Ο Ζελένσκι στην Αθήνα εν μέσω διεθνών πιέσεων και οι κόκκινες γραμμές της Ελλάδας στο Ουκρανικό
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται στην Αθήνα εντός Νοεμβρίου, σε ημερομηνία που θα ανακοινωθεί την τελευταία στιγμή για λόγους ασφαλείας. Η επίσκεψη, χαρακτηριζόμενη «καθυστερημένη» από διπλωματικές πηγές, πραγματοποιείται σε κρίσιμη συγκυρία, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να συνεχίζεται και τη στάση της Ελλάδας απέναντι στις συμμαχικές δεσμεύσεις της να βρίσκεται στο επίκεντρο. Κεντρικό αντικείμενο των επαφών του Ζελένσκι με τον Κυριάκο Μητσοτάκη θα είναι η στρατιωτική και ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στήριξης προς το Κίεβο.
Η Ελλάδα, από την πρώτη στιγμή της ρωσικής εισβολής, έχει σταθεί στην «σωστή πλευρά της ιστορίας», αποστέλλοντας στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια και εντάσσοντας τη χώρα στις πλέον φιλοουκρανικές δυνάμεις της ΕΕ. Ωστόσο, δύο χρόνια μετά, η κυβέρνηση Μητσοτάκη προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ στήριξης της Ουκρανίας και διατήρησης της εθνικής άμυνας, αποφεύγοντας υπερβολική οικονομική επιβάρυνση και ταυτόχρονα επιχειρώντας να περιορίσει τις επικρίσεις της αντιπολίτευσης για «άνευ όρων» προσκόλληση στις αμερικανονατοϊκές επιδιώξεις.
Στο τραπέζι των συζητήσεων αναμένεται να βρεθεί το ενδεχόμενο παραχώρησης παλαιών σοβιετικής κατασκευής αντιαεροπορικών συστημάτων ή άλλου στρατιωτικού υλικού που θεωρείται πλέον επιχειρησιακά ξεπερασμένο. Η ελληνική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να παραδώσει οπλικά συστήματα πριν εξασφαλιστεί η αντικατάστασή τους, καθώς προτεραιότητα αποτελεί η διατήρηση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας, ειδικά σε μια περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στα ενεργειακά. Η Ουκρανία, με κατεστραμμένες υποδομές και εξάρτηση από εξωτερικές πηγές, βλέπει την Ελλάδα ως πιθανό κόμβο τροφοδοσίας μέσω LNG και υφιστάμενων ή υπό ανάπτυξη αγωγών στα Βαλκάνια. Η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως περιφερειακού παρόχου ενέργειας και στρατηγικού εταίρου στη μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέρριψε τα αιτήματα της Αθήνας για σύνταξη ειδικής μελέτης δημοσιονομικού κόστους και για τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας από παγωμένα ρωσικά κεφάλαια. Το σχέδιο προβλέπει συγκέντρωση συνολικά 185 δισ. ευρώ, μέσω ενός μηχανισμού που χαρακτηρίζεται «δάνειο πολεμικών επανορθώσεων», και η Ελλάδα θα συμμετάσχει υποχρεωτικά, χωρίς εξαιρέσεις ή ελαφρύνσεις. Το μερίδιο της χώρας θα καλυφθεί είτε με καταβολή μετρητών είτε με άλλες οικονομικές καλύψεις, έως ότου η Ρωσία αποζημιώσει πλήρως.
Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες και ευρωπαϊκοί ηγέτες ασκούν έντονες πιέσεις για ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα PURL του ΝΑΤΟ, μέσω του οποίου τα κράτη-μέλη χρηματοδοτούν την αγορά αμερικανικών όπλων για την Ουκρανία. Ζητείται επίσης επιτάχυνση της ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας, με πιθανή αποστολή ελληνικών συστημάτων Patriot ή συμμετοχή σε άλλα σχήματα υποστήριξης. Η Αθήνα, ωστόσο, εμφανίζεται διστακτική, κρατώντας τις κόκκινες γραμμές της ξεκάθαρες: στήριξη στην Ουκρανία, αλλά χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η εθνική άμυνα ή η οικονομική σταθερότητα της χώρας.
