Προϋπολογισμός 2027: Ανάπτυξη 2,3% και ελαφρύνσεις 1,9 δισ.

Με την κατάθεση του προσχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 2027 στη Βουλή από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, ξεκινά η κοινοβουλευτική διαδικασία επεξεργασίας του βασικού δημοσιονομικού εργαλείου της χώρας. Το κείμενο παραπέμπεται στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, όπου θα αποτελέσει αντικείμενο διεξοδικής συζήτησης και αξιολόγησης, ενόψει της τελικής ψήφισής του.

Μακροοικονομικές προβλέψεις: Επιτάχυνση της ανάπτυξης στο 2,3%

Ο νέος προϋπολογισμός εδράζεται στην εκτίμηση ότι η ελληνική οικονομία θα επιταχύνει τον ρυθμό ανάπτυξής της, φτάνοντας το 2,3% το 2027, έναντι 2% που προβλέπεται για το τρέχον έτος. Κεντρικοί πυλώνες αυτής της δυναμικής αναμένεται να είναι οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση, οι οποίες θα στηρίξουν τη συνολική οικονομική δραστηριότητα. Καθώς η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης βαθμιαία περιορίζεται, ένα σημαντικό μέρος του επενδυτικού κενού αναμένεται να καλυφθεί από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με τον σχεδιασμό να προβλέπει σταδιακή ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων τα επόμενα έτη.

Ειδικότερα, το 2027 προβλέπεται να διοχετευθούν στην οικονομία 11 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 4 δισ. ευρώ θα προέλθουν από εθνικούς πόρους και 7 δισ. ευρώ από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Οι διαθέσιμοι πόροι αναμένεται να αυξηθούν στα 12,2 δισ. ευρώ το 2028, στα 13,2 δισ. ευρώ το 2029 και στα 14,2 δισ. ευρώ το 2030. Στο τέλος της τετραετίας, οι εθνικοί πόροι εκτιμάται ότι θα ανέρχονται σε 4,2 δισ. ευρώ, ενώ οι συγχρηματοδοτούμενες δαπάνες θα φτάνουν τα 10 δισ. ευρώ.

Ιδιωτική κατανάλωση και εξαγωγές: Μέτρια επιβράδυνση με θετικό πρόσημο

Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να παρουσιάσει μικρή επιβράδυνση, παραμένοντας ωστόσο σε θετική τροχιά. Για το 2027 προβλέπεται αύξηση κατά 1,5%, έναντι 1,6% το 2026. Παράλληλα, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών εκτιμάται ότι θα ενισχυθούν κατά 4,2%, με τον τουρισμό και τη βιομηχανία να συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση των επιδόσεων της οικονομίας. Αντίστοιχα, υψηλός αναμένεται να παραμείνει και ο ρυθμός αύξησης των εισαγωγών.

Στο σκέλος των δημοσίων οικονομικών, οι πρωτογενείς δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3% το 2027, έναντι 3,1% το 2026, παραμένοντας εντός των ορίων που θέτει το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.

Δημόσιο χρέος: Σταθερή αποκλιμάκωση και πρόωρες αποπληρωμές

Παράλληλα, συνεχίζεται η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει από 136,8% το 2026 σε 134,4% το 2028. Στην προσπάθεια αυτή συμβάλλουν και οι πρόωρες αποπληρωμές χρέους, οι οποίες για το 2026 ανέρχονται συνολικά σε 12,84 δισ. ευρώ.

Στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται η πρόωρη εξόφληση 6,94 δισ. ευρώ από τα διμερή δάνεια του πρώτου προγράμματος στήριξης, γνωστά ως GLF, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο. Παράλληλα, έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο η αποπληρωμή δανείων ύψους 2,5 δισ. ευρώ προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).

Επιπλέον, προβλέπεται περιορισμός κατά 1,2 δισ. ευρώ του υπολοίπου των εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου, ενώ σχεδιάζεται και η πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου περίπου 2,2 δισ. ευρώ, το οποίο κανονικά θα έληγε τον Δεκέμβριο του 2027.

