Προσφυγικά: Οι 9 απαντήσεις Χαρδαλιά

Με βίντεο διάρκειας περίπου πεντέμισι λεπτών, με τίτλο «9 ψέματα και αλήθειες για τα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας», ο περιφερειάρχης Αττικής, Νίκος Χαρδαλιάς, επιχειρεί να παρουσιάσει το πλαίσιο του σχεδίου ανάπλασης του ιστορικού συγκροτήματος, το οποίο προωθεί η Περιφέρεια Αττικής με αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων.

Η παρέμβαση έρχεται μετά τη διακίνηση ισχυρισμών και σεναρίων γύρω από το μέλλον των Προσφυγικών, τα οποία, σύμφωνα με την Περιφέρεια, θολώνουν τη δημόσια συζήτηση και δημιουργούν σύγχυση για τους στόχους του έργου. Στο επίκεντρο των αντιδράσεων έχουν βρεθεί αναφορές περί κατεδάφισης, εμπορικής αξιοποίησης του χώρου και απομάκρυνσης των σημερινών διαμενόντων χωρίς προηγούμενη μέριμνα για τη στέγασή τους.

Μέσα από το βίντεο, η Περιφέρεια κωδικοποιεί εννέα σημεία στα οποία, όπως αναφέρει, συγκεντρώνεται η διάδοση ανακριβών πληροφοριών. Ο Νίκος Χαρδαλιάς απαντά σε κάθε έναν από τους βασικούς ισχυρισμούς, απορρίπτοντας τα σενάρια αλλαγής χρήσης του συγκροτήματος και επιμένοντας ότι ο κοινωνικός χαρακτήρας του έργου παραμένει αδιαπραγμάτευτος.

Σύμφωνα με την Περιφέρεια Αττικής, το σχέδιο προβλέπει τη μετατροπή των Προσφυγικών σε κοινωνικές κατοικίες και σε ξενώνα για συνοδούς καρκινοπαθών ασθενών του Γενικού Αντικαρκινικού - Ογκολογικού Νοσοκομείου «Άγιος Σάββας». Παράλληλα, διατυπώνεται η πρόθεση, σε συνεργασία με τους συναρμόδιους φορείς, να αναζητηθούν χώροι φιλοξενίας για όσους διαμένουν σήμερα στο συγκρότημα.

Η Περιφέρεια σημειώνει ακόμη ότι οι σημερινοί διαμένοντες θα μπορούν, μετά την ολοκλήρωση της ανάπλασης, να διεκδικήσουν κοινωνική κατοικία, εφόσον πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να απαντήσει στην κριτική περί αποκλεισμού ή βίαιης εκτόπισης από τον χώρο.

Οι εννέα απαντήσεις της Περιφέρειας

Στο ενημερωτικό υλικό τονίζεται ότι τα Προσφυγικά παραμένουν για δεκαετίες σε εκκρεμότητα και ότι η συζήτηση πρέπει να γίνει με καθαρές θέσεις, χωρίς τοξικότητα και χωρίς παραπληροφόρηση. Η Περιφέρεια υποστηρίζει ότι η ώρα της λύσης έχει πλέον φτάσει και ότι η δημόσια αντιπαράθεση πρέπει να βασίζεται σε συγκεκριμένα στοιχεία.

Πρώτο σημείο αφορά τον ισχυρισμό ότι η Περιφέρεια επιδιώκει να απομακρύνει ανθρώπους από τον χώρο και να δημιουργήσει νέους αστέγους. Η απάντηση που δίνεται είναι ότι κανένας άνθρωπος δεν θα μείνει χωρίς μέριμνα. Η Περιφέρεια αναφέρει ότι οι σημερινοί διαμένοντες δεν αντιμετωπίζονται ως «αόρατοι», καθώς πρόκειται για ανθρώπους που χρειάζονται ασφάλεια, αξιοπρέπεια και πραγματική λύση.

