Πρόστιμα και λουκέτα για φοροπαραβάσεις

Νέο πλαίσιο ταχύτερης επιβολής προστίμων στους επιτόπιους φορολογικούς ελέγχους ενεργοποιεί η ΑΑΔΕ, με στόχο να περιοριστούν οι καθυστερήσεις στην κοινοποίηση κυρώσεων προς επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Μέσα από το Επιχειρησιακό Σχέδιο 2026, οι ελεγκτικές υπηρεσίες λαμβάνουν σαφή εντολή να επιταχύνουν τις διαδικασίες, ώστε οι υποθέσεις που προκύπτουν από ελέγχους στην αγορά να ολοκληρώνονται μέσα σε συγκεκριμένα χρονικά όρια.

Η φορολογική διοίκηση προχωρά παράλληλα στην αποστολή χιλιάδων πράξεων επιβολής προστίμων που έχουν εκδοθεί από το 2022 και μετά, οι οποίες μέχρι σήμερα παρέμεναν χωρίς κοινοποίηση στους ελεγχόμενους. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η ΑΑΔΕ επιχειρεί να κλείσει παλιές εκκρεμότητες, την ώρα που εντείνει την πίεση στην αγορά για παραβάσεις που συνδέονται κυρίως με την έκδοση αποδείξεων.

Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται οι παραβάσεις που διαπιστώνονται κατά τους επιτόπιους προληπτικούς ελέγχους, ιδίως για μη έκδοση ή ανακριβή έκδοση αποδείξεων λιανικής. Πρόκειται για ελέγχους που αυξάνονται ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο και τις εορτές, όταν η οικονομική δραστηριότητα σε τουρισμό, εστίαση, λιανεμπόριο και υπηρεσίες κινείται σε υψηλότερους ρυθμούς.

Νέα χρονικά όρια για την επιβολή προστίμων

Με βάση τις νέες οδηγίες, η έκδοση των Πράξεων Επιβολής Προστίμων θα πρέπει να ολοκληρώνεται εντός 5 μηνών από τη διαπίστωση της παράβασης, στις περιπτώσεις όπου η ίδια υπηρεσία ελέγχου είναι αρμόδια και για την έκδοση της πράξης.

Για τις περιπτώσεις όπου η υπηρεσία που πραγματοποίησε τον έλεγχο διαφέρει από την αρμόδια υπηρεσία έκδοσης της πράξης επιβολής προστίμου, το χρονικό όριο ορίζεται στους 3 μήνες από την ημερομηνία αποστολής της έκθεσης μερικού επιτόπιου ελέγχου πρόληψης.

Η παρέμβαση αυτή αλλάζει τον ρυθμό λειτουργίας του φορολογικού μηχανισμού, καθώς οι επιχειρήσεις θα λαμβάνουν ταχύτερα τις πράξεις που τις αφορούν. Η ΑΑΔΕ θέλει να αποφύγει τη συσσώρευση υποθέσεων που μένουν σε εκκρεμότητα επί χρόνια, δημιουργώντας αβεβαιότητα στους ελεγχόμενους και διοικητικό βάρος στις υπηρεσίες.

Οι κυρώσεις για παραβάσεις παραμένουν αυστηρές. Για μη έκδοση ή ανακριβή έκδοση αποδείξεων επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 50% του ΦΠΑ που αντιστοιχεί στη συναλλαγή ή στην αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη. Το ελάχιστο ποσό ανέρχεται στα 250 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και στα 500 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία.

Στις συναλλαγές που απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ, τα πρόστιμα διαμορφώνονται στα 500 ευρώ για όσους τηρούν απλογραφικά βιβλία και στα 1.000 ευρώ για όσους χρησιμοποιούν διπλογραφικό λογιστικό σύστημα. Επιπλέον, προβλέπεται πρόστιμο 500 ευρώ για χρήση μη δηλωμένων ή μη εγκεκριμένων φορολογικών μηχανισμών και παρόχων ηλεκτρονικής τιμολόγησης.

Λουκέτα και πρόσθετες κυρώσεις

Οι συνέπειες για τις επιχειρήσεις που εντοπίζονται με σοβαρές παραβάσεις ξεπερνούν τα χρηματικά πρόστιμα. Όταν η αξία των αποδείξεων που δεν εκδόθηκαν, εκδόθηκαν ανακριβώς ή δεν διαβιβάστηκαν στο e-send υπερβαίνει τα 500 ευρώ, προβλέπεται άμεση αναστολή λειτουργίας της επιχείρησης για 48 ώρες.

Σε περίπτωση υποτροπής μέσα σε διάστημα δύο ετών, η αναστολή λειτουργίας επεκτείνεται στις 96 ώρες. Στην τρίτη παράβαση, το λουκέτο φτάνει τις 10 ημέρες, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει σοβαρό οικονομικό πλήγμα, ιδίως σε επιχειρήσεις που λειτουργούν εποχικά ή βασίζονται σε περιόδους υψηλής ζήτησης.

Για δραστηριότητες στις οποίες η αναστολή λειτουργίας δεν μπορεί να εφαρμοστεί λόγω της φύσης των υπηρεσιών που παρέχονται, όπως κλινικές, ξενοδοχεία, φροντιστήρια και μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, προβλέπονται ειδικά διοικητικά πρόστιμα. Τα ποσά κυμαίνονται από 500 έως 10.000 ευρώ, ανάλογα με την παράβαση και τα χαρακτηριστικά της επιχείρησης.

Το νέο πλαίσιο δείχνει ότι η ΑΑΔΕ περνά σε πιο πιεστική φάση ελέγχων και κυρώσεων, με στόχο την άμεση είσπραξη προστίμων και την ταχύτερη εκκαθάριση παλαιών υποθέσεων. Η επιλογή αυτή ενισχύει τον εισπρακτικό και ελεγκτικό χαρακτήρα της φορολογικής διοίκησης, σε μια περίοδο όπου οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις βρίσκονται ήδη αντιμέτωπες με αυξημένο λειτουργικό κόστος, υψηλές υποχρεώσεις και διαρκή διοικητική πίεση.