Σε μια συντονισμένη διπλωματική κίνηση που αναδεικνύει τις αυξανόμενες εντάσεις στην περιοχή, πέντε κράτη της Μέσης Ανατολής εξέφρασαν την κατηγορηματική αντίθεσή τους στην πρόσφατη πρωτοβουλία του Ιράν να συστήσει την Αρχή του Στενού του Περσικού Κόλπου (PGSA). Η εν λόγω αρχή, όπως ανακοινώθηκε από την Τεχεράνη, αποσκοπεί στη ρύθμιση και τον έλεγχο της διέλευσης των πλοίων μέσω του στρατηγικής σημασίας Στενού του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας οδού ζωτικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Συγκεκριμένα, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα απέστειλαν κοινή επιστολή προς τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), τον εξειδικευμένο οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών για τη ναυτιλία. Στην επιστολή, η οποία είδε το φως της δημοσιότητας μέσω του Bloomberg, τα πέντε κράτη προειδοποιούν ρητά τα εμπορικά και εμπορευματικά πλοία να μην συνεργαστούν με την PGSA και να αποφύγουν τη χρήση των θαλάσσιων διαδρόμων που έχει ορίσει μονομερώς το Ιράν. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως μια σαφής προσπάθεια απομόνωσης της ιρανικής πρωτοβουλίας και διαφύλαξης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Υπενθυμίζεται ότι νωρίτερα μέσα στον Μάιο, το Ιράν είχε προχωρήσει στην παρουσίαση μιας αναθεωρημένης διαδικασίας για τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ. Σύμφωνα με αυτήν, οι πλοιοκτήτες υποχρεούνται να επικοινωνούν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με την PGSA προκειμένου να λάβουν έγκριση. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η θαλάσσια οδός παραμένει σε μεγάλο βαθμό μη προσβάσιμη, μετά την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών βομβαρδισμών εναντίον του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Παρά την κατάσταση αυτή, μεμονωμένα πλοία έχουν καταφέρει να διαπλεύσουν το στενό, ακολουθώντας διαδρομές εγκεκριμένες από την Τεχεράνη.
Στο κείμενο της επιστολής τους προς τον IMO, οι πέντε χώρες χαρακτηρίζουν την υποτιθέμενη διαδρομή του Ιράν ως μια προσπάθεια επιβολής ελέγχου στην κυκλοφορία, αναγκάζοντας τα πλοία να εισέλθουν στα χωρικά του ύδατα. Όπως επισημαίνουν, αυτή η τακτική θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για οικονομικό όφελος μέσω της επιβολής διοδίων. "Οποιαδήποτε αποδοχή ή αναγνώριση της προτεινόμενης από το Ιράν διαδρομής και της PGSA ως εναλλακτικής θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο", τονίζεται χαρακτηριστικά στην επιστολή, υπογραμμίζοντας τους κινδύνους για το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.
Η στάση των συγκεκριμένων κρατών αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, δεδομένου ότι υπό κανονικές συνθήκες αποτελούν σημαντικούς εξαγωγείς ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι οι πλοιοκτήτες που θα αποφάσιζαν να συνεργαστούν με το Ιράν, παρακάμπτοντας τις διεθνείς νόρμες, διατρέχουν τον κίνδυνο να προκαλέσουν τη δυσαρέσκεια άλλων μεγάλων παραγωγών της περιοχής, με απρόβλεπτες συνέπειες για τις εμπορικές τους δραστηριότητες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο IMO, ο αρμόδιος ναυτιλιακός οργανισμός του ΟΗΕ, έχει ήδη τοποθετηθεί στο παρελθόν, χαρακτηρίζοντας απαράδεκτη οποιαδήποτε απόπειρα επιβολής διοδίων για τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ. Την ίδια άποψη επανέλαβαν τον προηγούμενο μήνα και δύο από τους μεγαλύτερους εμπόρους εμπορευμάτων παγκοσμίως, ενισχύοντας το μέτωπο κατά των ιρανικών σχεδίων.
