Παπασταύρου: «Το νερό είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό»

Στη μεταρρύθμιση για τη διαχείριση του νερού, αλλά και σε ζητήματα ενέργειας, περιβάλλοντος και ασφάλειας, αναφέρθηκε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, επιχειρώντας να παρουσιάσει το κυβερνητικό σχέδιο ως αναγκαία απάντηση σε ένα πρόβλημα που έχει πάρει πλέον πανελλαδικές διαστάσεις.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι το νερό είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό, απορρίπτοντας σενάρια ιδιωτικοποίησης. Ωστόσο, τα στοιχεία που παρέθεσε αναδεικνύουν μια βαριά πραγματικότητα: στη χώρα λειτουργούν σήμερα 735 διαφορετικοί οργανισμοί διαχείρισης νερού, με μεγάλες απώλειες στα δίκτυα, οι οποίες σε ορισμένες περιοχές φτάνουν ακόμη και το 70%.

Μιλώντας στο MEGA, ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι το πρόβλημα αφορά πολλούς δήμους και ότι η Ελλάδα δεν έχει μάθει να προστατεύει το νερό. Όπως ανέφερε, άλλοι δήμοι λειτουργούν με δικά τους προγράμματα, άλλοι συνδέονται με την ΕΥΔΑΠ, ενώ τα νησιά αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα έντονα προβλήματα πρόσβασης και επάρκειας.

Η παραδοχή αυτή είναι κρίσιμη, καθώς δείχνει ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται σε τεχνικές αστοχίες ή σε τοπικές δυσλειτουργίες. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο το κράτος, οι δήμοι και οι αρμόδιοι φορείς διαχειρίζονται έναν βασικό φυσικό πόρο, σε μια περίοδο που η λειψυδρία, η παλαιότητα των δικτύων και η κλιματική πίεση καθιστούν το νερό ζήτημα δημόσιας ασφάλειας.

735 φορείς, απώλειες έως 70% και ανάγκη οργάνωσης

Ο υπουργός ανέφερε ότι η χώρα χρειάζεται μεταρρύθμιση και καλύτερη οργάνωση, επισημαίνοντας πως σε χώρες όπως η Πολωνία και η Ιρλανδία υπάρχει ένας ενιαίος οργανισμός διαχείρισης, ενώ στην Ελλάδα ο αριθμός των φορέων φτάνει τους 735. Παραδέχθηκε, πάντως, ότι η άμεση μετάβαση σε ένα ενιαίο μοντέλο θα μπορούσε να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα θα έλυνε.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το πρώτο βήμα θα γίνει σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική, περιοχές που καλύπτουν πάνω από το 50% του πληθυσμού. Στόχος είναι η ένωση δυνάμεων, η επίτευξη οικονομιών κλίμακας, η δυνατότητα μεγαλύτερων επενδύσεων και η αντικατάσταση πεπαλαιωμένων δικτύων.

Ο κ. Παπασταύρου συνέδεσε την κατάσταση των δικτύων με τη δημόσια υγεία και ασφάλεια, ενώ έθεσε και το ζήτημα της αποχέτευσης και της διαχείρισης λυμάτων. Όπως είπε, η μεταρρύθμιση πρέπει να κινηθεί με ολιστική προσέγγιση, καλύπτοντας ύδρευση, άρδευση και αποχέτευση.

Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι δεν προβλέπεται συμμετοχή ιδιωτικής εταιρείας. «Το νερό είναι και θα παραμείνει δημόσιο αγαθό», τόνισε, σημειώνοντας ότι ανήκει σε όλους και στις επόμενες γενιές. Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να προλάβει τις αντιδράσεις που προκαλεί κάθε παρέμβαση στον ευαίσθητο τομέα των υδάτων.

Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης θα υπάρξει αποτίμηση από τη ΡΑΑΕΥ των δικτύων και της χρήσης τους, ώστε κάθε δήμος να αποφασίσει αν θα προχωρήσει σε μεταβίβαση δικτύων. Ο υπουργός επέμεινε ότι στόχος είναι η διασφάλιση ποιοτικού νερού σε προσιτή τιμή, υποστηρίζοντας μάλιστα ότι η Ελλάδα διαθέτει το καλύτερο ποιοτικά νερό στην Ευρώπη.

