Πρώτος Έλληνας αστροναύτης: Εκτόξευση μέσα στην επόμενη διετία

Η Ελλάδα επιχειρεί να ανοίξει νέο κεφάλαιο στη διαστημική της παρουσία, με την κυβέρνηση να παρουσιάζει το σχέδιο για την αποστολή του πρώτου Έλληνα αστροναύτη στο Διάστημα μέσα στην επόμενη διετία. Η ανακοίνωση έγινε κατά την παρουσίαση της νέας Εθνικής Στρατηγικής Διαστήματος με ορίζοντα το 2035, δίνοντας πολιτικό και τεχνολογικό βάρος στο πρόγραμμα ΕΛΛΑΣ Space II.

Η αποστολή, εφόσον προχωρήσει σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα έχει διάρκεια έως τρεις εβδομάδες. Ο Έλληνας αστροναύτης θα κληθεί να πραγματοποιήσει επιστημονικά πειράματα και τεχνολογικές δοκιμές που θα προέρχονται από ελληνικά πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, φορείς και επιχειρήσεις. Στόχος είναι η ελληνική έρευνα να αποκτήσει απτή παρουσία σε διαστημικό περιβάλλον και να ενισχυθούν οι διεθνείς συνεργασίες της χώρας στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας.

Το σχέδιο δεν περιορίζεται στην επικοινωνιακή διάσταση μιας ιστορικής αποστολής. Συνδέεται με την προσπάθεια να αποκτήσει η Ελλάδα πιο ενεργό ρόλο στο ευρωπαϊκό διαστημικό οικοσύστημα, με υποδομές, εφαρμογές και τεχνογνωσία που θα μπορούν να αξιοποιηθούν στην ασφάλεια, την πολιτική προστασία, την παρατήρηση της Γης, τις επικοινωνίες και τη διαχείριση κρίσεων.

Το ΕΛΛΑΣ Space II και το πακέτο των 350 εκατ. ευρώ

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, παρουσίασε το ΕΛΛΑΣ Space II, ένα νέο εθνικό διαστημικό πρόγραμμα ύψους 350 εκατ. ευρώ, με τετραετή ορίζοντα υλοποίησης. Η χρηματοδότηση θα προέλθει από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ το πρόγραμμα θα αναπτυχθεί σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.

Στον πυρήνα του προγράμματος βρίσκονται νέοι δορυφόροι παρατήρησης Γης υψηλής ανάλυσης, ασφαλείς δορυφορικές επικοινωνίες, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για την επεξεργασία γεωχωρικών δεδομένων και η δημιουργία εθνικής παραγωγικής βάσης για τη διαστημική βιομηχανία. Πρόκειται για πεδίο κρίσιμο, καθώς το Διάστημα δεν αποτελεί πλέον μόνο επιστημονική φιλοδοξία, αλλά στρατηγική υποδομή για κράτη που θέλουν να έχουν τεχνολογική αυτονομία.

Στο ίδιο πλαίσιο ανακοινώθηκαν δράσεις για την εκπαιδευτική κοινότητα, με κορυφαία το πρώτο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαστημικό Πρόγραμμα. Μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου θα κληθούν να συμμετάσχουν σε σχεδιασμό, κατασκευή και αποστολή μικροδορυφόρων σε τροχιά, ενώ προβλέπονται διαγωνισμοί STEM και εκπαιδευτικές δράσεις που θα φέρουν τη νέα γενιά πιο κοντά στις διαστημικές επιστήμες.

Η στάση της ESA και ο Ανδριανός Γολέμης

Ο γενικός διευθυντής της ESA, Γιόζεφ Άσμπαχερ, αναφέρθηκε στην πρόοδο που έχει καταγράψει η Ελλάδα στον διαστημικό τομέα από το 2019 και μετά, επισημαίνοντας ότι η χώρα εξελίσσεται σε περιφερειακό κόμβο για τον σχεδιασμό δορυφόρων, την παρατήρηση της Γης και τη διαστημική έρευνα.

Για την προοπτική αποστολής Έλληνα αστροναύτη, η ESA εμφανίζεται έτοιμη να εξετάσει τις διαθέσιμες επιλογές και τις τεχνικές προϋποθέσεις μιας σύντομης εμπορικής διαστημικής πτήσης για Έλληνα πολίτη. Δεν ανακοινώθηκε συγκεκριμένη αποστολή, ωστόσο δόθηκε σαφές σήμα διερεύνησης της διαδικασίας που μπορεί να οδηγήσει σε αυτήν.

Στο επίκεντρο των αναφορών βρέθηκε και ο Ανδριανός Γολέμης, Έλληνας ιατρός πτήσεων στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτών της ESA στην Κολωνία, ο οποίος συγκαταλέγεται στους επιλαχόντες της τελευταίας επιλογής αστροναυτών του οργανισμού. Η περίπτωση του Γολέμη προσδίδει συγκεκριμένο ανθρώπινο πρόσωπο στο ελληνικό διαστημικό εγχείρημα.

Η Ελλάδα επιδιώκει πλέον να περάσει από τον ρόλο του απλού χρήστη διαστημικών υπηρεσιών σε ρόλο ενεργού συνδιαμορφωτή της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής. Το κρίσιμο ζητούμενο είναι αν οι εξαγγελίες θα μετατραπούν σε υλοποιήσιμες δυνατότητες, με μόνιμη τεχνογνωσία, παραγωγή και διεθνές αποτύπωμα.