Δεύτερο σημείο αφορά την άποψη ότι σήμερα στα Προσφυγικά υπάρχει ήδη λύση στέγασης. Η Περιφέρεια υποστηρίζει ότι η σημερινή κατάσταση αποτελεί αδιέξοδο, καθώς η άτυπη χρήση δημόσιων κτιρίων χωρίς κανόνες, ασφάλεια και θεσμική εγγύηση δικαιωμάτων δεν μπορεί να θεωρηθεί κοινωνική πολιτική.

Σύμφωνα με τη θέση που διατυπώνεται, η εγκατάλειψη δεν συνιστά αλληλεγγύη και η αυθαιρεσία δεν προσφέρει προστασία. Οι κοινωνικές ή αλληλέγγυες δομές που λειτουργούν σήμερα στον χώρο, όπως αναφέρεται, δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την ανάγκη για ασφαλείς, οργανωμένες και θεσμικά κατοχυρωμένες δομές με ευθύνη της Πολιτείας.

Τρίτο σημείο αφορά τον ισχυρισμό ότι οι σημερινοί διαμένοντες θα αποκλειστούν από τις νέες κοινωνικές κατοικίες. Η Περιφέρεια απαντά ότι θα υπάρξουν σαφείς κανόνες, διαφανείς διαδικασίες και κοινωνικά κριτήρια. Όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις θα μπορούν να στεγαστούν στα νέα διαμερίσματα, με ισονομία και χωρίς αδιαφανείς μηχανισμούς.

Τέταρτο σημείο αφορά το εάν η Περιφέρεια γνωρίζει ποιοι και πόσοι διαμένουν σήμερα στα Προσφυγικά. Η απάντηση είναι ότι κανείς δεν μπορεί σήμερα να το πει με βεβαιότητα, γεγονός που, κατά την Περιφέρεια, αποτυπώνει το μέγεθος της θεσμικής εγκατάλειψης των προηγούμενων δεκαετιών.

Πέμπτο σημείο αφορά τον ισχυρισμό ότι το σχέδιο προχωρά χωρίς διάλογο. Η Περιφέρεια αντιτείνει ότι το ζήτημα παραμένει άλυτο για περισσότερα από 25 χρόνια και ότι πλέον επιχειρείται οργανωμένη διαδικασία διαβούλευσης, με ψηφιακή πλατφόρμα για την καταγραφή των διαμενόντων, αλλά και για την υποβολή προτάσεων από πολίτες, συλλογικότητες και φορείς.

Έκτο σημείο αφορά την κατηγορία περί εμπορικής εκμετάλλευσης. Η Περιφέρεια διαψεύδει κατηγορηματικά κάθε τέτοιο ενδεχόμενο, υποστηρίζοντας ότι τα Προσφυγικά προορίζονται για κοινωνική κατοικία, κοινωνικές χρήσεις και στήριξη ευάλωτων ομάδων, όπως οικογένειες, νέοι άνθρωποι, χαμηλοσυνταξιούχοι, άνεργοι και συνοδοί ασθενών του «Αγίου Σάββα».

Στο ίδιο πλαίσιο, τονίζεται ότι το ιστορικό συγκρότημα δεν θα μετατραπεί σε πεδίο real estate, δεν θα παραδοθεί σε ιδιωτικά συμφέροντα και δεν θα υπηρετήσει εμπορικό σχεδιασμό. Η Περιφέρεια παρουσιάζει τον κοινωνικό χαρακτήρα του έργου ως κεντρική δέσμευση.

Έβδομο σημείο αφορά την ιστορική φυσιογνωμία των Προσφυγικών. Η Περιφέρεια υποστηρίζει ότι η ανάπλαση γίνεται ακριβώς για τη διάσωση και την ανάδειξη του ιστορικού χαρακτήρα του συγκροτήματος, το οποίο χαρακτηρίζεται διατηρητέο μνημείο συλλογικής μνήμης. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η σχετική μελέτη έχει εγκριθεί από το υπουργείο Πολιτισμού.

