Ο Γουόρεν Μπάφετ, ο 95χρονος σήμερα Αμερικανός επενδυτής που χτίζει περιουσία δεκαετιών στα διεθνή χρηματιστήρια, κάποια στιγμή εξέφρασε την απορία του μπροστά στην αδικία του συστήματος, αναφωνώντας σοκαρισμένος πως «πληρώνω λιγότερους φόρους από τη γραμματέα μου». Ο ίδιος έχει πει πως «αν η Ιστορία έδινε όλες τις απαντήσεις, η λίστα Forbes με τους 400 πλουσιότερους θα απαρτιζόταν από βιβλιοθηκάριους». Τα φετινά στοιχεία δείχνουν ρεκόρ 3.428 δισεκατομμυριούχων, 400 περισσότερους από το 2025.
Συνολικά ο πλούτος τους αυξήθηκε κατά 4 τρισ. δολάρια και φτάνει στα 20,1 τρισ., ενώ η μέση περιουσία ανά δισεκατομμυριούχο είναι 5,8 δισ. δολάρια από 5,3 δισ. πέρυσι. Οι δισεκατομμυριούχοι αυξάνουν συνεχώς τον πλούτο τους την ώρα που μεγάλο μέρος του πλανήτη βιώνει οικονομική δυσκολία. Αν μαζεύαμε όλους τους πλούσιους του κόσμου, περίπου 60.000 άτομα, θα γέμιζαν ένα ποδοσφαιρικό στάδιο, κατέχοντας όμως πλούτο μεγαλύτερο από το μισό της ανθρωπότητας. Η ελίτ που αντιστοιχεί στο 0,001% του πληθυσμού είναι τρεις φορές πλουσιότερη από το φτωχότερο 50%.
Η συμβολή τους στα δημόσια ταμεία παραμένει ελάχιστη, καθώς οι φορολογικοί συντελεστές αυξάνονται για την πλειονότητα και μειώνονται δραματικά για τους δισεκατομμυριούχους. Γιατροί, μηχανικοί, εκπαιδευτικοί, μισθωτοί και συνταξιούχοι πληρώνουν υψηλότερο ποσοστό φόρων από έναν πλούσιο που τοποθετεί τα χρήματά του σε υπεράκτιες εταιρίες ή κεφαλαιακά κέρδη. Σε αυτό το πλαίσιο δεν μπορεί να μιλά κανείς για φορολογική δικαιοσύνη.
Ο πλούτος που σωρεύεται χωρίς ουσιαστικές επενδύσεις δημιουργεί αδρανή ρευστότητα και στερεί από τις κοινωνίες πόρους για παιδεία, υγεία και αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Το παγκόσμιο σύστημα αναπαράγει ανισότητες μεταξύ χωρών και λαών, θυμίζοντας, σε πιο λεπτή μορφή, μοτίβα αποικιακής εκμετάλλευσης του παρελθόντος. Η τεχνική ανάπτυξη που ενοποίησε τον πλανήτη ενίσχυσε για καιρό τη φιλάρεσκη αντίληψη ότι η τεχνική υπεροχή σημαίνει πολιτισμική και φυλετική υπεροχή, αλλά αυτή η φάση έχει ξεπεραστεί.
Οι αποικίες έχουν μεταφερθεί στο εσωτερικό των δυτικών κοινωνιών, όπου χρήσιμος θεωρείται μόνο ο καταναλωτής. Ζώνες όπως οι «Πολιτείες του Χάλυβα», κάποτε καρδιά της βαριάς βιομηχανίας των ΗΠΑ, έχουν περάσει στο περιθώριο καθώς οι εταιρίες μετεγκαταστάθηκαν σε χώρες με φθηνά μεροκάματα. Ορισμένοι επιχειρηματίες, όπως η οικογένεια Τραμπ και οι χρηματοδότες της, εκμεταλλεύονται στρατιωτικές επεμβάσεις και ιδιωτικοποιούν ακόμα και πολέμους, αυξάνοντας τον πλούτο τους σε μια πραγματικότητα που δείχνει την ακραία ανισότητα και τη διαρκή συσσώρευση πλούτου στα χέρια λίγων.
