Ο Γκρόσι για τον συριακό αντιδραστήρα: Ικανός για παραγωγή όπλων

Ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), Ραφαέλ Γκρόσι, αποκάλυψε ότι ο πυρηνικός αντιδραστήρας που κατασκευαζόταν στη Συρία και καταστράφηκε από ισραηλινά μαχητικά το 2007, είχε σχεδιαστεί με τρόπο που θα μπορούσε να επιτρέψει την ταχεία παραγωγή σχάσιμου υλικού κατάλληλου για την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Η δήλωση έγινε τη Δευτέρα, στο πλαίσιο της παρουσίασης έκθεσης του οργανισμού προς τα κράτη-μέλη.

Σύμφωνα με το Reuters, ο ΙΑΕΑ χαρακτήρισε ως «ιστορική εξέλιξη» την πρόσφατη έρευνά του σχετικά με τις μυστικές πυρηνικές δραστηριότητες που είχαν πραγματοποιηθεί επί διακυβέρνησης της οικογένειας Άσαντ. Κατά τη διάρκεια της έρευνας, εντοπίστηκαν περίπου 73 μετρικοί τόνοι φυσικού μεταλλικού ουρανίου, κυρίως με τη μορφή καυσίμου για πυρηνικούς αντιδραστήρες.

Η έκθεση, την οποία είδε το Reuters, επιβεβαιώνει το προηγούμενο συμπέρασμα του οργανισμού ότι ο χώρος που βομβαρδίστηκε στην επαρχία Ντέιρ αλ-Ζορ, στα ανατολικά της Συρίας, ήταν πυρηνικός αντιδραστήρας υπό κατασκευή. Επιπλέον, επιβεβαιώνεται ότι το πυρηνικό καύσιμο για τον αντιδραστήρα είχε παραχθεί στη Συρία, στοιχείο που θα έπρεπε να είχε δηλωθεί στον οργανισμό από εκείνη την περίοδο.

Ένας αντιδραστήρας σχεδιασμένος για στρατιωτική χρήση

Ο Γκρόσι, σε συνέντευξη Τύπου, τόνισε ότι πρόκειται για έναν αντιδραστήρα ιδιαίτερα αποδοτικό στην παραγωγή σχάσιμου υλικού, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί άμεσα για την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Επιπλέον, υπογράμμισε ότι η εγκατάσταση ήταν «σχεδόν ολοκληρωμένη» τη στιγμή της καταστροφής της.

«Αυτό αποτελούσε πολύ σοβαρή ανησυχία από πλευράς διάδοσης των πυρηνικών όπλων», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «δεν μπορούν να κριθούν» οι προθέσεις των συριακών αρχών εκείνης της περιόδου.

Συνεργασία με τις νέες συριακές αρχές

Μετά την ανατροπή του προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ στα τέλη του 2024, οι νέες συριακές αρχές έχουν δεσμευτεί να συνεργαστούν με τον ΙΑΕΑ, προκειμένου να δοθούν απαντήσεις σε εκκρεμή ερωτήματα που αφορούν τις πυρηνικές διασφαλίσεις, δηλαδή τη διαδικασία καταγραφής, ελέγχου και παρακολούθησης του πυρηνικού υλικού.

«Έχοντας λάβει από τη Συρία την απαραίτητη πρόσβαση και τις απαιτούμενες πληροφορίες, η Υπηρεσία κατόρθωσε να αποσαφηνίσει και να επιλύσει τα ερωτήματα που παρέμεναν σχετικά με τις εκκρεμότητες των πυρηνικών διασφαλίσεων και αφορούσαν τις προηγούμενες πυρηνικές δραστηριότητες της Συρίας», δήλωσε ο Γκρόσι σε ομιλία του ενώπιον του 35μελούς Συμβουλίου των Διοικητών του ΙΑΕΑ.

«Χαιρετίζω τη διαφάνεια και τη συνεργασία της Συρίας με την Υπηρεσία, οι οποίες διευκολύνουν την επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων διασφαλίσεων που σχετίζονται με τις προηγούμενες πυρηνικές δραστηριότητες της χώρας», πρόσθεσε.