρούς (και ακριβούς) περιβαλλοντικούς κανόνες, ενώ θα ανταγωνίζονται προϊόντα που παράγονται με πολύ χαμηλότερα στάνταρ.
Προστασία Προϊόντων ΠΟΠ (Γεωγραφικές Ενδείξεις): Αν και η συμφωνία προβλέπει κάποια προστασία, υπάρχει πάντα ο φόβος για "παραπλανητικές" ονομασίες προϊόντων (π.χ. τυριά τύπου Φέτα ή ελιές τύπου Καλαμάτας) που παράγονται στη Λατινική Αμερική και θα μπορούσαν να μπερδέψουν τους καταναλωτές στις διεθνείς αγορές.
Περιβαλλοντικό Αποτύπωμα: Η εισαγωγή προϊόντων από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού αυξάνει τις εκπομπές ρύπων από τη μεταφορά, γεγονός που έρχεται σε σύγκρουση με την "Πράσινη Συμφωνία" της ΕΕ, την οποία οι Έλληνες παραγωγοί καλούνται να χρηματοδοτήσουν και να ακολουθήσουν.
Ποιες χώρες της Ευρώπης ευνοούνται και γιατί;
Η συμφωνία αυτή δεν είναι τυχαία. Σχεδιάστηκε για να εξυπηρετήσει κυρίως τις βιομηχανικές δυνάμεις του Βορρά και της Κεντρικής Ευρώπης.Χώρα,Γιατί ευνοείται;,Τομέας Κέρδους
Γερμανία,Η μεγαλύτερη κερδισμένη. Θέλει πρόσβαση στην τεράστια αγορά της Λατινικής Αμερικής για τα προϊόντα της.,"Αυτοκινητοβιομηχανία, Μηχανήματα, Χημικά."
Ισπανία & Πορτογαλία,"Έχουν ιστορικούς και γλωσσικούς δεσμούς, λειτουργώντας ως ""πύλες"" εισόδου.","Υπηρεσίες, Τράπεζες, Ενέργεια."
Ιταλία,"Παρά τις αντιδράσεις των αγροτών της, οι βιομηχανίες μόδας και τεχνολογίας αναζητούν νέες αγορές.","Εξοπλισμός υψηλής τεχνολογίας, Πολυτελή είδη."
Γιατί υπάρχει αυτή η ανισορροπία;
Το σκεπτικό της ΕΕ (κυρίως του Βερολίνου) είναι η ανταλλαγή: "Εμείς θα αγοράζουμε το κρέας και τα δημητριακά σας φθηνά, κι εσείς θα αγοράζετε τα αυτοκίνητα και τα μηχανήματά μας χωρίς δασμούς". Σε αυτή την ανταλλαγή, οι χώρες που εξάγουν κυρίως αγροτικά προϊόντα (όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Γαλλία) είναι εκείνες που "θυσιάζονται" στο βωμό της βιομηχανικής εξαγωγής.
Οι τομείς αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής υπαίθρου και η έκθεσή τους στον ανταγωνισμό της Mercosur θα μπορούσε να είναι καταστροφική.
Κτηνοτροφία: Ο κίνδυνος από τις μαζικές εισαγωγές φθηνού κρέατος.
Μέλι: Η απειλή από τις χαμηλές τιμές και τα διαφορετικά ποιοτικά πρότυπα.
Ελαιόλαδο & Κηπευτικά: Ο αθέμιτος ανταγωνισμός από χώρες με μηδαμινό περιβαλλοντικό κόστος.
Η Γερμανία, ως η μεγαλύτερη εξαγωγική δύναμη της Ευρώπης, κερδίζει εις βάρος της Ελλάδας και του ευρωπαϊκού Νότου μέσω ενός γεωπολιτικού ανταλλάγματος, το οποίο λειτουργεί ως εξής:
1. Η «Ανταλλακτική» Λογική (Quid Pro Quo)
Η Γερμανία καίγεται να πουλήσει τα αυτοκίνητά της (VW, BMW, Mercedes), τα μηχανήματα και τα χημικά της στις αναπτυσσόμενες αγορές της Λατινικής Αμερικής χωρίς τους τεράστιους δασμούς που ισχύουν σήμερα. Για να πείσει όμως τη Βραζιλία και την Αργεντινή να ανοίξουν τα σύνορά τους στα γερμανικά βιομηχανικά προϊόντα, η ΕΕ πρέπει να προσφέρει κάτι ως αντάλλαγμα. Αυτό το αντάλλαγμα είναι το άνοιγμα της ευρωπαϊκής αγοράς τροφίμων.
2. Η Θυσία του Πρωτογενούς Τομέα
Σε αυτή τη διαπραγμάτευση, ο αγροτικός τομέας (που είναι ζωτικός για την Ελλάδα) χρησιμοποιείται ως νόμισμα ανταλλαγής.
Το κέρδος της Γερμανίας: Μηδενισμός δασμών στις εξαγωγές αυτοκινήτων και τεχνολογίας.
