Πυραυλική επίθεση στο Ριάντ αλλάζει τα σχέδια Τραμπ

Οι πρόσφατες πυραυλικές επιθέσεις των Χούθι στο διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ έχουν προκαλέσει σοκ στη Σαουδική Αραβία, αλλά παράλληλα θέτουν υπό αμφισβήτηση τη διπλωματική και πολιτική στρατηγική του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε σχεδιάσει προσεκτικά την πορεία του ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του επόμενου μήνα. Η επίθεση αυτή δεν αποτελεί μόνο μια τραγωδία με ανθρώπινες απώλειες, αλλά και ένα γεωπολιτικό γεγονός που ανατρέπει τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή, επηρεάζοντας άμεσα τις αμερικανικές πολιτικές εξελίξεις.

Το αρχικό σχέδιο του Τραμπ ήταν να στρέψει την προσοχή των ψηφοφόρων στον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, κατηγορώντας τον για την αύξηση των τιμών του ντίζελ, την οποία απέδιδε στις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, ο Τραμπ υποστήριζε ότι ο ιρανικός αποκλεισμός στο Στενό του Ορμούζ είχε ουσιαστικά αρθεί, παρουσιάζοντας στοιχεία για τις καθημερινές διελεύσεις βαρελιών πετρελαίου, προκειμένου να καθησυχάσει τις αγορές. Παράλληλα, ισχυριζόταν ότι ήταν αδύνατο να διαπραγματευτεί με τους Ιρανούς, λόγω της έλλειψης ενιαίας ηγεσίας στην Τεχεράνη.

Η Σαουδική Αραβία, σε συνεργασία με την Τουρκία και το Πακιστάν, σχεδίαζε να εξαπολύσει επίθεση κατά των Χούθι κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας. Ωστόσο, η μοίρα της Υεμένης, της φτωχότερης χώρας παγκοσμίως σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, δεν φαινόταν ικανή να επηρεάσει τις προτεραιότητες των Αμερικανών ψηφοφόρων σε πολιτείες όπως το Κάνσας ή η Αλάσκα. Μετά την επίθεση στο αεροδρόμιο του Ριάντ, η βιωσιμότητα αυτής της στρατηγικής τίθεται υπό σοβαρή αμφισβήτηση για πολλούς λόγους.

Καταρχάς, είναι αμφίβολο κατά πόσον η Σαουδική Αραβία μπορεί να αφεθεί μόνη της μετά τις επιθέσεις στο Ριάντ. Ένας από τους 12 νεκρούς είναι Αμερικανός πολίτης, ενώ ενδέχεται να υπάρχουν περισσότεροι τραυματίες. Η άμυνα της Σαουδικής Αραβίας παρουσιάζει σοβαρές αδυναμίες, καθώς οι Χούθι εκτοξεύουν πυραύλους από απόσταση 1.000 χιλιομέτρων και συχνά πετυχαίνουν τους στόχους τους. Οι ΗΠΑ διατηρούν μονομερή εκεχειρία με τους Χούθι από το 2025, και όταν οι εχθροπραξίες μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Χούθι επανεμφανίστηκαν το καλοκαίρι, η συμφωνία ανανεώθηκε σιωπηλά. Ο Τραμπ έχει ήδη απορρίψει δύο φορές τις εκκλήσεις της Σαουδικής Αραβίας για βοήθεια. Το ερώτημα είναι αν μπορεί να τις απορρίψει και τρίτη φορά, δεδομένης της έντονης πίεσης να ενεργήσει ως σύμμαχος.

