Μια συντονισμένη διπλωματική κίνηση 83 κρατών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, έλαβε χώρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, με αφορμή την ετήσια ανοικτή συζήτηση για την προστασία των αμάχων σε ένοπλες συγκρούσεις. Την κοινή δήλωση ανέγνωσε ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ιορδανίας, πρέσβης Γουαλίντ Ομπειντάτ, ο οποίος περιέγραψε με μελανά χρώματα την κατάσταση που επικρατεί σε περίπου 130 εστίες πολέμου παγκοσμίως.
Ο κ. Ομπειντάτ υπογράμμισε ότι οι άμαχοι πληθυσμοί βιώνουν απαράδεκτες συνθήκες, καθώς υφίστανται τις συνέπειες καταστροφικών επιθέσεων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης εκρηκτικών όπλων. Η καταστροφή κρίσιμων υποδομών και υπηρεσιών ζωτικής σημασίας, όπως η υγειονομική περίθαλψη, αποτελεί μια συστηματική πρακτική που επιδεινώνει δραματικά την ανθρωπιστική κρίση. Οι εκτοπισμοί πληθυσμών καταγράφονται σε αριθμούς-ρεκόρ, με οικογένειες να διαλύονται και εκατομμύρια ανθρώπους να στερούνται βασικών δικαιωμάτων, όπως η εκπαίδευση.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, την οποία επικαλέστηκε ο Ιορδανός διπλωμάτης, το 2025 καταγράφηκαν περισσότεροι από 37.000 θάνατοι αμάχων σε 20 διαφορετικές ένοπλες συγκρούσεις. Η τραγική αυτή στατιστική αναδεικνύει την αποτυχία της διεθνούς κοινότητας να προστατεύσει τον άμαχο πληθυσμό, παρά την ύπαρξη σαφών κανόνων πολέμου. Ο κ. Ομπειντάτ υπενθύμισε ότι οι κανόνες αυτοί είναι δεσμευτικοί για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, ανά πάσα στιγμή, και παραμένουν απαραίτητοι για τη μείωση της ανθρώπινης οδύνης.
Η διάβρωση του σεβασμού προς το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο (ΔΑΔ) χαρακτηρίστηκε ως μια απειλή που απαιτεί επείγουσα πολιτική απάντηση. Στο πλαίσιο αυτό, η κοινή δήλωση αναφέρθηκε στην Παγκόσμια Πρωτοβουλία για την Ενίσχυση της Πολιτικής Δέσμευσης υπέρ του ΔΑΔ. Η πρωτοβουλία αυτή ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2024 από τη Βραζιλία, την Κίνα, τη Γαλλία, την Ιορδανία, το Καζακστάν και τη Νότια Αφρική, σε συνεργασία με τη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η επαναβεβαίωση της δέσμευσης στο ΔΑΔ στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο και η προώθηση πρακτικών αποτελεσμάτων που θα ενισχύσουν την εφαρμογή του υφιστάμενου δικαίου. Μέχρι σήμερα, 111 κράτη έχουν ενταχθεί επισήμως στην πρωτοβουλία, ενώ 27 από αυτά συμμετέχουν ως συμπρόεδροι σε επτά θεματικές ομάδες εργασίας. Οι ομάδες αυτές επικεντρώνονται σε κρίσιμες προκλήσεις του σύγχρονου πολέμου, όπως η προστασία νοσοκομείων και μη στρατιωτικών υποδομών, ο ναυτικός πόλεμος, η συμβολή του ΔΑΔ στη βιώσιμη ειρήνη και η προστασία του ανθρωπιστικού προσωπικού.
Σε μια σημαντική εξέλιξη, ο πρέσβης Ομπειντάτ ανακοίνωσε ότι η Ιορδανία θα φιλοξενήσει στις 7 Δεκεμβρίου 2026 μια υψηλού επιπέδου διάσκεψη για την ανθρωπιά στον πόλεμο. Απηύθυνε τρία συγκεκριμένα αιτήματα προς όλα τα κράτη: να καταστήσουν τον σεβασμό του ΔΑΔ και την προστασία των αμάχων κορυφαία προτεραιότητα, να ενταχθούν στην Παγκόσμια Πρωτοβουλία όσα δεν το έχουν πράξει ακόμη και να συμβάλουν ενεργά στα συγκεκριμένα αποτελέσματά της. Κλείνοντας, ενθάρρυνε τα κράτη να εκπροσωπηθούν στη διάσκεψη της Ιορδανίας στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, τονίζοντας ότι μαζί πρέπει να υπερασπιστούν την ανθρωπιά στον πόλεμο.
