Πράσινη μετάβαση: Τα εμπόδια για τις επιχειρήσεις της Αττικής

Η πορεία των επιχειρήσεων της Αττικής προς την πράσινη μετάβαση βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας έρευνας, η οποία αναδεικνύει τόσο την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσο και τα σημαντικά εμπόδια που παραμένουν. Η μελέτη, που εκπονήθηκε από το Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας Αττικής, με τίτλο «Πράσινη Οικονομία και Αειφόρος Ανάπτυξη», επιχειρεί να αποτυπώσει με ακρίβεια την τρέχουσα κατάσταση, τις πρακτικές που ήδη εφαρμόζονται και τις προκλήσεις που καλούνται να διαχειριστούν οι επιχειρηματίες.

Η απόσταση μεταξύ πρόθεσης και εφαρμογής

Ένα από τα κεντρικά συμπεράσματα της ανάλυσης είναι η αναγνώριση της σημασίας της πράσινης μετάβασης από το επιχειρηματικό δυναμικό της περιοχής. Πολλές επιχειρήσεις έχουν ήδη εντάξει τη βιωσιμότητα στον στρατηγικό τους σχεδιασμό, αναγνωρίζοντας τα οφέλη από την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Ωστόσο, η θετική αυτή διάθεση δεν μεταφράζεται πάντα σε συγκεκριμένες επενδύσεις. Το υψηλό αρχικό κόστος, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και η αβεβαιότητα για την απόδοση των επενδύσεων λειτουργούν ως τροχοπέδη, ιδιαίτερα για τις μικρότερες επιχειρήσεις που διαθέτουν περιορισμένους πόρους.

Η έρευνα υπογραμμίζει ότι η πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία, αν και κρίσιμη, δεν αποτελεί από μόνη της πανάκεια. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται παράλληλα ουσιαστική καθοδήγηση και πρακτική υποστήριξη για να επιλέξουν τις κατάλληλες παρεμβάσεις και να σχεδιάσουν ώριμα επενδυτικά σχέδια. Η έλλειψη σαφούς πληροφόρησης και τεχνικής συμβουλευτικής μπορεί να οδηγήσει σε υποεκμετάλλευση ακόμη και των διαθέσιμων πόρων.

Γραφειοκρατία και ανάγκη για ολοκληρωμένη στήριξη

Η γραφειοκρατία αναδεικνύεται ως ένας από τους βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες για την υλοποίηση πράσινων επενδύσεων. Η πολυπλοκότητα του κανονιστικού πλαισίου και οι χρονοβόρες διοικητικές διαδικασίες αυξάνουν το κόστος και δημιουργούν πρόσθετη αβεβαιότητα, ειδικά για επιχειρήσεις χωρίς εξειδικευμένα στελέχη. Η απλούστευση των διαδικασιών και η συγκέντρωση της πληροφόρησης κρίνονται ως απαραίτητα βήματα για την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης.

Οι επιχειρήσεις, σύμφωνα με τα ευρήματα, δεν αναζητούν μία μόνο μορφή βοήθειας αλλά ένα ολοκληρωμένο σύστημα υποστήριξης. Αυτό περιλαμβάνει συνδυασμό χρηματοδότησης, έγκυρης ενημέρωσης, εξατομικευμένης καθοδήγησης, τεχνικής βοήθειας και προγραμμάτων ανάπτυξης δεξιοτήτων. Η ανάγκη αυτή είναι ιδιαίτερα επιτακτική για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν τις συνεχείς αλλαγές στο θεσμικό και τεχνολογικό περιβάλλον.

Τα συμπεράσματα της μελέτης παρουσιάστηκαν σε θεματικό διαδικτυακό σεμινάριο, όπου συμμετείχαν εκπρόσωποι επιχειρήσεων, θεσμικών φορέων και ειδικοί της αγοράς. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, αναδείχθηκε η ανάγκη για στενότερη συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων, της Περιφέρειας, των επιμελητηρίων και της επιστημονικής κοινότητας. Η ανταλλαγή απόψεων με τους ανθρώπους της πραγματικής οικονομίας αποτελεί βασικό πυλώνα της λειτουργίας του Παρατηρητηρίου, επιτρέποντας τη μετατροπή των ευρημάτων σε στοχευμένες πολιτικές.

Ο ρόλος της Περιφέρειας Αττικής

Η Περιφέρεια Αττικής μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο ως θεσμικός καταλύτης για την πράσινη μετάβαση, χωρίς να υποκαθιστά τις κεντρικές αρχές. Η συμβολή της έγκειται στη συμπλήρωση των υφιστάμενων πολιτικών, στον συντονισμό των διαθέσιμων μέσων και στην προσαρμογή τους στις τοπικές ανάγκες. Σε επιτελικό επίπεδο, μπορεί να συνδέσει τη χρηματοδότηση με συμβουλευτικές υπηρεσίες και ανάπτυξη δεξιοτήτων, ενώ σε καταλυτικό επίπεδο μπορεί να φέρει κοντά τις επιχειρήσεις με τα πανεπιστήμια και τους ερευνητικούς φορείς.

Η στρατηγική κατεύθυνση είναι η επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης με τρόπο που να περιορίζει το κόστος και το ρίσκο για τις επιχειρήσεις, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητά τους. Η περιβαλλοντική προσαρμογή μπορεί να αποτελέσει πηγή παραγωγικότητας και ποιοτικής απασχόλησης, εφόσον υποστηριχθεί κατάλληλα.

Το πρόγραμμα «Attiki On» σε αριθμούς

Η καταγραφή των αναγκών συνοδεύεται από συγκεκριμένες δράσεις. Μέσω του προγράμματος «Attiki On», το οποίο χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους της Περιφέρειας Αττικής, έχουν ήδη εγκριθεί 1.044 επενδυτικά σχέδια, συνολικού προϋπολογισμού 95,5 εκατομμυρίων ευρώ. Η δράση αυτή αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις ενίσχυσης της μικρής επιχειρηματικότητας στην περιοχή, καλύπτοντας τομείς όπως ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η ενεργειακή αναβάθμιση και η βελτίωση της παραγωγικής ικανότητας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε επενδύσεις που μειώνουν την ενεργειακή κατανάλωση και το λειτουργικό κόστος, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων στις διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας. Ο Περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαρδαλιάς, τόνισε ότι η πράσινη μετάβαση δεν είναι μια θεωρητική συζήτηση αλλά μια πραγματικότητα που επηρεάζει τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων. Όπως ανέφερε, η χρηματοδότηση είναι απαραίτητη αλλά όχι αρκετή, καθώς οι επιχειρήσεις χρειάζονται ένα υποστηρικτικό περιβάλλον με αξιόπιστη ενημέρωση και σαφείς διαδικασίες.

Ο κ. Χαρδαλιάς υπογράμμισε τη δέσμευση της Περιφέρειας να σταθεί δίπλα στις επιχειρήσεις, όχι δημιουργώντας ένα παράλληλο σύστημα πολιτικής, αλλά λειτουργώντας συμπληρωματικά και καταλυτικά. Μέσω του «Attiki On», υποστηρίζονται επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης και τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, με στόχο μια πιο πράσινη, παραγωγική και ανταγωνιστική Αττική. Ο στόχος είναι να μετατραπεί η γνώση σε πολιτική και η πολιτική σε μετρήσιμο αποτέλεσμα, διασφαλίζοντας περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας.