Ψηφιακό κράτος: Η επόμενη μέρα του gov.gr στη ΔΕΘ

Στο επίκεντρο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης βρέθηκε το μέλλον της ψηφιακής διακυβέρνησης στην Ελλάδα. Σε εκδήλωση που διοργανώθηκε από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου, με τίτλο «Ένα κράτος φιλικό προς τον πολίτη – Η επόμενη μέρα του gov.gr», παρουσιάστηκε ο οδικός χάρτης για τον εκσυγχρονισμό της σχέσης μεταξύ πολιτών και Δημόσιας Διοίκησης. Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Μαρία Σαμολαδά, ενώ στο πάνελ συμμετείχαν ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο Υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, και ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου.

Τρεις πυλώνες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, αναδείχθηκαν τρεις κομβικοί άξονες που θα καθορίσουν την πορεία του ψηφιακού μετασχηματισμού. Πρώτος άξονας είναι η περαιτέρω απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών, με στόχο την εξάλειψη περιττών γραφειοκρατικών βημάτων. Δεύτερος πυλώνας αποτελεί η μέγιστη αξιοποίηση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου, έτσι ώστε η πληροφορία να ρέει αυτόματα και με ασφάλεια. Τρίτος και σημαντικότερος άξονας είναι ο σχεδιασμός της επόμενης γενιάς ψηφιακών υπηρεσιών, οι οποίες θα είναι περισσότερο προσωποποιημένες και προσανατολισμένες στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών και των επιχειρήσεων. Το ζητούμενο είναι ένα Δημόσιο που θα απαιτεί λιγότερα δικαιολογητικά, θα προσφέρει ταχύτερες διαδικασίες και θα διασφαλίζει μια πιο άμεση και αποτελεσματική επικοινωνία με τους πολίτες.

Ο νόμος 5293/2026 και η μάχη κατά της γραφειοκρατίας

Ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, άνοιξε την εκδήλωση υπογραμμίζοντας τη σημασία των συγκεκριμένων κυβερνητικών παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των διαχρονικών παθογενειών του Δημοσίου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον νόμο 5293/2026, ο οποίος στοχεύει στη δημιουργία ενός κράτους πιο φιλικού προς τον πολίτη. Ο νόμος αυτός περιλαμβάνει 14 διαφορετικές πρωτοβουλίες που έχουν ως κοινό παρονομαστή τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και την εξάλειψη της πολύωρης αναμονής στις δημόσιες υπηρεσίες. Μία από τις πιο κομβικές ρυθμίσεις αφορά τη δυνατότητα υποβολής υπεύθυνης δήλωσης για πιστοποιητικά που το Δημόσιο ήδη διαθέτει, καταργώντας την ανάγκη προσκόμισής τους από τους πολίτες. Παράλληλα, προωθείται η ψηφιακή ενημέρωση των πολιτών για την πορεία των αιτήσεών τους μέσω της πλατφόρμας politis.gov.gr. Ο κ. Χατζηδάκης τόνισε χαρακτηριστικά ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία για τις υπεύθυνες δηλώσεις απλοποιεί περίπου το 40% των 2.500 διαδικασιών που είναι καταγεγραμμένες στο Μητρώο Διαδικασιών του Δημοσίου (ΜΙΤΟΣ), δηλαδή περίπου 1.000 διαδικασίες. Η εφαρμογή αυτού του μέτρου εκτιμάται ότι θα οδηγήσει στην εξάλειψη της ανάγκης προσκόμισης περίπου 42,5 εκατομμυρίων πιστοποιητικών ετησίως, ένα νούμερο που αποτυπώνει με εμφατικό τρόπο το μέγεθος της αλλαγής.

Διαλειτουργικότητα και νέα γενιά υπηρεσιών

Ο Υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, επικεντρώθηκε στην αξία της διαλειτουργικότητας και στην ανάγκη να σταματήσει η ταλαιπωρία των πολιτών που καλούνται να προσκομίζουν επανειλημμένα έγγραφα που το κράτος ήδη κατέχει. Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρθηκε στο σημαντικό έργο ανάπτυξης περίπου 800 νέων διαλειτουργικοτήτων μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων των δημόσιων φορέων. Το έργο αυτό, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, διευρύνει σημαντικά τη δυνατότητα αυτόματης ανταλλαγής δεδομένων, μειώνοντας δραστικά την ανάγκη για χειροκίνητη υποβολή δικαιολογητικών. Ο κ. Λιβάνιος υπογράμμισε ότι έξι χρόνια μετά τη δημιουργία του gov.gr, ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί πλέον καθημερινή πραγματικότητα, ενώ στάθηκε και στον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι Δήμοι ως το πρώτο σημείο επαφής του πολίτη με το κράτος.

Από την πλευρά του, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, παρουσίασε το όραμα για την επόμενη ημέρα του gov.gr, όπου ο πολίτης τοποθετείται στο επίκεντρο του σχεδιασμού. Η βασική φιλοσοφία είναι η μετάβαση από ένα μοντέλο όπου ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει ποια υπηρεσία να απευθυνθεί, σε ένα περιβάλλον όπου η πλατφόρμα θα τον καθοδηγεί βήμα-βήμα. Για παράδειγμα, ένας επαγγελματίας που επιθυμεί να ιδρύσει μια επιχείρηση θα μπορεί να βλέπει συγκεντρωμένα όλα τα απαραίτητα βήματα, τα δικαιολογητικά που χρειάζονται, αλλά και ποια στοιχεία μπορούν να αντληθούν αυτόματα μέσω διαλειτουργικότητας, με τη δική του συναίνεση. Ο κ. Παπαστεργίου αναφέρθηκε στο νέο σύστημα CRM, το οποίο θα επιτρέψει τη μετάβαση σε ένα πιο προσωποποιημένο, ενιαίο και πολυκαναλικό μοντέλο εξυπηρέτησης, σχεδιασμένο γύρω από τις ανάγκες και τον χρόνο του πολίτη.

Δηλώσεις υπουργών για το μέλλον του κράτους

Ολοκληρώνοντας τις τοποθετήσεις τους, οι τρεις υπουργοί προχώρησαν σε δηλώσεις που ανέδειξαν τη σημασία των μεταρρυθμίσεων. Ο κ. Χατζηδάκης επισήμανε ότι η μάχη με το βαθύ κράτος δεν κερδίζεται με συνθήματα, αλλά με συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών, αναφέροντας ως παραδείγματα την επιτάχυνση της απονομής των συντάξεων και την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου. Ο κ. Λιβάνιος τόνισε τη σημασία της τεχνολογίας για την απλούστευση διαδικασιών και την παροχή αναβαθμισμένων υπηρεσιών σε ολόκληρο τον δημόσιο τομέα, με τους Δήμους να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Τέλος, ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι οι πολίτες πλέον μιλούν για την Ελλάδα πριν και την Ελλάδα του gov.gr, και ότι το επόμενο στοίχημα είναι η δημιουργία ενός ψηφιακού κράτους με λιγότερη γραφειοκρατία, καλύτερη αξιοποίηση της πληροφορίας και υπηρεσίες που λειτουργούν ακόμη πιο αποτελεσματικά για τον πολίτη.