ΟΛΜΕ: Η νέα υπουργική απόφαση για τα κυλικεία απειλεί τον κλάδο

Η νέα υπουργική απόφαση που αφορά τη λειτουργία των σχολικών κυλικείων, η οποία δημοσιεύθηκε στα ΦΕΚ Β 3060/02.06.2026 και ΦΕΚ Β 5578/15.09.2026, παρουσιάζεται από την πολιτεία ως ένα ολοκληρωμένο πλέγμα μέτρων για την καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας. Ωστόσο, η Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΟΛΜΕ) εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα και τις πραγματικές στοχεύσεις των νέων ρυθμίσεων, αναλύοντας το σκεπτικό της σε σχέση με τα 4.300 σχολικά κυλικεία που λειτουργούν στη χώρα.

Η ΟΛΜΕ επισημαίνει ότι η Ελλάδα κατατάσσεται τρίτη πανευρωπαϊκά στην παιδική παχυσαρκία, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για επιστημονική και ουσιαστική διερεύνηση των αιτιών του φαινομένου. Η αναζήτηση της αιτίας με μονοδιάστατο τρόπο, εστιάζοντας αποκλειστικά στα κυλικεία, κρίνεται ως παράδοξη και ανεπαρκής προσέγγιση που απαιτεί βαθύτερη ανάλυση.

Οι πραγματικές αιτίες της παιδικής παχυσαρκίας

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, χιλιάδες σχολεία στη χώρα στερούνται γυμναστηρίων και βασικού εξοπλισμού, την ίδια στιγμή που η οργανωμένη άθληση έχει μετατραπεί σε ακριβό αγαθό μέσω συνδρομών σε αθλητικά σωματεία, εν μέσω παντελούς απουσίας δημόσιων και δωρεάν προγραμμάτων άσκησης. Παράλληλα, δράσεις όπως η Αγωγή Υγείας υλοποιούνται υποχρεωτικά εκτός ωραρίου, χωρίς καμία κρατική κάλυψη για υπερωρίες ή αναλώσιμα υλικά, βασιζόμενες αποκλειστικά στην προσωπική προσπάθεια και το μεράκι των εκπαιδευτικών.

Επιπρόσθετα, διαπιστώνεται η απουσία ενός οργανωμένου, δωρεάν κρατικού προγράμματος σίτισης στα σχολεία, το οποίο θα λειτουργεί υπό την επιστημονική καθοδήγηση διαιτολόγων. Η οικονομική ακρίβεια αναγκάζει τις οικογένειες να επιλέγουν τρόφιμα με γνώμονα το χαμηλό κόστος και όχι τη διατροφική τους αξία, υπονομεύοντας κάθε προσπάθεια για υγιεινή διατροφή.

Η ΟΛΜΕ υπογραμμίζει ότι οι δημόσιες πολιτικές θα έπρεπε να επικεντρώνονται πρωτίστως στη φυσική αγωγή, στις αθλητικές υποδομές και στη στήριξη του οικογενειακού εισοδήματος, και δευτερευόντως στο κυλικείο. Ωστόσο, η πραγματικότητα που διαμορφώνεται μέσω της νέας υπουργικής απόφασης φαίνεται να ακολουθεί διαφορετική κατεύθυνση.

Οι νέες προδιαγραφές και οι επιπτώσεις τους

Το πρόβλημα εντείνεται από τη φύση των νέων προδιαγραφών που θέτει η υπουργική απόφαση, οι οποίες έχουν προκαλέσει δικαιολογημένες αντιδράσεις. Δεν πρόκειται για γενικούς κανόνες υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων, αλλά για εξαιρετικά λεπτομερείς απαιτήσεις σε βάρη, συσκευασίες και μορφές διάθεσης προϊόντων. Οι προδιαγραφές είναι τόσο συγκεκριμένες που ελάχιστοι μπορούν πραγματικά να τις καλύψουν.

Η ΟΛΜΕ διερωτάται ποιοι διαθέτουν ήδη έτοιμα τυποποιημένα προϊόντα και οργανωμένα δίκτυα διανομής, ικανά να ανταποκριθούν σε αυτές τις «φωτογραφικές» απαιτήσεις. Σίγουρα όχι οι μικροί κυλικειάρχες, οι μικρές επιχειρήσεις και οι τοπικοί παραγωγοί, οι οποίοι αποκλείονται στην πράξη από τη συνεργασία με τα κυλικεία. Πίσω από την επίκληση της υγιεινής διατροφής, φαίνεται να ενισχύεται αποκλειστικά η θέση των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων του κλάδου τροφίμων.

Δεν είναι τυχαίο ότι η νέα υπουργική απόφαση προβλέπει τη δυνατότητα λειτουργίας αυτόματων πωλητών όπου δεν υπάρχει κυλικείο. Τα μηχανήματα αυτά εξ ορισμού αποκλείουν τα φρέσκα προϊόντα υπέρ των βιομηχανικών σνακ, εκμηδενίζοντας παράλληλα την ανθρώπινη επαφή, τη ζωντανή επικοινωνία και τη στοιχειώδη εξατομικευμένη μέριμνα για μαθητές με τροφικές ιδιαιτερότητες ή αλλεργίες.

