Η εμπόλεμη κατάσταση που έχει ξεσπάσει ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν έχει ήδη προκαλέσει ένα τεράστιο οικονομικό πλήγμα, το οποίο υπολογίζεται ότι υπερβαίνει τα 25 δισεκατομμύρια δολάρια σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με μια ενδελεχή ανάλυση του πρακτορείου Reuters, το κόστος αυτό συνεχίζει να αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς, επηρεάζοντας ένα ευρύ φάσμα επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Μια ανασκόπηση των εταιρικών ανακοινώσεων από την έναρξη της σύγκρουσης, η οποία περιλαμβάνει εισηγμένες εταιρείες από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ασία, αποκαλύπτει τη σοβαρότητα των επιπτώσεων. Οι επιχειρήσεις καλούνται να διαχειριστούν μια εκτίναξη των τιμών ενέργειας, σοβαρές διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και εμπορικές διαδρομές που έχουν διακοπεί, κυρίως λόγω του ελέγχου που ασκεί το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ.
Συγκεκριμένα, τουλάχιστον 279 εταιρείες έχουν αναφέρει ότι ο πόλεμος τις ανάγκασε να λάβουν αμυντικά μέτρα για να περιορίσουν το οικονομικό πλήγμα. Αυτά τα μέτρα περιλαμβάνουν αυξήσεις τιμών, περικοπές στην παραγωγή, αναστολή μερισμάτων ή προγραμμάτων επαναγοράς μετοχών, θέση προσωπικού σε αναστολή εργασίας, επιβολή επιπλέον χρεώσεων καυσίμων, ακόμη και επείγουσα κρατική βοήθεια.
Η παρούσα αναταραχή, η οποία αποτελεί την πιο πρόσφατη σε μια σειρά παγκόσμιων γεγονότων που έχουν προκαλέσει αποδιοργάνωση μετά την πανδημία COVID-19 και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, περιορίζει δραστικά τις προσδοκίες για το υπόλοιπο του έτους. Δεν διαφαίνεται καμία προοπτική για σύντομη συμφωνία τερματισμού της σύγκρουσης.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Whirlpool, Marc Bitzer, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι "αυτό το επίπεδο πτώσης της βιομηχανίας είναι παρόμοιο με ό,τι παρατηρήσαμε κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και ακόμη υψηλότερο από άλλες περιόδους ύφεσης". Η δήλωση αυτή έγινε μετά τη μείωση στο μισό των προβλέψεων της εταιρείας για το σύνολο του έτους και την αναστολή του μερίσματος.
Καθώς η ανάπτυξη επιβραδύνεται, η δυνατότητα των εταιρειών να αυξάνουν τις τιμές θα εξασθενεί, ενώ το σταθερό κόστος θα γίνεται δυσκολότερο να απορροφηθεί. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτό απειλεί τα περιθώρια κέρδους από το δεύτερο τρίμηνο και έπειτα. Οι παρατεταμένες αυξήσεις τιμών είναι πιθανό να ενισχύσουν τον πληθωρισμό, πλήττοντας την ήδη εύθραυστη καταναλωτική εμπιστοσύνη. "Οι καταναλωτές αποφεύγουν να αντικαταστήσουν προϊόντα και προτιμούν να τα επισκευάζουν", πρόσθεσε ο Bitzer.
Αυξανόμενο κόστος για πολλές προμήθειες
Εταιρείες όπως η Procter & Gamble, η μαλαισιανή κατασκευάστρια προφυλακτικών Karex και η Toyota έχουν προειδοποιήσει για το αυξανόμενο κόστος, καθώς η σύγκρουση εισέρχεται στον τρίτο μήνα της. Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν έχει ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας αύξηση άνω του 50% σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα.
Το κλείσιμο των Στενών έχει αυξήσει το κόστος μεταφορών, έχει περιορίσει τις προμήθειες πρώτων υλών και έχει διακόψει εμπορικές διαδρομές ζωτικής σημασίας για τη ροή αγαθών. Οι προμήθειες λιπασμάτων, ηλίου, αλουμινίου, πολυαιθυλενίου και άλλων βασικών υλικών έχουν επηρεαστεί σημαντικά. Το ένα πέμπτο των εταιρειών που εξετάστηκαν, οι οποίες δραστηριοποιούνται σε κλάδους όπως τα καλλυντικά, τα ελαστικά, τα απορρυπαντικά, οι κρουαζιέρες και οι αερομεταφορές, έχουν προειδοποιήσει για οικονομικό πλήγμα λόγω του πολέμου.
Η πλειονότητα αυτών των εταιρειών εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη, όπου το ενεργειακό κόστος ήταν ήδη υψηλό. Σχεδόν το ένα τρίτο προέρχεται από την Ασία, γεγονός που αντανακλά τη μεγάλη εξάρτηση των περιοχών αυτών από το πετρέλαιο και τα καύσιμα της Μέσης Ανατολής.