Οι κινήσεις αυτές αναμένεται να περιορίσουν τις μελλοντικές ανάγκες εξυπηρέτησης του χρέους. Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η εξοικονόμηση υπολογίζεται σε περίπου 370 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ σε ορίζοντα επταετίας το συνολικό όφελος εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 2,6 δισ. ευρώ.

Με βάση τον κυβερνητικό σχεδιασμό, το ποσοστό του χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από το 120% το 2029 και κάτω από το 110% έως το 2031. Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, στόχος είναι ο δείκτης να διαμορφωθεί κάτω από το 100% του ΑΕΠ στα μέσα της δεκαετίας του 2030. Η επίτευξη των στόχων αυτών θα εξαρτηθεί από τη διατήρηση της ανάπτυξης, τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και τις ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης.

Φορολογικές ελαφρύνσεις και εισοδηματικές ενισχύσεις 1,9 δισ. ευρώ

Το προσχέδιο του προϋπολογισμού ενσωματώνει φορολογικές ελαφρύνσεις και εισοδηματικές ενισχύσεις συνολικού ύψους 1,9 δισ. ευρώ για την περίοδο 2027–2030. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης πρόσθετων μέτρων την άνοιξη του 2027.

Τα δημοσιονομικά περιθώρια αναμένεται να επανεξεταστούν τον Απρίλιο, όταν η Eurostat θα επικυρώσει τα στοιχεία για την ανάπτυξη και το πρωτογενές πλεόνασμα του 2026. Οι μέχρι σήμερα εκτιμήσεις δείχνουν ότι μπορεί να υπάρξει περιθώριο για πρόσθετες παρεμβάσεις ύψους 350 έως 400 εκατ. ευρώ, χωρίς να παραβιαστούν τα όρια που προβλέπει το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.

Μεταξύ των βασικότερων μέτρων περιλαμβάνονται:

• Η απαλλαγή περίπου 156.000 συνεπών ελεύθερων επαγγελματιών από τις προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία προσωπικού κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος.
• Η θέσπιση μηδενικού φορολογικού συντελεστή για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τους τρίτεκνους
• Η αύξηση της μόνιμης ενίσχυσης του Νοεμβρίου για συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες από 300 σε 400 ευρώ καθαρά.
• Η επέκταση της συγκεκριμένης ενίσχυσης στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών από τον Νοέμβριο του 2026.
• Η καθιέρωση επιδόματος εορτών Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά για τους δημοσίους υπαλλήλους από το 2027.
• Η δημιουργία ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για βρέφη, κατά τα δύο πρώτα χρόνια μετά τη γέννησή τους. Το κράτος θα καταθέτει ποσό αντίστοιχο με εκείνο που καταβάλλει ο γονέας, έως 1.200 ευρώ ετησίως, με τον λογαριασμό να διατηρείται μέχρι τη συμπλήρωση των 18 ετών.
• Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από τον Απρίλιο του 2027 για τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα.-
• Η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος από το 2027 για το φορολογικό έτος 2026 στην Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, η μείωσή του κατά 50% στην Αττική το 2028 και η πλήρης κατάργησή του στην Αττική το 2029.
• Η μείωση της προκαταβολής φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027.
• Η σταδιακή μείωση, κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα από το 2028, ώστε από το 80% να φτάσει σταδιακά στο 50%.
• Η εφαρμογή επιταχυνόμενων αποσβέσεων για επενδύσεις επιχειρήσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό, με τον χρόνο απόσβεσης να μειώνεται από τα 10 στα 6 έτη.
• Η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων.
• Η κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες αξίας έως 400.000 ευρώ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.

Το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το προσεχές διάστημα και στη συνέχεια να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή.

Παράλληλα, μέχρι το τέλος Οκτωβρίου αναμένεται να ψηφιστούν οι νέες διατάξεις για τη ρύθμιση, σε έως 120 δόσεις, των ληξιπρόθεσμων οφειλών που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2024, καθώς και το νέο πλαίσιο κανόνων που θα διέπει τη λειτουργία των servicers.