Διοικητικό και οικονομικό βάρος

Το βαρύτερο πλήγμα, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, είναι διοικητικό και οικονομικό. Η απόφαση επιβάλλει ένα ασφυκτικό πλέγμα καταγραφών, αρχείων, πιστοποιήσεων, εκπαιδεύσεων, πρόσθετου εξοπλισμού και συνεχούς τεκμηρίωσης. Ένας αυτοαπασχολούμενος επαγγελματίας που λειτουργεί μόνος του ένα σχολικό κυλικείο δύσκολα μπορεί να ανταποκριθεί σε αυτές τις απαιτήσεις, ακόμη κι όταν διαθέτει ήδη πιστοποιημένη εκπαίδευση πολλών ωρών και τηρεί άριστα τις υγειονομικές του υποχρεώσεις.

Πολλά σχολεία δεν διαθέτουν καν τις κτιριακές υποδομές και προδιαγραφές που θα επέτρεπαν την προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις. Ως αποτέλεσμα, ένα μικρό κυλικείο βρίσκεται σε διαρκή κίνδυνο προστίμων και κυρώσεων για ζητήματα που ουσιαστικά δεν μπορεί να ελέγξει.

Τα 4.300 σχολικά κυλικεία της χώρας λειτουργούν βάσει συμβάσεων που υπογράφηκαν υπό εντελώς διαφορετικές οικονομικές συνθήκες. Μετά από μια επταετία ενεργειακής και οικονομικής κρίσης, το λειτουργικό κόστος έχει εκτιναχθεί και η αγοραστική δύναμη των οικογενειών έχει συρρικνωθεί δραστικά.

Σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Κυλικείων (ΠΟΚΔΙΣ), πάνω από 350 κυλικεία έχουν ήδη κλείσει, προκαλώντας μεγάλα προβλήματα στη σχολική καθημερινότητα. Η νέα διάταξη, προσθέτοντας κόστος σε όρους που έχουν ήδη ανατραπεί, έχει καταστήσει τη λειτουργία πολλών κυλικείων μη βιώσιμη, ενώ ανεβάζει τις τιμές των προϊόντων πέρα από τις δυνατότητες του μαθητικού χαρτζιλικιού.

Ήδη μεγάλες βιομηχανίες έχουν αξιοποιήσει την κατάσταση προς όφελός τους. Το φρέσκο γάλα, για παράδειγμα, μειώθηκε στο μισό, από τα 500 ml στα 250 ml, διατηρώντας δυσανάλογα υψηλή τιμή ανά συσκευασία. Τα υγιεινά σνακ, όπως τα αποξηραμένα φρούτα και οι ξηροί καρποί, συρρικνώθηκαν από τα 50 στα 30 γραμμάρια, σημειώνοντας μείωση 40%, εκτινάσσοντας το κόστος ανά κιλό λόγω των ειδικών συσκευασιών.

Ο ρόλος των κυλικείων στη σχολική ζωή

Η ΟΛΜΕ επισημαίνει ότι η νέα υπουργική απόφαση, πίσω από τη ρητορική της υγείας, διαμορφώνει όρους που απειλούν να οδηγήσουν στην εξαφάνιση έναν ολόκληρο κλάδο μικρών επαγγελματιών, χωρίς να επιλύει κανένα από τα προβλήματα που υποτίθεται ότι αντιμετωπίζει.

Οι εκπαιδευτικοί γνωρίζουν από πρώτο χέρι την ανάγκη ύπαρξης και λειτουργίας κυλικείου στο σχολείο. Αποτελεί σημαντικό παράγοντα και κρίκο μιας ομαλής σχολικής καθημερινότητας, συμβάλλοντας ουσιαστικά ώστε να μπορεί να πραγματοποιηθεί, χωρίς περισπασμούς, η εκπαιδευτική διαδικασία.

Είναι χαρακτηριστικό ότι εκεί που τα κυλικεία δεν υπάρχουν, παρατηρούνται καθημερινά μια σειρά προβλημάτων, όπως μαθητές που αναζητούν φαγητό από καταστήματα εκτός σχολείου. Την ίδια στιγμή, το Υπουργείο Υγείας στην ερμηνευτική του εγκύκλιο (παρ. 4.3, ΑΔΑ: Ψ6ΖΧ465ΦΥΟ-Ω4Γ) επιλέγει να διαχειριστεί την κατάσταση με απαγορεύσεις για delivery και εξόδους μαθητών, μετατρέποντας τους εκπαιδευτικούς σε μηχανισμό επιτήρησης αντί να εξασφαλίσει τη λειτουργία των κυλικείων.

Η ΟΛΜΕ καλεί την κυβέρνηση να εγκαταλείψει μια πολιτική που λειτουργεί με σχεδόν επικοινωνιακούς, αν όχι προσχηματικούς όρους, οι οποίοι δεν απαντούν στα πραγματικά προβλήματα. Ζητά να δοθεί προσοχή στα προβλήματα των μικρών κυλικείων, τα οποία στενάζουν και οδηγούνται σε κλείσιμο με ταχείς ρυθμούς.