Σχεδόν αντίστοιχο πλήγμα με τους δασμούς
Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος του κόστους, μέχρι τον Οκτώβριο του περασμένου έτους εκατοντάδες εταιρείες είχαν αναφέρει επιβαρύνσεις άνω των 35 δισ. δολαρίων από τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ για το 2025. Οι αεροπορικές εταιρείες αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος των καταγεγραμμένων απωλειών που σχετίζονται με τον πόλεμο, σχεδόν 15 δισ. δολάρια, καθώς οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών έχουν σχεδόν διπλασιαστεί.
Καθώς η κρίση συνεχίζεται, ολοένα και περισσότερες εταιρείες από άλλους κλάδους κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Η Toyota προειδοποίησε για πλήγμα 4,3 δισ. δολαρίων, ενώ η Procter & Gamble εκτίμησε ότι τα καθαρά κέρδη της μετά τους φόρους θα μειωθούν κατά 1 δισ. δολάριο. Ο κολοσσός του fast food, McDonald's, δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι αναμένει υψηλότερο μακροπρόθεσμο πληθωρισμό κόστους λόγω των συνεχιζόμενων προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα, μια εκτίμηση που μέχρι πρόσφατα περιοριζόταν κυρίως στις βιομηχανικές επιχειρήσεις.
Η άνοδος των τιμών καυσίμων πλήττει τη ζήτηση από τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της McDonald’s, Chris Kempczinski, προσθέτοντας ότι "οι υψηλές τιμές βενζίνης είναι το βασικό πρόβλημα που βλέπουμε αυτή τη στιγμή".
Πλήγμα από τις τιμές πετρελαίου
Σχεδόν 40 εταιρείες στους κλάδους της βιομηχανίας, των χημικών και των υλικών έχουν δηλώσει ότι θα αυξήσουν τις τιμές λόγω της έκθεσής τους στις πετροχημικές προμήθειες της Μέσης Ανατολής. Ο οικονομικός διευθυντής της Newell Brands, Mark Erceg, δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι κάθε αύξηση κατά 5 δολάρια στην τιμή του πετρελαίου ανά βαρέλι προσθέτει περίπου 5 εκατ. δολάρια στο κόστος της εταιρείας.
Η γερμανική κατασκευάστρια ελαστικών Continental αναμένει πλήγμα τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ (117 εκατ. δολάρια) από το β' τρίμηνο, λόγω της ανόδου των τιμών πετρελαίου που καθιστά ακριβότερες τις πρώτες ύλες. Ο διευθυντής της Continental, Roland Welzbacher, δήλωσε ότι θα χρειαστούν τρεις έως τέσσερις μήνες μέχρι να φανεί η επίπτωση στα οικονομικά αποτελέσματα της εταιρείας, με την πλήρη εκδήλωση του πλήγματος να αναμένεται στο β' εξάμηνο.
Το πλήγμα δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί στα κέρδη
Τα εταιρικά κέρδη παρέμειναν ισχυρά κατά το α' τρίμηνο, γεγονός που εξηγεί εν μέρει γιατί βασικοί δείκτες όπως ο S&P 500 κατάφεραν να φτάσουν σε νέα υψηλά επίπεδα, ακόμη και καθώς το ενεργειακό κόστος αυξάνεται και οι αποδόσεις των ομολόγων ενισχύονται λόγω ανησυχιών για τον πληθωρισμό. Από τις 31 Μαρτίου, οι προβλέψεις για τα καθαρά περιθώρια κέρδους του β' τριμήνου έχουν μειωθεί κατά 0,38 ποσοστιαίες μονάδες για τις βιομηχανικές εταιρείες του S&P 500, κατά 0,14 μονάδες για τις εταιρείες καταναλωτικών διακριτικών αγαθών και κατά 0,08 μονάδες για τις εταιρείες βασικών καταναλωτικών αγαθών, σύμφωνα με στοιχεία της FactSet.
Οι εταιρείες του ευρωπαϊκού δείκτη Stoxx 600 θα αρχίσουν να αντιμετωπίζουν πιέσεις στα περιθώρια κέρδους από το β' τρίμηνο, καθώς θα γίνεται δυσκολότερο να μετακυλίσουν το αυξημένο κόστος στους καταναλωτές και θα λήγει η προστασία από συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου, ανέφεραν αναλυτές της Goldman Sachs. Κλάδοι που απευθύνονται άμεσα στους καταναλωτές, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, οι τηλεπικοινωνίες και τα προϊόντα οικιακής χρήσης, καταγράφουν αρνητικές αναθεωρήσεις άνω του 5% για τους επόμενους 12 μήνες, δήλωσε ο Gerry Fowler, επικεφαλής στρατηγικής ευρωπαϊκών μετοχών της UBS.
Στην Ιαπωνία, οι αναλυτές έχουν μειώσει στο μισό τις εκτιμήσεις για την αύξηση των κερδών του β' τριμήνου, στο 11,8%, από τα τέλη Μαρτίου. "Το πραγματικό πλήγμα στα κέρδη δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί στα αποτελέσματα των περισσότερων εταιρειών", δήλωσε ο Rami Sarafa, διευθύνων σύμβουλος της Cordoba Advisory Partners.
