Πτώση χρυσού 29% από το ρεκόρ Ιανουαρίου

Η σημαντική υποχώρηση της τιμής του χρυσού, η οποία άγγιξε το 29% από το ιστορικό υψηλό που είχε καταγραφεί στα τέλη Ιανουαρίου, αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τον μακροπρόθεσμο χαρακτήρα που απαιτεί η επένδυση στο πολύτιμο μέταλλο. Παρά τη φήμη του ως ασφαλούς καταφυγίου, η πρόσφατη πορεία του καταδεικνύει ότι δεν αποτελεί επιλογή για βραχυπρόθεσμους επενδυτές.

Από την άνοδο στην απότομη πτώση

Η τιμή του χρυσού σημείωσε εντυπωσιακή άνοδο από τα περίπου 2.000 δολάρια ανά ουγκιά τον Φεβρουάριο του 2024, φτάνοντας στο ανώτατο σημείο των 5.594 δολαρίων τον Ιανουάριο. Ωστόσο, η ανοδική αυτή τάση αντιστράφηκε με την έναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, με αποτέλεσμα την περασμένη Τετάρτη η τιμή να διολισθήσει κάτω από το ψυχολογικό όριο των 4.000 δολαρίων. Παραδοσιακά, ο χρυσός ευνοείται από περιόδους αβεβαιότητας, όπως συνέβη το 2024 με τη σύγκρουση του Ισραήλ κατά της Χαμάς και το 2025 με τον εμπορικό πόλεμο που εξαπέλυσε ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, αυτή τη φορά η πορεία του υπήρξε αντίθετη προς την αναμενόμενη.

Οι παράγοντες που οδήγησαν στην υποχώρηση

Η σημαντική πτώση αποδίδεται κυρίως στην ενίσχυση του πληθωρισμού, η οποία προκλήθηκε από την ενεργειακή κρίση που πυροδότησε ο πόλεμος. Αυτό, με τη σειρά του, ενίσχυσε τις προσδοκίες ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) και άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες θα προχωρήσουν σε αυξήσεις επιτοκίων, καθιστώντας πιο ελκυστικές τις επενδύσεις σε τίτλους σταθερού εισοδήματος. Ενδεικτικά, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε ήδη τον Ιούνιο την αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων στο 2,25% από 2%. Παράλληλα, ο χρυσός φαίνεται να επηρεάστηκε και από το ράλι των μετοχών, οι οποίες, μετά το αρχικό σοκ του πολέμου, επανήλθαν σε ανοδική τροχιά, με την τεχνητή νοημοσύνη και τον κλάδο της τεχνολογίας να πρωτοστατούν. Η ρευστοποίηση κερδών από ιδιώτες επενδυτές, που είχαν αγοράσει χρυσό σε πολύ χαμηλότερες τιμές, φαίνεται να συνέβαλε επίσης στην πτωτική πορεία του μετάλλου.

Ιστορικές αναλογίες και μακροπρόθεσμες προοπτικές

Η ιστορία του χρυσού είναι γεμάτη από παραδείγματα μεγάλων μειώσεων από τα υψηλά επίπεδα, οι οποίες διαρκούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Χαρακτηριστική είναι η περίοδος μετά το 1980, όταν η τιμή του είχε εκτιναχθεί στα 680 δολάρια μετά τη δεύτερη πετρελαϊκή κρίση, ακολουθούμενη από μια περίοδο 37 ετών όπου οι τιμές παρέμειναν σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα. Χρειάστηκε η μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007 για να κινηθεί ξανά ανοδικά, φτάνοντας πάνω από τα 1.860 δολάρια τον Σεπτέμβριο του 2011. Ακολούθησε μια νέα περίοδος χαμηλών τιμών, έως ότου ξεπεράσει τα 2.000 δολάρια το 2020, με αφορμή την πανδημία του κορονοϊού.

Ο ρόλος των ETFs και των κεντρικών τραπεζών

Τα επενδυτικά ταμεία σε χρυσό (ETFs), που αποτέλεσαν βασικό μοχλό της ανόδου των τιμών την τελευταία διετία, τώρα καθοδηγούν την πτώση με καθημερινές εκροές. Αντίθετα, οι κεντρικές τράπεζες συνεχίζουν να αυξάνουν τη ζήτηση για χρυσό, ενισχύοντας τη θέση του στα συναλλαγματικά τους αποθέματα. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Παγκόσμιου Συμβουλίου Χρυσού, το 45% των κεντρικών τραπεζών προβλέπει αύξηση της συμμετοχής του χρυσού στα αποθέματά τους το επόμενο 12μηνο. Η προστασία από τον πληθωρισμό, η διαφοροποίηση των χαρτοφυλακίων και η κάλυψη από γεωπολιτικούς κινδύνους αποτελούν τους βασικούς λόγους για αυτή τη στάση. Επιπλέον, το 74% των κεντρικών τραπεζών που συμμετείχαν στην έρευνα εκτιμούν ότι η διακράτηση στοιχείων ενεργητικού σε δολάρια θα μειωθεί την επόμενη πενταετία.