Νοσοκομειακές λοιμώξεις: Ετήσιο «μακελειό» με 3.000 θανάτους

Νοσοκομειακές λοιμώξεις: Τα νοσοκομεία της Ελλάδας έχουν μετατραπεί σε «παγίδες θανάτου» εξαιτίας της ανεξέλεγκτης εξάπλωσης των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων, οι οποίες προκαλούν χιλιάδες θύματα κάθε χρόνο. Η χώρα καταγράφει τραγικούς αριθμούς, πολύ υψηλότερους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το πρόβλημα εντάθηκε δραματικά κατά την πανδημία, όταν τα νοσοκομεία ήταν υπερφορτωμένα.

Τα τελευταία στοιχεία προκαλούν σοκ: Υπολογίζεται ότι 2.500 με 3.000 ασθενείς πεθαίνουν ετησίως από λοιμώξεις που προσβάλλουν κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους, για άλλες παθήσεις. Η δημόσια συζήτηση ωστόσο στρέφεται κυρίως στην υπερκατανάλωση αντιβιοτικών από τους Έλληνες, ενώ αυτή είναι μόλις μια πλευρά του προβλήματος. Το πραγματικό ζήτημα είναι ότι, για να αποφευχθούν οι πολιτικές ευθύνες, η κυβέρνηση επικεντρώνει στην «ατομική ευθύνη» των πολιτών, αποφεύγοντας να αναδείξει τις συνθήκες που ευνοούν τη μετάδοση των λοιμώξεων μέσα στα νοσοκομεία.

Αν η υπερκατανάλωση αντιβιοτικών είναι η κύρια αιτία, γιατί οι θάνατοι είναι τόσο υψηλοί μόνο στα νοσοκομεία και όχι στον γενικό πληθυσμό; Και γιατί τα ιδιωτικά νοσοκομεία, που χρησιμοποιούν τα ίδια φάρμακα, έχουν χαμηλότερα ποσοστά ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων; Τα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι η φαρμακευτική αγωγή, αλλά οι συνθήκες στα δημόσια νοσοκομεία, όπου η υποστελέχωση, η κακή συντήρηση των υποδομών και η έλλειψη απολύμανσης επιδεινώνουν την κατάσταση.

Τα δημόσια νοσοκομεία της χώρας βρίσκονται σε κατάρρευση εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια, και ειδικά τα τελευταία πέντε χρόνια η κατάσταση έχει επιδεινωθεί. Οι ασθενείς συχνά νοσηλεύονται για απλές παθήσεις και καταλήγουν να χάσουν τη ζωή τους λόγω μικροβίων. Η πραγματική αιτία των θανάτων παραμένει αόρατη, καθώς οι γιατροί δεν θίγουν ποτέ τις βασικές αιτίες, όπως η έλλειψη προσωπικού και η ακατάλληλη υγειονομική φροντίδα.

Η υποστελέχωση και οι υπερβολικά γεμάτοι θάλαμοι επιτρέπουν τη μεταφορά των μικροβίων από ασθενή σε ασθενή, ενώ οι συνθήκες στις ΜΕΘ είναι αποκαρδιωτικές λόγω της έλλειψης χρόνου για απολύμανση. Η πολιτική του Υπουργείου Υγείας, που περιορίζει το προσωπικό και τις υποδομές, καθιστά αδύνατη την αντιμετώπιση του προβλήματος. Στο μεταξύ, η γενική εικόνα των νοσοκομείων θυμίζει «fast track» υπηρεσίες νοσηλείας, με στόχο τη γρήγορη εξυπηρέτηση, χωρίς να υπολογίζεται η ασφάλεια των ασθενών.

Η κατάσταση αυτή δεν αφορά μόνο την υπερκατανάλωση αντιβιοτικών. Ο πραγματικός υπαίτιος είναι η αδιαφορία της πολιτείας, η οποία αρνείται να αναγνωρίσει τη διάλυση του ΕΣΥ και τις τεράστιες ευθύνες που αυτή φέρει. Όπως και στην πανδημία, όπου οι ευθύνες μετατοπίστηκαν στους ανεμβολίαστους, έτσι και τώρα, η πολιτική αφήνει τους πολίτες να αναλάβουν την ευθύνη για τις συνέπειες, ενώ η πραγματική ευθύνη είναι η αποδιοργάνωση του συστήματος Υγείας.

