Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, προχώρησε σε μια σαφή και κατηγορηματική προειδοποίηση προς την Κούβα, δηλώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι αποφασισμένες να επιφέρουν αλλαγή στο νησί. Η δήλωση αυτή έρχεται σε συνέχεια της απαγγελίας κατηγοριών από την αμερικανική δικαιοσύνη εις βάρος του πρώην προέδρου της Κούβας, Ραούλ Κάστρο, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και εικασίες για τα επόμενα βήματα της Ουάσινγκτον.
Κατά τη διάρκεια δηλώσεών του από το Μαϊάμι, ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι το οικονομικό σύστημα της Κούβας είναι εγγενώς ελαττωματικό και δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά στο πλαίσιο του υπάρχοντος πολιτικού συστήματος. Ο ίδιος τόνισε ότι η κουβανική ηγεσία έχει συνηθίσει να κερδίζει χρόνο, περιμένοντας την κόπωση της διεθνούς κοινότητας. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι αυτή η τακτική δεν θα είναι πλέον αποτελεσματική, υπογραμμίζοντας την αποφασιστικότητα και τη σοβαρότητα των ΗΠΑ. Παρά την έντονη ρητορική του, ο υπουργός, ο οποίος έχει κουβανική καταγωγή και είναι γνωστός για την αντίθεσή του στο κομμουνιστικό καθεστώς, εξέφρασε την ελπίδα για μια ειρηνική, διπλωματική λύση, αποφεύγοντας τη χρήση βίας.
Η απαγγελία κατηγοριών κατά του 94χρονου Ραούλ Κάστρο, ο οποίος κατηγορείται για συνωμοσία με στόχο τη δολοφονία Αμερικανών πολιτών το 1996, έχει πυροδοτήσει σενάρια για πιθανή στρα воτική επέμβαση. Το περιστατικό αφορά την κατάρριψη δύο πολιτικών αεροσκαφών από την κουβανική πολεμική αεροπορία, στα οποία επέβαιναν Κουβανοί εξόριστοι, με αποτέλεσμα τον θάνατο τεσσάρων ανθρώπων. Τότε, ο Ραούλ Κάστρο ήταν υπουργός Άμυνας. Πολλοί αναλυτές συγκρίνουν την υπόθεση με την αιχμαλωσία του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από αμερικανικές δυνάμεις τον Ιανουάριο, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για την τύχη του Κουβανού πρώην ηγέτη.
Παράλληλα, ο Ρούμπιο επιβεβαίωσε ότι η Κούβα είχε αποδεχθεί μια βοήθεια ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων, υπό συγκεκριμένους όρους. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η βοήθεια αυτή δεν πρέπει να καταλήξει στον στρατιωτικοοικονομικό όμιλο Gaesa, ο οποίος ελέγχει σημαντικό μέρος της κουβανικής οικονομίας. Νωρίτερα τον Μάιο, η Ουάσινγκτον είχε ήδη επιβάλει κυρώσεις στον Gaesa, ενώ ο Ρούμπιο ανακοίνωσε και τη σύλληψη της αδελφής της επικεφαλής του ομίλου στις ΗΠΑ, μετά την ανάκληση της άδειας παραμονής της.
Στο διπλωματικό πεδίο, η πρώτη διεθνής αντίδραση ήρθε από την Κίνα, η οποία δήλωσε σθεναρά αντίθετη στις μονομερείς κυρώσεις και την κατάχρηση δικαστικών μέσων, εκφράζοντας την υποστήριξή της προς την Κούβα. Η κινεζική κυβέρνηση καταδίκασε τις πιέσεις που ασκούνται από εξωτερικές δυνάμεις στο νησί, υπό οποιοδήποτε πρόσχημα. Εντωμεταξύ, η ανάπτυξη του αεροπλανοφόρου USS Nimitz στην Καραϊβική έχει προκαλέσει ανησυχίες, αν και ο πρόεδρος Τραμπ διέψευσε ότι η κίνηση αυτή έχει στόχο τον εκφοβισμό της Κούβας.
Η κυβέρνηση Τραμπ, μετά την αιχμαλωσία του Μαδούρο, δεν κρύβει την πρόθεσή της για αλλαγή καθεστώτος στην Αβάνα. Πέρα από το μακροχρόνιο εμπάργκο, που ισχύει από το 1962, οι ΗΠΑ επέβαλαν τον Ιανουάριο πετρελαϊκό αποκλεισμό, επιτρέποντας την είσοδο μόνο ενός ρωσικού δεξαμενόπλοιου. Στις αρχές Μαΐου, ανακοινώθηκε περαιτέρω σκλήρυνση των κυρώσεων, επιδεινώνοντας την ήδη δεινή κατάσταση στο νησί.
Η Κούβα, με πληθυσμό 9,6 εκατομμυρίων κατοίκων, βιώνει μια άνευ προηγουμένου κοινωνικοοικονομική κρίση. Η έλλειψη πρόσβασης σε βασικά αγαθά και προϊόντα είναι εκτεταμένη, ενώ η κατάσταση του δικτύου ηλεκτροδότησης είναι κρίσιμη λόγω της έλλειψης καυσίμων. Οι συνεχείς και παρατεταμένες διακοπές ρεύματος έχουν πυροδοτήσει διαδηλώσεις σε διάφορες συνοικίες της Αβάνας, με τους πολίτες να εκφράζουν την οργή και την απελπισία τους για την επιδεινούμενη ποιότητα ζωής.