Σε αυτή τη φάση, η μεταρρύθμιση δεν περιλαμβάνει ταμιευτήρες. Το πρώτο στάδιο αφορά την Αττική, την ΕΥΔΑΠ, την Εύβοια, τη Βοιωτία, τη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική. Στη συνέχεια, όπως ανέφερε, θα εξεταστεί η επέκταση του μοντέλου και στις υπόλοιπες περιφέρειες.

Ωραιόκαστρο, εμπρηστική επίθεση και υδρογονάνθρακες

Ο Σταύρος Παπασταύρου αναφέρθηκε και στην πυρκαγιά στο Ωραιόκαστρο, διαψεύδοντας τις φήμες περί ύπαρξης ή σχεδιασμού εγκατάστασης ανεμογεννητριών στην περιοχή. Όπως είπε, στο Ωραιόκαστρο δεν υπάρχουν ανεμογεννήτριες, δεν προχωρούν έργα για να υπάρξουν και με το νέο Ειδικό Χωροταξικό δεν θα επιτρέπεται η εγκατάστασή τους.

Ο υπουργός ζήτησε σοβαρότητα στη δημόσια συζήτηση, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να υπάρχει ευκολία κατηγοριών όταν αυτές βρίσκονται μακριά από την πραγματικότητα. Η τοποθέτησή του ήρθε σε μια περίοδο όπου κάθε μεγάλη πυρκαγιά συνοδεύεται από σενάρια, υποψίες και πολιτικές αντιπαραθέσεις γύρω από τις χρήσεις γης.

Αναφερόμενος στην εμπρηστική επίθεση στα σπίτια πολιτευτών της Νέας Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη, ο κ. Παπασταύρου έκανε λόγο για δολοφονική και τρομοκρατική επίθεση που, όπως είπε, δεν στρέφεται μόνο εναντίον της Νέας Δημοκρατίας, αλλά εναντίον της Δημοκρατίας και των κανόνων οργάνωσης της κοινωνίας.

Ο υπουργός ζήτησε καθολική αποδοκιμασία, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει κανένα πολιτικό ή ιδεολογικό χρώμα που μπορεί να εξηγήσει ή να δικαιολογήσει τέτοιες ενέργειες. Τόνισε ότι η κοινωνία και το πολιτικό σύστημα πρέπει να περιθωριοποιήσουν τέτοιου είδους φαινόμενα, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι δράστες θα εντοπιστούν και θα αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της Δικαιοσύνης.

Τέλος, ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε στις εξελίξεις στον τομέα των υδρογονανθράκων, λέγοντας ότι στόχος είναι η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο βορειοδυτικό Ιόνιο στις 14 Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, εκτιμάται ότι υπάρχει δυνητικό κοίτασμα 270 δισ. κυβικών μέτρων.

Αν το κοίτασμα αποδειχθεί εμπορικά εκμεταλλεύσιμο, τα δημόσια έσοδα θα μπορούσαν, σύμφωνα με την κυβερνητική εκτίμηση, να φτάσουν περίπου τα 10 δισ. ευρώ. Πρόκειται για έναν σχεδιασμό που η κυβέρνηση παρουσιάζει ως ενεργειακή ευκαιρία, την ώρα που η χώρα εξακολουθεί να αναζητά σταθερό ρόλο στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.

Η παρέμβαση Παπασταύρου συμπυκνώνει τρία κρίσιμα μέτωπα: τη διαχείριση του νερού, την ενεργειακή πολιτική και την ασφάλεια. Το βασικό ερώτημα είναι αν οι κυβερνητικές εξαγγελίες θα μετατραπούν σε πραγματική προστασία δημόσιων αγαθών και υποδομών ή αν η χώρα θα συνεχίσει να πληρώνει το κόστος της πολυδιάσπασης, της καθυστέρησης και της έλλειψης μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.