Πόσο κοντά βρισκόμαστε σε μια συντονισμένη κυβερνοεπίθεση ικανή να ακινητοποιήσει το εθνικό σύστημα υγείας, να βυθίσει στο σκοτάδι μια μητρόπολη, να αναστείλει για ημέρες ή εβδομάδες τις εμπορικές συναλλαγές και τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών ή να πυροδοτήσει όλα αυτά ταυτόχρονα; Οι ειδικοί που μίλησαν στον Axios εκτιμούν ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο ανήκει πλέον στη σφαίρα του αναμενόμενου και ότι η εκδήλωσή του αποτελεί ζήτημα χρόνου, με καταλύτη την εκρηκτική πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης. Όπως επισημαίνουν, η ΑΙ ενισχύει και επιταχύνει τα ήδη διαθέσιμα εργαλεία κυβερνοπολέμου στα χέρια κρατικών και εγκληματικών δρώντων, επιτρέποντας τη μετατροπή μιας ελεγχόμενης επίθεσης σε κρίση εθνικής εμβέλειας.
Η μεγαλύτερη ανησυχία επικεντρώνεται στις κρίσιμες υποδομές και κυρίως στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, με το νερό και την ηλεκτροδότηση να θεωρούνται οι πλέον ευάλωτοι στόχοι. Ο πρώην υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Leon Panetta, προειδοποιεί ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης αυξάνουν θεαματικά την ικανότητα αντιπάλων να διεισδύουν σε ευαίσθητα δίκτυα, να διακόπτουν την παροχή ρεύματος και να εξουδετερώνουν μηχανισμούς εφεδρείας, δυσχεραίνοντας την αποκατάσταση της λειτουργίας. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο στρατηγός Paul Nakasone, πρώην επικεφαλής της National Security Agency και της United States Cyber Command, περιγράφει το σενάριο κατά το οποίο ένα κράτος που έχει ήδη παρεισφρήσει σε συστήματα τροφοδοσίας νερού και τροφίμων ενδέχεται να προκαλέσει εκτεταμένη διακοπή ρεύματος έπειτα από απώλεια ελέγχου ενός αυτόνομου πράκτορα τεχνητής νοημοσύνης κατά τη διάρκεια επίθεσης.
Οι αναλυτές θεωρούν ότι η ακούσια κλιμάκωση ενός ψηφιακού πολέμου συγκεντρώνει πιθανότητες αντίστοιχες με εκείνες μιας στοχευμένης επιχείρησης. Το Axios παραλληλίζει το μέλλον της ΑΙ με την ατμόσφαιρα της ταινίας WarGames, όπου ένας νεαρός χάκερ, τον οποίο υποδύεται ο Matthew Broderick, οδηγείται άθελά του στα πρόθυρα πυρηνικής σύγκρουσης. Η ουσία, ωστόσο, εντοπίζεται στο ποιος αξιολογεί και ερμηνεύει τις πληροφορίες που παράγουν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Ο Chris Inglis, πρώτος εθνικός διευθυντής κυβερνοασφάλειας των ΗΠΑ, επισημαίνει ότι η μετάβαση σε ένα περιβάλλον όπου η ΑΙ εντοπίζει, εκτελεί και εισηγείται ενέργειες δημιουργεί ένα νέο πεδίο ευθύνης για τους ανθρώπους που λαμβάνουν τις αποφάσεις. Η ανθρώπινη ευθραυστότητα, όπως τονίζει, συνδέεται με τη σταδιακή οικοδόμηση εμπιστοσύνης στις μηχανές, μέχρι το σημείο όπου ο χειριστής είναι έτοιμος να ενεργοποιήσει το «Μεγάλο Κόκκινο Κουμπί». Ο Kevin Mandia, ιδρυτής της Mandiant, διευκρινίζει ότι το «Μεγάλο» μπορεί να αφορά την ενέργεια, τις επικοινωνίες, την υγεία, την εφοδιαστική αλυσίδα ή τις μεταφορές και προειδοποιεί για αλυσιδωτές επιπτώσεις με χαρακτηριστικά καταστροφής, εκτιμώντας πάντως ότι ένα τέτοιο πλήγμα θα στοχεύσει επιλεκτικά συγκεκριμένους τομείς.
Ιδιαίτερη ανησυχία για την υγειονομική περίθαλψη εκφράζει ο Michael Sulmeyer, πρώην αρμόδιος για την κυβερνοπολιτική στο αμερικανικό Πεντάγωνο και νυν καθηγητής στο Georgetown University, ο οποίος επισημαίνει ότι ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης μπορεί θεωρητικά να καθοδηγηθεί στην επιλογή ευάλωτων στόχων όπως τα νοσοκομεία και στη συνέχεια να αξιοποιηθεί για την παύση της λειτουργίας τους.
Ο πρώην διευθυντής της Central Intelligence Agency, Michael Hayden, προβλέπει κυβερνοεπίθεση πρωτόγνωρης κλίμακας μέσα στα επόμενα χρόνια, θεωρώντας πιθανότερη πηγή τη Ρωσία σε σχέση με την Κίνα. Ο Leon Panetta υπογραμμίζει ότι η διάχυση των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης καθιστά αδύνατο τον πλήρη έλεγχο πρόσβασης και ότι οι επιθετικές δυνατότητες που αναπτύσσονται επαρκούν για να ακινητοποιήσουν ένα κράτος.
Άλλοι πρώην αξιωματούχοι επισημαίνουν πως διαδοχικά πλήγματα μικρότερης έντασης μπορούν να επιφέρουν ισοδύναμο αντίκτυπο, ιδίως εφόσον συνοδευτούν από μαζική διαγραφή δεδομένων ή αναστολή λειτουργίας επιχειρήσεων. Η γενετική τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει τις δυνατότητες των επιτιθέμενων και ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο υπερεμπιστοσύνης των χειριστών της. Η Jen Easterly, πρώην διευθύντρια της Υπηρεσίας Κυβερνοασφάλειας των ΗΠΑ, εξηγεί ότι η ΑΙ επιτείνει υφιστάμενες αδυναμίες σε επισφαλές λογισμικό, εύθραυστα συστήματα και υπεραυτοματοποιημένες διαδικασίες, καθιστώντας τις επιθέσεις δυσδιάκριτες καθώς ενσωματώνονται στη φυσιολογική λειτουργία των δικτύων.
Το κρίσιμο ερώτημα αφορά την ετοιμότητα άμυνας απέναντι σε μια τέτοια απειλή και την ταχύτητα με την οποία εταιρείες, οργανισμοί και πάροχοι κοινής ωφέλειας μπορούν να αξιοποιήσουν τα ίδια εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να θωρακίσουν τις υποδομές τους, σε έναν αγώνα όπου η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτερα από τα αντανακλαστικά των θεσμών.