Όγδοο σημείο αφορά την επίκληση της κοινωνικής ευαισθησίας από όσους αντιδρούν. Η Περιφέρεια απαντά ότι ο ανθρώπινος πόνος δεν μπορεί να εργαλειοποιείται και ότι η κοινωνική ευαισθησία δεν αποδεικνύεται με συνθήματα, απειλές ή τοξικές αντιπαραθέσεις. Η θέση που προβάλλεται είναι ότι η ευθύνη αποτυπώνεται στην παραγωγή πραγματικών λύσεων.

Ένατο σημείο αφορά την κατηγορία ότι η Περιφέρεια κινείται βιαστικά. Η απάντηση είναι πως η καθυστέρηση έχει ήδη υπάρξει υπερβολική, καθώς τα Προσφυγικά παρέμειναν για δεκαετίες στο περιθώριο με αναβολές, υποσχέσεις και μεταθέσεις ευθυνών. Η Περιφέρεια δηλώνει ότι επιλέγει να προχωρήσει με σχέδιο, κοινωνικό πρόσημο, σεβασμό στην ιστορία και μέριμνα για τους ανθρώπους.

Η ψηφιακή πλατφόρμα και το σχέδιο ανάπλασης

Το βίντεο καταλήγει στις βασικές αρχές του σχεδίου: καμία κατεδάφιση, καμία εμπορευματοποίηση, καμία εγκατάλειψη και καμία ανοχή στη μακροχρόνια αδράνεια που χαρακτήρισε την υπόθεση. Ο Νίκος Χαρδαλιάς υπογραμμίζει ότι τα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας μπορούν να μετατραπούν ξανά σε χώρο μνήμης, αξιοπρέπειας και κοινωνικής συνοχής.

Η Περιφέρεια παρουσιάζει την παρέμβαση ως ανάληψη ευθύνης απέναντι σε ένα πρόβλημα που έχει παραμείνει για χρόνια χωρίς λύση. Στο πλαίσιο αυτό, απορρίπτει την εικόνα των Προσφυγικών ως συμβόλου αδράνειας και δηλώνει ότι θα προχωρήσει στην υλοποίηση του σχεδίου αποκατάστασης.

Από σήμερα, Δευτέρα 22 Ιουνίου, στις 13:00, τίθεται σε λειτουργία η νέα ψηφιακή πλατφόρμα της Περιφέρειας Αττικής για τα Προσφυγικά. Μέσω αυτής, όσοι διαμένουν σήμερα στον χώρο καλούνται να καταχωρήσουν τα στοιχεία τους, τα αιτήματα και τις προτάσεις τους.

Η πλατφόρμα λειτουργεί σε ελληνική και αγγλική έκδοση και θα παραμείνει ανοικτή έως την Κυριακή 19 Ιουλίου, στις 24:00. Μέσα από την ίδια διαδικασία θα μπορούν επίσης φορείς, συλλογικότητες και πολίτες να υποβάλουν ηλεκτρονικά απόψεις, παρατηρήσεις και προτάσεις για το μέλλον του ιστορικού συγκροτήματος.

Στόχος της Περιφέρειας είναι να υποστηριχθεί η ανοιχτή διαβούλευση και να διαμορφωθεί για πρώτη φορά οργανωμένη, πλήρης και τεκμηριωμένη εικόνα των ανθρώπων που διαμένουν σήμερα στα Προσφυγικά. Με βάση αυτή την καταγραφή, θα σχεδιαστούν οι αναγκαίες συνθήκες φιλοξενίας, υποστήριξης και μέριμνας κατά την περίοδο υλοποίησης του έργου αποκατάστασης.

Το ζήτημα των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας παραμένει βαθιά πολιτικό, κοινωνικό και ιστορικό. Η Περιφέρεια Αττικής επιχειρεί να εμφανίσει το σχέδιο ανάπλασης ως θεσμική απάντηση σε μια μακρά εκκρεμότητα, ενώ η δημόσια συζήτηση αναμένεται να συνεχιστεί με επίκεντρο τη διασφάλιση του κοινωνικού χαρακτήρα, την προστασία των διαμενόντων και τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης του χώρου.