Ρώμη: Όχι σε τελεσίγραφα για το Σένγκεν

Η ένταση μεταξύ Ιταλίας και Ισπανίας κλιμακώνεται, με την κυβέρνηση της Ρώμης να απορρίπτει κατηγορηματικά το αίτημα της Μαδρίτης για άμεση άρση των προσωρινών συνοριακών ελέγχων που επιβλήθηκαν στο πλαίσιο της Συνθήκης του Σένγκεν. Η ιταλική κυβέρνηση, διά στόματος της επίσημης ανακοίνωσής της, ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να δεχθεί επιβολές ή τελεσίγραφα από οποιονδήποτε εξωτερικό παράγοντα, ιδιαίτερα σε ζητήματα που άπτονται της εθνικής ασφάλειας και του ελέγχου των συνόρων.

Η απόφαση για την αναστολή της εφαρμογής της Συμφωνίας του Σένγκεν για πολίτες τρίτων χωρών που προέρχονται από την Ισπανία παραμένει σε ισχύ, τουλάχιστον έως τις 15 Αυγούστου. Η Ρώμη αιτιολογεί την κίνησή της αυτή, επικαλούμενη σοβαρούς κινδύνους τρομοκρατικού χαρακτήρα και απειλές για την εθνική ασφάλεια. Ειδικότερα, οι ιταλικές αρχές εστιάζουν σε πληροφορίες που κάνουν λόγο για ένα νέο, μεγάλο μεταναστευτικό κύμα που αναμένεται στην περιοχή της Θέουτα, όπως έχουν ανακοινώσει και οι ίδιες οι ισπανικές αρχές.

Η θέση της Ρώμης και το ιστορικό προηγούμενο

Στην ανακοίνωση της ιταλικής κυβέρνησης υπογραμμίζεται ότι δεν υπάρχει καμία απολύτως προκατάληψη εις βάρος της Ισπανίας. Η απόφαση αυτή, σύμφωνα με τη Ρώμη, εντάσσεται σε μια λογική διαχείρισης κρίσεων που έχει εφαρμοστεί και στο παρελθόν. Επισημαίνεται χαρακτηριστικά ότι ανάλογα μέτρα είχαν ληφθεί από την Ιταλία και έναντι της Σλοβενίας, ενώ αντίστοιχες πρακτικές έχουν υιοθετηθεί και από άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ακόμη και εναντίον της ίδιας της Ιταλίας και της Ισπανίας. Η Ρώμη επιδιώκει με αυτόν τον τρόπο να παρουσιάσει την κίνησή της ως μια συνήθη πρακτική, παρά ως μια μεμονωμένη και εχθρική ενέργεια.

Παράλληλα, η ιταλική πλευρά φρόντισε να διευκρινίσει ότι οι εν λόγω έλεγχοι δεν αφορούν τους Ισπανούς πολίτες ή τους πολίτες των υπολοίπων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συγκεκριμένη αναστολή της Συνθήκης του Σένγκεν στοχεύει αποκλειστικά σε υπηκόους τρίτων χωρών, επιχειρώντας να περιορίσει τις επιπτώσεις και να αποφύγει την ευρωπαϊκή κατακραυγή για παραβίαση των θεμελιωδών ελευθεριών.

Η απειλή της Ισπανίας για αντίποινα

Από την πλευρά της, η Ισπανία έχει ήδη προειδοποιήσει για τη λήψη αντιμέτρων, εάν η Ιταλία δεν άρει άμεσα τους συνοριακούς ελέγχους. Η Μαδρίτη χαρακτηρίζει τα μέτρα αυτά ως άδικα, αντίθετα προς τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εισάγοντα διακρίσεις εις βάρος του ισπανικού πληθυσμού. Η ισπανική κυβέρνηση έχει θέσει τελεσίγραφο, δηλώνοντας ότι θα αναγκαστεί να προχωρήσει σε ανάλογα μέτρα για την προστασία των συμφερόντων και της αξιοπρέπειας των πολιτών της, εάν η Ρώμη δεν ανακαλέσει την απόφασή της πριν από την ερχόμενη εβδομάδα.

Η διαμάχη αυτή έρχεται να επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα στη ζώνη ελεύθερης κυκλοφορίας της Ευρώπης, γνωστής ως Σένγκεν. Η κρίση ξεκίνησε στα τέλη του περασμένου μήνα, όταν χιλιάδες μετανάστες έφτασαν στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στην Αφρική που συνορεύει με το Μαρόκο. Το περιστατικό αυτό προκάλεσε την έντονη κριτική πολλών ηγετών της ΕΕ προς τον Ισπανό πρωθυπουργό, Πέδρο Σάντσεθ, με ορισμένους να απειλούν ακόμη και με αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη Σένγκεν. Η Ιταλία, αξιοποιώντας το κλίμα, προχώρησε στην επιβολή των νέων συνοριακών ελέγχων.

Η ισπανική κυβέρνηση, σε μια προσπάθεια να υποβαθμίσει την κρισιμότητα της κατάστασης, ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι κανένας από τους μετανάστες που εισήλθαν στη Θέουτα δεν κατάφερε να φτάσει στην ηπειρωτική Ευρώπη. Μάλιστα, σχεδόν το σύνολο αυτών έχει ήδη επιστρέψει στο Μαρόκο. Ωστόσο, η επαναφορά των ιταλικών συνοριακών ελέγχων έχει ήδη επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις, επηρεάζοντας χιλιάδες επιβάτες και δημιουργώντας ένα κλίμα νομικής αβεβαιότητας εν μέσω της καλοκαιρινής περιόδου. Η Μαδρίτη κάνει λόγο για μια κίνηση άνευ προηγουμένου, που υιοθετήθηκε μονομερώς και χωρίς καμία προηγούμενη ειδοποίηση, υπογραμμίζοντας τον αιφνιδιαστικό και απρόκλητο χαρακτήρα της ιταλικής απόφασης.