Πάρτι εκατομμυρίων στο «ΑΙΓΙΣ»: Η προστασία των πολιτών έγινε μπίζνα αναθέσεων

Νέα σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση των κονδυλίων του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ» προκαλεί η παράδοση δύο νέων πυροσβεστικών – διασωστικών ταχυπλόων ανοικτής θαλάσσης, στο πλαίσιο σύμβασης συνολικού ύψους 8.950.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.

Η συγκεκριμένη προμήθεια αντιστοιχεί σε κόστος περίπου 4,475 εκατ. ευρώ ανά σκάφος, ποσό που επαναφέρει στο προσκήνιο καταγγελίες για ακραίες υπερτιμολογήσεις, με δημόσιο χρήμα και ευρωπαϊκούς πόρους, σε έναν κρίσιμο τομέα όπως η Πολιτική Προστασία.

Το ζήτημα δεν αφορά την ανάγκη ενίσχυσης του Πυροσβεστικού Σώματος. Αυτή είναι δεδομένη. Το πρόβλημα βρίσκεται στο ύψος της δαπάνης, στον τρόπο με τον οποίο κοστολογούνται οι προμήθειες και στο ποιοι τελικά ωφελούνται από συμβάσεις εκατομμυρίων, που παρουσιάζονται ως απαραίτητες για την ασφάλεια της χώρας.

Σχεδόν 4,5 εκατ. ευρώ για κάθε ταχύπλοο

Σύμφωνα με τις καταγγελίες που συνοδεύουν την υπόθεση, στην αγορά ειδικών επιχειρησιακών σκαφών αντίστοιχων προδιαγραφών το πραγματικό κόστος κινείται σε επίπεδα αισθητά χαμηλότερα και δύσκολα υπερβαίνει τα 2 εκατ. ευρώ ανά μονάδα.

Παρά ταύτα, το ελληνικό Δημόσιο προχωρά σε δαπάνη που αγγίζει τα 9 εκατ. ευρώ για μόλις δύο πλωτά μέσα. Η απόκλιση αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τη διαμόρφωση του τελικού τιμήματος, τα τεχνικά χαρακτηριστικά που επικαλέστηκε η αναθέτουσα αρχή και τον βαθμό πραγματικού ανταγωνισμού στη διαδικασία.

Παράγοντες του χώρου επισημαίνουν ότι μια τόσο υψηλή σύμβαση απαιτεί πλήρη διαφάνεια, αναλυτική τεκμηρίωση κόστους και καθαρές απαντήσεις. Σε διαφορετική περίπτωση, μια αναγκαία επιχειρησιακή προμήθεια κινδυνεύει να μετατραπεί σε ακόμη ένα πεδίο υπερκερδών για συγκεκριμένα επιχειρηματικά σχήματα.

Οι καταγγελίες αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο βάρος λόγω των αναφορών σε πρόσωπα και δίκτυα που, κατά το παρελθόν, φέρονται να συνδέθηκαν με το σκοτεινό παρασκήνιο γύρω από την υπόθεση Predator στην Ελλάδα. Οι αναφορές αυτές δεν μπορούν να μένουν στη σκιά, όταν αφορούν συμβάσεις εκατομμυρίων σε προμήθειες του Δημοσίου.

Ο πακτωλός των 2 δισ. ευρώ του «ΑΙΓΙΣ»

Το Εθνικό Πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», συνολικού προϋπολογισμού 2 δισ. ευρώ, αποτελεί το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για την αναβάθμιση της Πολιτικής Προστασίας. Οι πόροι του προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το ΕΣΠΑ 2021–2027 και δανειακές συμβάσεις με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Στα χαρτιά, ο στόχος είναι η θωράκιση της χώρας απέναντι στις φυσικές καταστροφές και στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Στην πράξη, όμως, η υπόθεση των δύο ταχυπλόων αναδεικνύει ξανά το κρίσιμο ερώτημα: αν τα χρήματα κατευθύνονται με πραγματικό σχέδιο στις ανάγκες της κοινωνίας ή αν διοχετεύονται μέσα από υπερκοστολογημένες προμήθειες.

Η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να γίνεται άλλοθι για ένα διαρκές πάρτι αναθέσεων. Όταν το Δημόσιο δαπανά σχεδόν 4,5 εκατ. ευρώ για κάθε σκάφος, οφείλει να εξηγεί με ακρίβεια τι αγοράζει, από ποιον, με ποια διαδικασία και γιατί σε αυτό το κόστος.

Η κυβέρνηση έχει υποχρέωση να δώσει καθαρές απαντήσεις. Η ενίσχυση των μηχανισμών διάσωσης και πυρόσβεσης είναι ζωτικής σημασίας, όμως δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως επικοινωνιακή ασπίδα για συμβάσεις που προκαλούν ερωτήματα και βαραίνουν τους φορολογουμένους.

Το «ΑΙΓΙΣ» σχεδιάστηκε ως πρόγραμμα θωράκισης της χώρας. Αν, όμως, οι προμήθειες του εξελιχθούν σε πεδίο αδιαφάνειας και διογκωμένων τιμών, τότε το πρόβλημα δεν θα είναι μόνο οικονομικό. Θα είναι βαθιά πολιτικό.