Το κόμμα Καρυστιανού ταράζει ήδη τα πολιτικά νερά και υπό προϋποθέσεις μπορεί να προκαλέσει ευρύτερη αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού, εάν βεβαίως αντέξει και δεν εξανεμιστεί, όσο η επικεφαλής του ξεδιπλώνει τη στρατηγική, το πρόγραμμα και παρουσιάζει τους συνεργάτες της.
Προς το παρόν, το υπό ίδρυση κόμμα Καρυστιανού εντείνει τον κατακερματισμό του πολιτικού συστήματος και εκ των πραγμάτων ευνοεί την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Η πρώτη δημοσκόπηση της GPO δείχνει ότι το νέο κόμμα αντλεί ψήφους οριζόντια από όλα τα πολιτικά σχήματα: λιγότερο από την κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ, περισσότερο από τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης, τόσο της δεξιάς – ΝΙΚΗ, Ελληνική Λύση, Φωνή Λογικής – όσο και της κεντροαριστεράς, κυρίως από την Πλεύση Ελευθερίας και ακολούθως από ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά, ακόμη και από το ΚΚΕ.
Η ίδια δημοσκόπηση δείχνει ότι δυνητικά το κοινό της Καρυστιανού ξεπερνά οριακά το 30% όσων δηλώνουν από ισχυρή έως χαλαρή στήριξη στο εγχείρημά της. Εάν καταφέρει να συσπειρώσει την πλειονότητα των θετικά διακείμενων, το ποσοστό αυτό μπορεί να της δώσει τη δυνατότητα να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο. Ορισμένες πληροφορίες από σε εξέλιξη μετρήσεις την φέρνουν να διεκδικεί ακόμη και την πρώτη θέση.
Πιο δύσκολο είναι να προβλεφθεί πώς η δυναμική Καρυστιανού θα επηρεάσει τα άλλα υπό ίδρυση κόμματα, με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα και τον Αντώνη Σαμαρά. Και οι δύο πρώην πρωθυπουργοί λαμβάνουν υπόψη τους την απήχηση του νέου κόμματος και επαναπροσδιορίζουν τη στρατηγική τους. Ο Σαμαράς δείχνει να κρατά “χαμηλά τη μπάλα”, μεταθέτοντας τις ανακοινώσεις του για αργότερα, χωρίς όμως να αποσύρεται από την επικαιρότητα.
Ο Τσίπρας, που παράλληλα προωθεί την παρουσίαση της “Ιθάκης” και τη δική του επικοινωνία με τους πολίτες, βρίσκεται σε πιο δύσκολη θέση, καθώς η Μαρία Καρυστιανού στην πρώτη της συνέντευξη τον αντιμετώπισε σαφώς ως βασικό αντίπαλο.
Διασπάσεις και πολιτική πίεση
Η ένταση έγινε εμφανής με την εκδίωξη του Νικόλα Φαραντούρη από τον ΣΥΡΙΖΑ, κυρίως λόγω της σκληρής αντίδρασης του απέναντι στην Καρυστιανού. Στην επόμενη παρουσίαση της “Ιθάκης” στη Θεσσαλονίκη, η αντίδραση του κόμματος προς την Καρυστιανού θα είναι κρίσιμη, με τον κόσμο να παρακολουθεί προσεκτικά για τυχόν πολιτικά ατοπήματα ή υπερβολές.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, εκμεταλλευόμενη τον κατακερματισμό του πολιτικού συστήματος, προσβλέπει στην αναγκαστική ψήφο κατά τις δεύτερες εκλογές. Στις πρώτες εκλογές, η ψήφος διαμαρτυρίας μπορεί να δώσει στην Καρυστιανού ακόμη και τη δεύτερη θέση, αλλά σίγουρα θα αναδείξει την αστάθεια και την αποσύνθεση του συστήματος.
Στις δεύτερες εκλογές, οι πολίτες θα κληθούν να επιλέξουν μεταξύ μιας κυβέρνησης ΝΔ, ως μοναδικής δύναμης σταθερότητας, ή μιας κυβέρνησης συνεργασίας με άγνωστους συνεταίρους. Η ΝΔ, έχοντας ξεμείνει από θετικό αφήγημα, βασίζεται στον εκβιασμό “Μητσοτάκης ή χάος”, αγνοώντας ότι πολλοί πολίτες βλέπουν την ηγεσία του ως αρνητική εγγύηση για την πορεία της χώρας.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να πείσει ότι μόνο η ΝΔ μπορεί να προσφέρει μια κακή αλλά σταθερή διακυβέρνηση, που αρκεί για ένα μάξιμουμ 30% του εκλογικού σώματος, και ότι μόνο ο Μητσοτάκης διαθέτει την εμπειρία να διαχειριστεί την κατάσταση. Ωστόσο, ήδη ένα σημαντικό ποσοστό των πολιτών αμφισβητεί την ικανότητά του.
Κυρίως, δεν λαμβάνει υπόψη ότι στις επόμενες εκλογές εκτός από το κόμμα Καρυστιανού θα υπάρχουν δύο κόμματα με επικεφαλής πρώην πρωθυπουργούς, Σαμαρά και Τσίπρα, οι οποίοι έχουν κυβερνητική εμπειρία και σε πιο δύσκολες συνθήκες κατάφεραν καλύτερα αποτελέσματα από τον Μητσοτάκη. Με δύο πρώην πρωθυπουργούς στο παιχνίδι, οι διεργασίες σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας θα είναι εντελώς διαφορετικές.