Η αναγνώριση της «ατομικής ευθύνης» από την πολιτεία για την τραγική κατάσταση του ΕΣΥ εξυπηρετεί μια σαφή απόκρυψη της αλήθειας: η κατάρρευση των νοσοκομείων δεν οφείλεται αποκλειστικά στους πολίτες και τις επιλογές τους, αλλά στην πλήρη αδιαφορία της κυβέρνησης για τη σωστή λειτουργία του συστήματος υγείας. Η συνεχής υποβάθμιση του ΕΣΥ, η αδυναμία να εξασφαλιστεί επαρκές προσωπικό, η ακατάλληλη συντήρηση των υποδομών και η κακή οργάνωση είναι οι κύριες αιτίες που οδηγούν σε καθημερινά «Τέμπη» και χιλιάδες αθώους θύματα.

Η πραγματική αλήθεια είναι ότι οι ασθενείς εισάγονται στο νοσοκομείο με την ελπίδα να θεραπευτούν, αλλά συχνά αντιμετωπίζουν ένα επικίνδυνο και μολυσμένο περιβάλλον. Οι ελλείψεις σε προσωπικό, οι ανύπαρκτες ή ανεπαρκείς συνθήκες καθαριότητας και απολύμανσης, οι υπερφορτωμένοι θάλαμοι και οι ανεπαρκείς ΜΕΘ ενισχύουν τη μετάδοση των λοιμώξεων. Όλα αυτά σε συνδυασμό με την πίεση του χρόνου και την έλλειψη πόρων καθιστούν την αντιμετώπιση των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων αδύνατη.

Αντί η πολιτεία να αναγνωρίσει την κατάσταση και να αναλάβει τις ευθύνες της για τη διάλυση του ΕΣΥ, συνεχίζει να επιρρίπτει την ευθύνη στους πολίτες, με το πρόσχημα της κακής χρήσης αντιβιοτικών. Τα νοσοκομεία μετατρέπονται σε χώρους θανάτου και αδιαφορίας, ενώ οι πολιτικές αποφάσεις δεν λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη για ριζικές αλλαγές και ενίσχυση των υποδομών, της στελέχωσης και της συντήρησης του συστήματος Υγείας.

Στην ουσία, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας συνεχίζει να παρακολουθεί από μακριά, χωρίς να επενδύει στην ενίσχυση του ΕΣΥ και χωρίς να αναγνωρίζει την ανάγκη για επαγγελματισμό και οργάνωση στους τομείς καθαριότητας, απολύμανσης και πρόληψης λοιμώξεων. Αντίθετα, τα νοσοκομεία συνεχίζουν να λειτουργούν σε συνθήκες απελπισίας, καταδικάζοντας χιλιάδες ανθρώπους σε έναν πρόωρο θάνατο.

Η πολιτική αδιαφορία προς τη δημόσια υγεία έχει μετατρέψει το ΕΣΥ σε ένα σύστημα «fast track» για το θάνατο, όπου η ζωή του ασθενή γίνεται δευτερεύον ζήτημα μπροστά στην υποστελέχωση και την αδιαφορία. Είναι απαράδεκτο να επιρρίπτεται η ευθύνη στους πολίτες για την κατάσταση που επικρατεί, ενώ τα πραγματικά αίτια – η αποδιοργάνωση και η εγκατάλειψη του ΕΣΥ – μένουν στο σκοτάδι.

H «ατομική ευθύνη» ζει και βασιλεύει, ακόμα και για την «εξόντωση» μας. Όπως και στην πανδημία για τους θανάτους εκτός ΜΕΘ «έφταιγαν» μόνο οι… ανεμβολίαστοι, έτσι και τώρα «φταίνε» μόνοι οι χρήστες αντιβιώσεων. Βεβαίως και ο πολίτης οφείλει να κάνει πρόληψη από τη μεριά του εκλογικεύοντας τη χρήση αντιβιοτικών, αλλά και οι αρμόδιοι τη Υγείας οφείλουν πρωτύτερα να εξασφαλίσουν τη λειτουργία των νοσοκομείων με τέτοιο τρόπο ώστε να μη στέλνουν μια ώρα αρχύτερα στον τάφο τους ασθενείς!