Ναρκωτικά: Τα νέα δίκτυα, οι ουσίες και οι 646 συλλήψεις

Τη συνεχή προσαρμογή των κυκλωμάτων διακίνησης ναρκωτικών, την αλλαγή των μεθόδων τους και την ενίσχυση νέων ψυχοδραστικών ουσιών περιγράφει ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, Αστυνομικός Υποδιευθυντής Γιάννης Καρυδάκος, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών.

Τα στοιχεία της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών αποτυπώνουν την έκταση του φαινομένου. Από τον Οκτώβριο του 2024 έως σήμερα έχουν χειριστεί 323 υποθέσεις ναρκωτικών και έχουν πραγματοποιηθεί 646 συλλήψεις. Στο ίδιο διάστημα κατασχέθηκαν 1,8 τόνοι κοκαΐνης, 5,2 τόνοι ακατέργαστης κάνναβης, 174,5 κιλά κατεργασμένης κάνναβης, 135,2 κιλά ηρωίνης, 9.251 δενδρύλλια κάνναβης και 18.265 δισκία ecstasy.

Ο κ. Καρυδάκος τονίζει ότι τα δίκτυα διακίνησης ναρκωτικών δεν παραμένουν στατικά. Αλλάζουν δομή, μεθόδους και κανάλια δράσης, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες, παρακολουθώντας τις καταναλωτικές τάσεις και προσαρμοζόμενα στην πίεση που ασκούν οι διωκτικές αρχές.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία των τελευταίων ετών είναι η αλλαγή στον τρόπο οργάνωσης της διακίνησης. Μετά την περίοδο της πανδημίας αυξήθηκε η χρήση διαδικτυακών εφαρμογών, ενώ καταγράφηκε και μεγαλύτερη αξιοποίηση ταχυδρομικών δεμάτων για την αποστολή ναρκωτικών. Πρόκειται για ένα νέο επιχειρησιακό μοντέλο των κυκλωμάτων, το οποίο δυσκολεύει τον εντοπισμό και απαιτεί διαφορετικά εργαλεία έρευνας.

Κάνναβη και κοκαΐνη κυριαρχούν στην ελληνική αγορά

Η ελληνική αγορά ναρκωτικών εξακολουθεί να κυριαρχείται από την κάνναβη και την κοκαΐνη. Η ηρωίνη εμφανίζει πτωτική τάση σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, χωρίς όμως να έχει εξαφανιστεί από το πεδίο των ερευνών και των κατασχέσεων.

Η ισχυρή παρουσία της κοκαΐνης αποτυπώνεται καθαρά στις ποσότητες που έχουν εντοπιστεί. Από τον Οκτώβριο του 2024, οι κατασχέσεις στην Ελλάδα έχουν φτάσει τον 1,8 τόνο, ένδειξη της μεγάλης διαθεσιμότητας της ουσίας διεθνώς και του ρόλου που έχει η χώρα είτε ως προορισμός είτε ως πέρασμα προς άλλες αγορές.

Ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών περιγράφει και το φαινόμενο του «waterbed effect», δηλαδή τη μετατόπιση των κυκλωμάτων όταν δέχονται πίεση σε συγκεκριμένα σημεία ή οδούς διακίνησης. Οι μεγάλες κατασχέσεις σε λιμάνια όπως ο Πειραιάς και η Θεσσαλονίκη ωθούν τα δίκτυα να αναζητούν εναλλακτικές πύλες εισόδου και νέες διαδρομές.

Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της μεγάλης ακτογραμμής της, λειτουργεί τόσο ως χώρα προορισμού όσο και ως χώρα διέλευσης, κυρίως για κάνναβη και κοκαΐνη. Η θέση της στον χάρτη των διαδρομών και το ιδιαίτερο ανάγλυφό της δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες για τις αρχές.

Νέες ουσίες, τεχνολογία και πιο σύνθετες μέθοδοι

Πέρα από τις παραδοσιακές ουσίες, οι αρχές παρακολουθούν με αυξημένη προσοχή την εμφάνιση νέων ψυχοδραστικών ουσιών. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα συνθετικά κανναβινοειδή, τα οποία μπορούν να προκύψουν ακόμη και από την επεξεργασία νόμιμων προϊόντων κάνναβης ή κανναβινοειδών, με στόχο την αύξηση της δραστικότητας και των επιπέδων THC.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η νομοθετική αλλαγή που τέθηκε σε ισχύ από τις 20 Μαΐου, με την οποία απαγορεύτηκε η λιανική πώληση κανναβινοειδών. Η απόφαση συνδέεται με τους κινδύνους που είχαν αρχίσει να καταγράφονται από προϊόντα τα οποία εμφανίζονταν ως νόμιμα, αλλά μπορούσαν να μετατραπούν σε ιδιαίτερα δραστικές ουσίες.

Στις νέες ψυχοδραστικές ουσίες περιλαμβάνεται και η λεγόμενη «ροζ κοκαΐνη», ενώ η κεταμίνη φαίνεται να αποκτά μεγαλύτερη παρουσία, λειτουργώντας σε έναν βαθμό ως κατασταλτικό ναρκωτικό που επιχειρεί να καλύψει το κενό της ηρωίνης.

Η διαφοροποίηση δεν αφορά μόνο τις ουσίες, αλλά και τη μορφή με την οποία αυτές εμφανίζονται στην αγορά. Οι αρχές έχουν πλέον να αντιμετωπίσουν προϊόντα όπως βούτυρο που περιείχε THC ή ατμικά προϊόντα με υγροποιημένη THC. Πρόκειται για μορφές πιο διακριτικές, πιο εύκολες στη μεταφορά και συχνά πιο ελκυστικές για συγκεκριμένες ομάδες χρηστών.

Η τεχνολογία έχει αλλάξει και τον τρόπο επικοινωνίας των κυκλωμάτων. Κρυπτογραφημένες πλατφόρμες, εφαρμογές με αυξημένα επίπεδα προστασίας και διεθνή ψηφιακά δίκτυα δυσκολεύουν την ταυτοποίηση των εμπλεκομένων. Οι αποκαλύψεις μεγάλων πλατφορμών τα προηγούμενα χρόνια έδειξαν στις αρχές το βάθος της οργάνωσης και τον τρόπο με τον οποίο συντονίζονται τέτοιου τύπου εγκληματικά δίκτυα.

Το μήνυμα της Δίωξης Ναρκωτικών προς τους νέους παραμένει σαφές: δεν υπάρχει «καλό» και «κακό» ναρκωτικό. Όλες οι ουσίες, ανεξάρτητα από τη μορφή, την ονομασία ή τον τρόπο με τον οποίο προβάλλονται, μπορούν να οδηγήσουν σε εξάρτηση και να προκαλέσουν σοβαρές συνέπειες στην υγεία, στην καθημερινότητα και στη ζωή των χρηστών.