Στέγη φοιτητών: Η κρίση που χτυπά τις οικογένειες

Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις μπαίνουν στην τελική τους ευθεία, με χιλιάδες υποψηφίους και οικογένειες να περιμένουν τις βαθμολογίες που θα καθορίσουν το επόμενο βήμα στην ακαδημαϊκή τους πορεία. Οι βαθμολογίες αναμένεται να ανακοινωθούν έως τις 26 Ιουνίου, ενώ στη συνέχεια το ενδιαφέρον θα στραφεί στα Μηχανογραφικά Δελτία και στις βάσεις εισαγωγής, που αναμένονται στις 24 Ιουλίου.

Για πολλές οικογένειες, όμως, η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων δεν θα σημάνει το τέλος της αγωνίας. Θα ανοίξει έναν δεύτερο, εξίσου δύσκολο κύκλο: την αναζήτηση φοιτητικής κατοικίας. Η στέγη που θα φιλοξενήσει έναν νέο φοιτητή για τέσσερα ή περισσότερα χρόνια έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σοβαρότερους οικονομικούς πονοκεφάλους των νοικοκυριών, ιδιαίτερα για όσους προέρχονται από την περιφέρεια και καλούνται να στηρίξουν σπουδές σε Αθήνα ή Θεσσαλονίκη.

Το στεγαστικό πρόβλημα δεν είναι πλέον περιφερειακό ζήτημα. Έχει εξελιχθεί σε δομική κοινωνική κρίση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η έρευνα, τα ενοίκια κατοικιών τον Μάιο του 2026 κατέγραψαν ετήσια αύξηση 7,7%, ενώ η Eurostat κατέγραψε για την Ελλάδα το 2025 άνοδο ενοικίων 10,3%, ποσοστό υπερτριπλάσιο του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διαμορφώθηκε στο 3,1%.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η αναζήτηση κατοικίας με μίσθωμα 300 έως 350 ευρώ έχει μετατραπεί σε σχεδόν αδύνατη αποστολή, ειδικά στην Αττική. Οι οικονομικές επιλογές εξαφανίζονται χρόνο με τον χρόνο, ενώ ακόμη και μικρά διαμερίσματα 30 έως 50 τετραγωνικών μέτρων διατίθενται πλέον σε τιμές που μέχρι πριν από λίγα χρόνια αφορούσαν πολύ μεγαλύτερα ακίνητα.

Αθήνα και προάστια: Τα φθηνά σπίτια εξαφανίζονται

Στο κέντρο της Αθήνας, οι κατοικίες έως 50 τ.μ. και άνω του 1ου ορόφου που προσφέρονται με ζητούμενο ενοίκιο έως 300 ευρώ αποτελούν μόλις το 0,2% του συνόλου της συγκεκριμένης κατηγορίας. Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 1,04% το 2025, 0,8% το 2024, 2,89% το 2023 και 12,47% το 2022. Η εικόνα δείχνει τη θεαματική εξαφάνιση των χαμηλών μισθωμάτων μέσα σε τέσσερα χρόνια.

Στα Δυτικά Προάστια, μόνο το 1,34% των διαθέσιμων κατοικιών έως 50 τ.μ. προσφέρεται με μίσθωμα έως 300 ευρώ. Το ποσοστό αυτό ήταν 3,1% το 2025, 1,6% το 2024, 23,7% το 2023 και 14,29% το 2022. Ακόμη πιο σκληρή είναι η εικόνα στα Νότια και Βόρεια Προάστια, καθώς και στον Πειραιά, όπου η διαθεσιμότητα κατοικιών έως 50 τ.μ. με μίσθωμα έως 300 ευρώ είναι πλέον μηδενική.

Στο κέντρο της Αθήνας, το 98,4% των διαθέσιμων κατοικιών έως 50 τ.μ. διατίθεται με ζητούμενο μίσθωμα άνω των 400 ευρώ τον μήνα. Το 2025 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 92,49% και το 2024 86,66%. Σήμερα, σχεδόν 7 στις 10 διαθέσιμες κατοικίες αυτής της κατηγορίας ζητούν πάνω από 500 ευρώ, περίπου 4 στις 10 ξεπερνούν τα 600 ευρώ και σχεδόν 2 στις 10 φτάνουν ή υπερβαίνουν τα 700 ευρώ.

Στα Δυτικά Προάστια, σχεδόν 9 στις 10 κατοικίες έως 50 τ.μ. διατίθενται πλέον με ζητούμενο μίσθωμα άνω των 400 ευρώ, ενώ περισσότερες από τις μισές ξεπερνούν τα 500 ευρώ. Η μέση αύξηση των ζητούμενων μισθωμάτων σε σχέση με το 2025 εκτιμάται περίπου στο 8%, ενώ σε σύγκριση με το 2023 προσεγγίζει το 25%.

