Πληθωρισμός Ισπανίας και Γαλλίας: Νέες πιέσεις στην ΕΚΤ

Η πορεία του πληθωρισμού στην ευρωζώνη λαμβάνει νέα τροπή, καθώς τα στοιχεία από τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της νομισματικής ένωσης καταδεικνύουν σημαντική επιτάχυνση των τιμών καταναλωτή. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις προσδοκίες για περαιτέρω σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ενόψει της επικείμενης συνεδρίασης του Σεπτεμβρίου.

Ειδικότερα, στην Ισπανία ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή σκαρφάλωσε στο 4,5% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο, από 3,6% τον προηγούμενο μήνα. Πρόκειται για τον ταχύτερο ρυθμό αύξησης που έχει καταγραφεί από το 2023, γεγονός που υποδηλώνει έντονη αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων στην ιβηρική χερσόνησο. Αν και η συγκεκριμένη επίδοση ήταν οριακά χαμηλότερη από τη μέση εκτίμηση των αναλυτών, οι οποίοι ανέμεναν άνοδο της τάξεως του 4,6%, η απόκλιση δεν αναιρεί την εικόνα μιας οικονομίας που αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις στο μέτωπο των τιμών.

Παράλληλα, στη Γαλλία ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 2,7% από 2,4% τον Ιούλιο, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο. Η εξέλιξη αυτή ξεπέρασε τις προβλέψεις της αγοράς και έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη δυσμενές οικονομικό περιβάλλον, καθώς η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης είδε πρόσφατα τα στοιχεία για την ανάπτυξη του πρώτου εξαμήνου του 2026 να αναθεωρούνται έντονα καθοδικά.

Ο ρόλος της ενέργειας και οι γεωπολιτικές εντάσεις

Κοινός παρονομαστής στην άνοδο του πληθωρισμού και στις δύο χώρες είναι η ενέργεια. Η συνεχιζόμενη πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει νέες πιέσεις στις διεθνείς τιμές των καυσίμων, μετακυλίοντας το κόστος στους καταναλωτές. Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει την ευπάθεια της ευρωπαϊκής οικονομίας σε εξωτερικούς κραδασμούς και περιπλέκει το έργο της ΕΚΤ, η οποία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη περιορισμού του πληθωρισμού και στους κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη.

Σημειώνεται ότι η ισπανική κυβέρνηση είχε εγκρίνει τον περασμένο Μάρτιο ένα πακέτο στήριξης ύψους 5 δισεκατομμυρίων ευρώ, με στόχο τον περιορισμό των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου στο Ιράν. Το πακέτο αυτό περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, φορολογικές ελαφρύνσεις στον ενεργειακό τομέα. Παρότι τα μέτρα παραμένουν σε ισχύ, έχουν πλέον περιοριστεί σημαντικά σε σύγκριση με την αρχική τους μορφή, γεγονός που ενδέχεται να έχει συμβάλει στην επιτάχυνση των τιμών.

Οι προσδοκίες για την ΕΚΤ και η στάση των αξιωματούχων

Τα στοιχεία για το σύνολο της ευρωζώνης αναμένονται την επόμενη εβδομάδα και οι αναλυτές εκτιμούν ότι ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών καταναλωτή θα ξεπεράσει το 3%. Μια τέτοια εξέλιξη θα εντείνει περαιτέρω την πίεση στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων. Οι αγορές έχουν ήδη προεξοφλήσει σχεδόν πλήρως μια αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου, η οποία θα οδηγούσε το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,5%, έπειτα από την αντίστοιχη κίνηση του Ιουνίου.

Οι επενδυτές εξετάζουν, μάλιστα, το ενδεχόμενο να ακολουθήσει και μία ακόμη αύξηση μέχρι την άνοιξη του 2027, αν και η πορεία της νομισματικής πολιτικής μετά τον Σεπτέμβριο παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη. Σε αυτό το πλαίσιο, μέλη της διοίκησης της ΕΚΤ τάσσονται όλο και πιο ξεκάθαρα υπέρ της περαιτέρω αυστηροποίησης. Η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι απαιτείται περαιτέρω αύξηση του κόστους δανεισμού προκειμένου να περιοριστούν οι πληθωριστικές πιέσεις που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν και να αποτραπεί η παγίωση της αύξησης των τιμών.

Σύμφωνα με τα πρακτικά της συνεδρίασης της ΕΚΤ τον Ιούλιο, οι αξιωματούχοι είχαν συζητήσει και το ενδεχόμενο η νομισματική πολιτική να χρειαστεί να γίνει «ήπια περιοριστική», ώστε ο πληθωρισμός να επιστρέψει σταδιακά στον στόχο του 2%. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να σημαίνει ότι τα επιτόκια θα κινηθούν ακόμη και πάνω από το 2,5%, επίπεδο που ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, έχει χαρακτηρίσει ως πιθανό ανώτατο όριο του ουδέτερου εύρους επιτοκίων.