Το κόστος για την Ελλάδα: Κατάργηση ή μείωση προστατευτικών μέτρων για το μέλι, το κρέας, το λάδι και τα κηπευτικά.
3. Η Ανισότητα των Προτύπων Παραγωγής
Η γερμανική βιομηχανία δεν επηρεάζεται από τους περιβαλλοντικούς κανόνες της Mercosur. Αντίθετα, ο Έλληνας παραγωγός πλήττεται διπλά:
Ο Έλληνας αγρότης υποχρεούται από την ΕΕ να τηρεί την «Πράσινη Συμφωνία», που αυξάνει το κόστος του (ακριβότερα λιπάσματα, λιγότερα φάρμακα, αυστηροί κανόνες ευζωίας ζώων).
Την ίδια στιγμή, η Γερμανία πιέζει για εισαγωγή προϊόντων από τη Mercosur που παράγονται με πολύ χαμηλότερο κόστος, καθώς εκεί επιτρέπονται ουσίες και πρακτικές που στην Ελλάδα απαγορεύονται.
4. Η Στρατηγική Αποδυνάμωση του Νότου
Όταν η αγορά πλημμυρίζει με φθηνά προϊόντα από τη Λατινική Αμερική, οι τιμές παραγωγού στην Ελλάδα συμπιέζονται κάτω από το κόστος παραγωγής. Αυτό οδηγεί σε:
Εγκατάλειψη της υπαίθρου: Οι Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφοι σταματούν την παραγωγή γιατί δεν είναι πλέον κερδοφόρα.
Εξάρτηση: Η Ευρώπη γίνεται πιο εξαρτημένη από εισαγωγές τροφίμων, ενώ η Γερμανία εδραιώνει την κυριαρχία της στις εξαγωγές βιομηχανικών αγαθών.
Η επικείμενη εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη) δεν είναι μια απλή εμπορική πράξη. Είναι μια στρατηγική επιλογή που σφραγίζει τη μονομερή ενίσχυση του γερμανικού βιομηχανικού μοντέλου, μετατρέποντας τον ευρωπαϊκό Νότο, και ειδικότερα την Ελλάδα, σε «παράπλευρη απώλεια».
Η Γερμανική Κυριαρχία και το Αντάλλαγμα
Η ουσία της συμφωνίας συνοψίζεται στη φράση: «Αυτοκίνητα αντί για τρόφιμα». Η Γερμανία, αναζητώντας απεγνωσμένα νέες αγορές για τις αυτοκινητοβιομηχανίες και τα χημικά της προϊόντα, πιέζει για την κατάργηση των δασμών στη Λατινική Αμερική. Το τίμημα, ωστόσο, που καλείται να πληρώσει η Ευρώπη είναι το άνοιγμα των συνόρων της στα φθηνά αγροτικά προϊόντα της Mercosur.
Ενώ η γερμανική βιομηχανία θα απολαμβάνει μηδενικούς δασμούς, οι Έλληνες παραγωγοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με έναν αθέμιτο ανταγωνισμό. Προϊόντα όπως το μέλι, το κρέας, το ελαιόλαδο και τα κηπευτικά από τη Λατινική Αμερική παράγονται με ελάχιστο κόστος, χρησιμοποιώντας φυτοφάρμακα και μεθόδους που η ίδια η ΕΕ έχει απαγορεύσει στους δικούς της αγρότες. Πρόκειται για μια υποκρισία που απειλεί να αφανίσει την ελληνική ύπαιθρο.
Τρόποι Αντίδρασης και Προστασίας των Ελληνικών Προϊόντων
Θεσμοθέτηση «Ρητρών Κατόπτρου» (Mirror Clauses): Η Ελλάδα πρέπει να απαιτήσει από την ΕΕ να μην εισάγεται κανένα προϊόν που δεν πληροί τις ίδιες ακριβώς προδιαγραφές (περιβαλλοντικές, υγειονομικές, εργασιακές) με τα ελληνικά. Αν ένας Βραζιλιάνος αγρότης χρησιμοποιεί απαγορευμένα φυτοφάρμακα, το προϊόν του δεν πρέπει να περνάει τα σύνορα.
Αυστηροποίηση των Ελέγχων στα Σημεία Εισόδου: Ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου για την αποτροπή των "ελληνοποιήσεων" και της νοθείας, ιδιαίτερα στο μέλι και το κρέας.
Επένδυση στο Brand «Ελλάδα» και ΠΟΠ: Προώθηση της ανωτερότητας των ελληνικών προϊόντων μέσω εκπαιδευτικών καμπανιών. Ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει ότι το ελληνικό λάδι ή το μέλι δεν είναι απλώς «τρόφιμο», αλλά προϊόν υψηλής διατροφικής αξίας και ασφάλειας.
Συμμαχίες με τον Ευρωπαϊκό Νότο: Συντονισμός με τη Γαλλία και την Ιρλανδία (χώρες που επίσης πλήττονται) για την άσκηση βέτο ή την τροποποίηση των όρων της συμφωνίας, ώστε να προστατευθεί η διατροφική κυριαρχία της Ευρώπης.