Στα Νότια Προάστια, η κατάσταση είναι ακόμη πιο πιεστική. Το 80,1% των διαθέσιμων κατοικιών έως 50 τ.μ. διατίθεται με ζητούμενο μίσθωμα άνω των 500 ευρώ τον μήνα, έναντι 72,66% το 2025. Περίπου 8 στα 10 σπίτια ζητούν πάνω από 500 ευρώ, ενώ σχεδόν τα μισά από αυτά ξεπερνούν τα 600 ευρώ.

Στα Βόρεια Προάστια, 9 στις 10 διαθέσιμες κατοικίες έως 50 τ.μ. ζητούν ενοίκιο άνω των 500 ευρώ τον μήνα. Από αυτές, περίπου 6 στις 10 ξεπερνούν τα 700 ευρώ. Η περιοχή παραμένει μία από τις ακριβότερες αγορές φοιτητικής κατοικίας στην Αττική, με τις οικονομικές επιλογές να έχουν περιοριστεί σε οριακό βαθμό.

Πειραιάς και Θεσσαλονίκη στο ίδιο στεγαστικό κύμα

Στον Πειραιά, η άνοδος των ενοικίων είναι εξίσου έντονη. Η διαθεσιμότητα κατοικιών έως 50 τ.μ. με ζητούμενο μίσθωμα έως 300 ευρώ έχει μηδενιστεί, ενώ το 73,39% των διαθέσιμων κατοικιών ζητά πλέον πάνω από 500 ευρώ τον μήνα. Το 2025 το ποσοστό αυτό ήταν 65,96%, ενώ το 2022 μόλις 11,76% των διαθέσιμων κατοικιών βρισκόταν σε αυτή την κατηγορία. Μέσα σε τέσσερα χρόνια, η ακριβή κατηγορία μισθωμάτων υπερεξαπλασιάστηκε.

Η Θεσσαλονίκη ακολουθεί την ίδια πορεία. Στο κέντρο της πόλης, το 80,18% των διαθέσιμων κατοικιών έως 50 τ.μ. διατίθεται με μίσθωμα άνω των 400 ευρώ τον μήνα. Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 69,96% το 2025 και 59,8% το 2024. Περίπου 4 στις 10 κατοικίες ζητούν πλέον πάνω από 500 ευρώ, ενώ η συνολική αύξηση σε σχέση με το 2023 εκτιμάται ότι προσεγγίζει ή και ξεπερνά το 25%.

Η εικόνα είναι σαφής: η φοιτητική κατοικία έχει αποκοπεί από τις οικονομικές δυνατότητες μεγάλου μέρους των ελληνικών νοικοκυριών. Εκεί όπου κάποτε η αναζήτηση ενός μικρού διαμερίσματος ήταν δύσκολη αλλά εφικτή, σήμερα απαιτείται σημαντική οικονομική θυσία, συχνά δυσανάλογη προς τα εισοδήματα της οικογένειας.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο μηνιαίο ενοίκιο. Στο πραγματικό κόστος πρέπει να προστεθούν οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, ύδρευσης, θέρμανσης, τα κοινόχρηστα, η σύνδεση στο διαδίκτυο, οι μετακινήσεις, ο βασικός εξοπλισμός του σπιτιού και το καθημερινό κόστος διαβίωσης του φοιτητή.

Σε πολλές περιπτώσεις, το συνολικό μηνιαίο κόστος διαμονής ενός φοιτητή στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη μπορεί να υπερβαίνει τα 800 έως 1.000 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή, το ακίνητο και τις ανάγκες του νέου. Πρόκειται για ποσό που αντιστοιχεί σε μεγάλο μέρος του εισοδήματος χιλιάδων οικογενειών.

Η δεύτερη αγωνία, επομένως, αρχίζει αμέσως μετά τις βάσεις. Η επιτυχία ενός παιδιού σε σχολή της Αθήνας ή της Θεσσαλονίκης παραμένει στιγμή χαράς και δικαίωσης. Ταυτόχρονα, όμως, συνοδεύεται από έναν οικονομικό λογαριασμό που γίνεται ολοένα βαρύτερος και απειλεί να μετατρέψει την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση σε υπόθεση εισοδηματικής αντοχής.

Η φοιτητική στέγη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλό ζήτημα αγοράς. Αποτελεί κρίσιμο κοινωνικό πρόβλημα, άμεσα συνδεδεμένο με τη στεγαστική κρίση, την ισότητα ευκαιριών και την πραγματική πρόσβαση των νέων στην εκπαίδευση. Όταν η δυνατότητα φοίτησης εξαρτάται από το αν μια οικογένεια μπορεί να πληρώσει δεύτερο νοικοκυριό για τέσσερα χρόνια, τότε η εκπαιδευτική επιτυχία παύει να είναι μόνο ακαδημαϊκό ζήτημα.

Για χιλιάδες οικογένειες, το φετινό καλοκαίρι δεν θα κριθεί μόνο από τη σχολή στην οποία θα περάσει το παιδί τους. Θα κριθεί και από το αν μπορούν να αντέξουν το κόστος της φοίτησής του. Και αυτό είναι το πιο ανησυχητικό συμπέρασμα από τη φετινή εικόνα της αγοράς φοιτητικής κατοικίας.