Περού: Εκλογές σε κλίμα δυσαρέσκειας και εγκληματικότητας

Σε μια ατμόσφαιρα που χαρακτηρίζεται από έντονη δυσαρέσκεια προς το πολιτικό σύστημα και βαθιά ανησυχία για την εκτόξευση της εγκληματικότητας, οι πολίτες του Περού προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Η αναμέτρηση είναι εξαιρετικά αμφίρροπη, με την υποψήφια της δεξιάς, Κέικο Φουχιμόρι, και τον εκπρόσωπο της αριστεράς, Ρομπέρτο Σάντσες, να διεκδικούν την προεδρία σε μια χώρα που έχει δει οκτώ διαφορετικούς προέδρους να περνούν από το μέγαρο της κυβέρνησης από το 2016.

Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν μια μάχη στήθος με στήθος, καθώς κανένας από τους δύο υποψηφίους δεν κατάφερε να συγκεντρώσει εντυπωσιακά ποσοστά στον πρώτο γύρο, με το άθροισμά τους να μην ξεπερνά το 30%. Αυτή η κατάσταση αντικατοπτρίζει την απογοήτευση του εκλογικού σώματος, το οποίο αισθάνεται παγιδευμένο ανάμεσα σε δύο επιλογές που δεν το εκφράζουν απόλυτα. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Ομάρ Κούμπας, ενός 35χρονου διοικητικού στελέχους, ο οποίος περιέγραψε το δίλημμα ως μια επιλογή "μεταξύ σφύρας και άκμονος".

Η κληρονομιά του παρελθόντος και η αναζήτηση ενός νέου οράματος

Η Κέικο Φουχιμόρι, 51 ετών, κόρη του πρώην αυταρχικού προέδρου Αλμπέρτο Φουχιμόρι, επιχειρεί για τέταρτη φορά να κατακτήσει την προεδρία. Η πολιτική της πλατφόρμα βασίζεται στην αμφιλεγόμενη κληρονομιά του πατέρα της, ο οποίος, αν και καταδικάστηκε για διαφθορά και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, παραμένει για πολλούς ο άνθρωπος που σταθεροποίησε την οικονομία και έβαλε τέλος στον αιματηρό εμφύλιο πόλεμο. Από την άλλη πλευρά, ο Ρομπέρτο Σάντσες, 57 ετών, πρώην υπουργός, διεκδικεί για πρώτη φορά το ύπατο αξίωμα, έχοντας ισχυρή υποστήριξη από τις αγροτικές περιοχές των Άνδεων, όπου η κεντρική εξουσία θεωρείται απούσα.

Η προεκλογική εκστρατεία του Σάντσες δεν ήταν χωρίς εμπόδια, καθώς δικαστής αποφάσισε την παραπομπή του σε δίκη για φερόμενες παρατυπίες στη χρηματοδότηση προηγούμενων εκστρατειών. Ο ίδιος απορρίπτει τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μια τηλεκατευθυνόμενη προσπάθεια πολιτικής εξόντωσης. Παράλληλα, ο Σάντσες, ο οποίος αρχικά υποστηρίχθηκε από υπερεθνικιστικές δυνάμεις, έχει μετριάσει τον λόγο του κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, τονίζοντας την ανάγκη για συναίνεση, σταθερότητα και σεβασμό των θεσμών.

Η μάστιγα της εγκληματικότητας και η αστάθεια

Το κυριότερο ζήτημα που απασχολεί τους ψηφοφόρους είναι η εκρηκτική αύξηση της εγκληματικότητας. Σύμφωνα με δημοσκόπηση, σχεδόν το 70% των πολιτών θεωρεί την καταπολέμηση του εγκλήματος ως την απόλυτη προτεραιότητα για τον επόμενο πρόεδρο. Στη Λίμα, ο δείκτης ανθρωποκτονιών έχει τριπλασιαστεί σε σύγκριση με πέντε χρόνια πριν, φτάνοντας τις 23 ανά 100.000 κατοίκους το 2025. Οι συμμορίες, που δραστηριοποιούνται κυρίως στον τομέα των εκβιάσεων, έχουν μετατρέψει τη ζωή σε μια καθημερινή κόλαση για πολλούς επαγγελματίες, ειδικά για τους οδηγούς λεωφορείων. "Επιβιβάζεις επιβάτη και μπορεί να φας σφαίρα στην πλάτη", περιγράφει ο Τζέικομπ Κόντορ, ένας 33χρονος οδηγός, ενώ τουλάχιστον 75 συνάδελφοί του δολοφονήθηκαν μέσα στο 2025.

Η Φουχιμόρι υπόσχεται μια σκληρή γραμμή, με ανάπτυξη του στρατού στους δρόμους, εξάρθρωση των κυκλωμάτων εκβίασης και απέλαση παράτυπων αλλοδαπών που έχουν καταδικαστεί. "Αντιπροσωπεύουμε την πρόοδο, αυτοί την οπισθοδρομικότητα", δήλωσε στην τελευταία της συγκέντρωση. Αντίθετα, ο Σάντσες υποστηρίζει μια πιο θεσμική προσέγγιση, δίνοντας έμφαση στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς, την ενίσχυση του δικαστικού συστήματος και τη μεταρρύθμιση της αστυνομίας. "Ο λαός θα σηκωθεί και θα διεκδικήσει δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα, κοινωνική δικαιοσύνη και κοινωνική ειρήνη", ανέφερε, φορώντας ένα καπέλο που του είχε δωρίσει ο φυλακισμένος πρώην πρόεδρος Πέδρο Καστίγιο, του οποίου την πολιτική κληρονομιά διεκδικεί.

Όποιος και αν αναδειχθεί νικητής, θα κληθεί να κυβερνήσει μια χώρα βαθιά διχασμένη και με ένα κοινοβούλιο όπου κανείς δεν θα έχει πλειοψηφία. Η ανάγκη για συμμαχίες είναι επιτακτική, προκειμένου να αποφευχθεί μια ακόμη πρόωρη διακοπή της θητείας. Ο αναλυτής Νταβίντ Σουλμόντ προειδοποιεί ότι μια οριακή νίκη μπορεί να αμφισβητηθεί, τροφοδοτώντας περαιτέρω την αστάθεια. Σχεδόν 27 εκατομμύρια πολίτες καλούνται να ψηφίσουν, με τη συμμετοχή να είναι υποχρεωτική, και ο νέος πρόεδρος αναμένεται να αναλάβει καθήκοντα στις 28 Ιουλίου.