Ακόμη και αν η ΝΔ είναι πρώτη, θα χρειαστεί συνεργασία για να σχηματιστεί κυβέρνηση. Σε αυτή την περίπτωση, η Καρυστιανού θα έχει περιθώριο να πρωταγωνιστήσει, αρκεί ο Μητσοτάκης να αποσυρθεί από την προεδρία, αφού κανείς δεν συνεργάζεται μαζί του.
Εάν οι εκλογές γίνουν στο τέλος της τετραετίας, το σκηνικό θα έχει ξεκαθαρίσει. Μέχρι τότε, θα φανεί η υποχώρηση της κυβέρνησης και η δυναμική της Καρυστιανού και των άλλων υπό ίδρυση κομμάτων. Αν η κυβέρνηση θέλει να εκμεταλλευτεί τη σημερινή ρευστότητα και την αναδιάταξη του πολιτικού συστήματος, θα πρέπει να επισπεύσει τις εξελίξεις, καθώς ο αιφνιδιασμός θεωρείται δέλεαρ για τον Μητσοτάκη.
Ο χορός των “ευκαιριών”
Όλα βαίνουν σύμφωνα με τις ανάγκες του συστήματος. Το πολιτικό του σκέλος, η res Publica (ρεπούμπλικα), λειτουργεί σαν αυτόματος πιλότος, πάντα διαθέσιμο να προσφέρει τις υπηρεσίες του στο γεννήτορά του, στο όνομα της δημοκρατίας, ακόμα κι αν η πραγματικότητα απέχει από αυτήν. Συνεπικουρούμενο από τη γνωστή ιαχή των “ειδικών” της δημοκρατίας – που στην πράξη εκπροσωπούν την ολιγαρχία – το σύστημα διακηρύσσει ότι στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα, θυμίζοντας το 2015 και την τότε “θρυλική” έξοδο του κ. Τσίπρα, που για πολλούς κατέληξε σε χορό του Ζαλόγγου.
Εκείνη η περίοδος συνέπεσε με τα φαινόμενα αποστασίας και τυχοδιωκτισμού, που άδειασαν το ρεζερβουάρ βουλευτών του Γιώργου Α. Παπανδρέου. Μετά το διάλειμμα των κυβερνήσεων ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, η χώρα οδηγήθηκε στη λεγόμενη “λυτρωτική έξοδο” με τιμονιέρη τον κ. Τσίπρα, συνεπικουρούμενο από τον κ. Καμμένο, ο οποίος εμφανίζεται ξανά ως από μηχανής σωτήρας, αυτή τη φορά σύμμαχος του Τραμπ.
Στις δύσκολες στιγμές, πάντα εμφανίζεται και το κοινωνικό μέρισμα, που ξεχύνεται σε πλατείες και δημόσιους χώρους, ζητωκραυγάζοντας τους νέους σωτήρες. Ένα φαινόμενο που επαναλαμβάνεται: δεν είναι φάρσα, αλλά τιμωρητικό μάθημα για τους χειροκροτητές, που πληρώνουν το τίμημα μαζί με τους αθώους.
Σήμερα παρατηρείται η διαμόρφωση ενός νέου πολιτικού σκηνικού, με φαινόμενα αποστασίας και τυχοδιωκτισμού να επαναλαμβάνονται. Η εμφάνιση του κ. Τσίπρα για ένα νέο come back δεν αποτέλεσε έκπληξη: για πολλούς ήταν προδιαγεγραμμένο ως φάρσα. Στην πορεία, όμως, αναδείχθηκε μια νέα κατάσταση, με το ίδιο πρόσωπο να αποκλείει από το εγχείρημά του τους παλιούς γυρολόγους της πολιτικής. Το νέο κόμμα, που λίγους μήνες πριν προέβλεπε τη δημιουργία ενός κράτους δικαίου, δηλώνει τώρα ότι δεν θα ανήκει ούτε στην αριστερά ούτε στη δεξιά.
Η ανακοίνωση του νέου κόμματος έγινε δεκτή με ικανοποίηση από την πλειονότητα των πολιτών, καθώς προέρχεται από μια χαροκαμένη μάνα που, κάποτε, κλήθηκε να θάψει το παιδί της. Η συμμετοχή της στη δημόσια ζωή και η ανάδειξή της στο προσκήνιο ενισχύει το κύρος της και την καθιστά αναγνωρίσιμη σε ολόκληρη την κοινωνία.
Παράλληλα, τα πολιτικά κόμματα της αντιπολίτευσης, από το τραγικό συμβάν στα Τέμπη και μετά, εργαλειοποίησαν τον πόνο των οικογενειών για να ενισχύσουν τα ποσοστά τους, απαλλασσόμενα ταυτόχρονα από κάθε ευθύνη. Τώρα, όμως, η κ. Καρυστιανού γίνεται πασίγνωστη, και οι πολιτικοί γυρολόγοι βιάζονται να την ακολουθήσουν, αφήνοντας τις “ψαρόβαρκές” τους για να ανέβουν στο υπερωκεάνιό της.
Η κ. Καρυστιανού καλείται να κρατήσει τον λόγο της και να μην προσφέρει σωσίβιο σε αυτούς που την ακολούθησαν μαζικά: η ακεραιότητα του ονόματός της και του αγώνα της για δικαίωση εξαρτάται από την ικανότητά της να στηρίξει νέους, δημοκρατικούς θεσμούς και να αποφύγει τους παλιούς πολιτικούς γυρολόγους. Αν δεν το καταφέρει, το εγχείρημά της κινδυνεύει να καταλήξει σε νέα τραγωδία με δική της υπογραφή.