Επιπλέον, η στρατηγική του Τραμπ που βασίζεται στην κατηγορία κατά του Ζελένσκι και την προσέγγιση με τη Ρωσία φαίνεται εξαιρετικά απίθανο να αποδώσει. Η ποσότητα επιπλέον ντίζελ που θα διαθέσει η Μόσχα στην αγορά δεν επαρκεί για να μειώσει τις τιμές στα πρατήρια καυσίμων. Η Ρωσία αντιπροσώπευε περίπου το 12% του παγκόσμιου ντίζελ που μεταφέρεται δια θαλάσσης, και οι εξαγωγές της έχουν μειωθεί κατά περίπου ένα τρίτο. Η συμφωνία με τον Πούτιν έχει επίσης αναζωπυρώσει τους χειρότερους φόβους της Ευρώπης σχετικά με τη σχέση του Τραμπ με τη Ρωσία, λίγες μόνο εβδομάδες αφότου το Κογκρέσο ψήφισε ένα πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας, το οποίο εξουσιοδοτούσε τον Τραμπ να επιβάλει κυρώσεις σε οποιοδήποτε κράτος αγόραζε ρωσικά ενεργειακά προϊόντα.

Οι Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται ότι το πρόβλημα του πληθωρισμού προκαλείται κυρίως από τον πόλεμο στο Ιράν και όχι από τη στάση του Ζελένσκι. Το ερώτημα που τίθεται είναι ποιος θα το επισημάνει δημόσια. Ο Μαρκ Ρούτε, γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ και σύμμαχος του Τραμπ, θα ταξιδέψει αυτή την εβδομάδα στην Εσθονία, μια από τις χώρες που υποστηρίζουν περισσότερο την Ουκρανία, και αναμένεται να δώσει εξηγήσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών της Εσθονίας, Μάργκους Τσάκνα, δεσμεύτηκε ότι οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ θα επιβάλουν τη Δευτέρα το μεγαλύτερο πακέτο κυρώσεων στην ιστορία της Ένωσης, ενώ μαζί με τη Σουηδία επιδιώκει την επανεξέταση της χρήσης παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη βοήθεια της Ουκρανίας.

Το χειρότερο για τον Αμερικανό ηγέτη είναι ότι η πολιτική ζημιά που προκλήθηκε στους Ρεπουμπλικάνους από τον πόλεμο στο Ιράν φαίνεται ανεπανόρθωτη. Ο πόλεμος έχει ήδη μετατραπεί στο απόλυτο επιχείρημα για κάθε Δημοκρατικό υποψήφιο σε κάθε τηλεοπτικό ντιμπέιτ, ενώ πλήθος Ρεπουμπλικάνων υποψηφίων αποκηρύσσουν τον πόλεμο για να διασωθούν πολιτικά. Ο Τραμπ, μετά το Ριάντ, πρέπει να επανεξετάσει τη στρατηγική του. Θα μπορούσε να επανακηρύξει τον πόλεμο κατά των Χούθι, τερματίζοντας τη μονομερή εκεχειρία των ΗΠΑ, αλλά γνωρίζει εκ πείρας ότι αυτό θα είναι δαπανηρό.

Η εναλλακτική λύση είναι η ομάδα του να διαπραγματευτεί διακριτικά και έμμεσα με την Τεχεράνη, όπως συμβαίνει στη Ντόχα. Ορισμένοι Ιρανοί παροτρύνουν την ηγεσία τους να αδράξει την ευκαιρία, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ είναι ιδιαίτερα ευάλωτος ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Από την πλευρά τους, η Κίνα και η Ρωσία προσπαθούν να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με τους Χούθι, όμως οι στόχοι των φιλοϊρανών ανταρτών διευρύνονται, ενώ το νότιο τμήμα της Υεμένης είναι διχασμένο σχετικά με το μέλλον του εντός της χώρας.

Προς το παρόν, η διπλή στρατηγική του Τραμπ – να αμβλύνει τις συγκρούσεις στο Ιράν και την Υεμένη, κατηγορώντας παράλληλα τον Ζελένσκι – φαίνεται μη βιώσιμη. Το μόνο ερώτημα είναι αν η στρατηγική θα εγκαταλειφθεί από τον ίδιο τον πρόεδρο ή απλώς θα απορριφθεί από τον αμερικανικό λαό στην κάλπη.