Σαμαράς–Μητσοτάκης στα χαρακώματα: Άρχισε ο πόλεμος για την ψυχή της Νέας Δημοκρατίας

Το πολιτικό ρήγμα ανάμεσα στην κυβέρνηση και τον Αντώνη Σαμαρά όχι μόνο παραμένει ανοιχτό, αλλά βαθαίνει όσο η χώρα πλησιάζει στις επόμενες εθνικές εκλογές. Οι δημόσιες παρεμβάσεις του πρώην πρωθυπουργού πυκνώνουν, οι συνεργάτες του ανεβάζουν τους τόνους και το Μέγαρο Μαξίμου έχει πλέον εγκαταλείψει στην πράξη τη λογική της σιωπής απέναντι στις επιθέσεις του.

Η σύγκρουση έχει ξεφύγει από το επίπεδο μιας προσωπικής αντιπαράθεσης. Αγγίζει πλέον τον πυρήνα της πολιτικής ταυτότητας της Νέας Δημοκρατίας, την εξωτερική πολιτική, τα κοινωνικά ζητήματα και κυρίως τη μάχη για τους παραδοσιακούς δεξιούς ψηφοφόρους, ένα τμήμα των οποίων εμφανίζεται δυσαρεστημένο και παραμένει στη δεξαμενή των αναποφάσιστων.

Στην κυβέρνηση γνωρίζουν ότι όσο ο Αντώνης Σαμαράς διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας πολιτικής κίνησης, κάθε παρέμβασή του μπορεί να λειτουργεί ως πόλος πίεσης προς τα δεξιά της ΝΔ. Για τον λόγο αυτό, υπουργοί και κορυφαία κυβερνητικά στελέχη απαντούν πλέον δημόσια και συχνά σε ιδιαίτερα σκληρό ύφος.

Στο ίδιο πεδίο κινείται και η Ελληνική Λύση, η οποία δεν δείχνει διατεθειμένη να αφήσει στον πρώην πρωθυπουργό ελεύθερο χώρο στο δεξιό ακροατήριο. Η αντιπαράθεση γύρω από την πλατφόρμα του ΕΟΠΥΥ αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς μέσα σε λίγες ώρες συγκρούστηκαν δημόσια Σαμαράς, Άδωνις Γεωργιάδης και το κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου.

Το πολιτικό διακύβευμα είναι προφανές. Η Νέα Δημοκρατία επιχειρεί να αυξήσει τη συσπείρωσή της ενόψει των εκλογών και γνωρίζει ότι οι διαρροές προς κόμματα ή κινήσεις στα δεξιά της μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικές, ιδιαίτερα εάν η επόμενη αναμέτρηση εξελιχθεί σε μάχη για την αυτοδυναμία.

Γι' αυτό και από το κυβερνών κόμμα έχει διαμορφωθεί πλέον μια πολύ πιο επιθετική γραμμή: οι παρεμβάσεις του Αντώνη Σαμαρά δεν θα μένουν αναπάντητες.

Ο Σαμαράς χτυπά τη ΝΔ στο ιδεολογικό της μέτωπο

Η τελευταία σύγκρουση προκλήθηκε από την παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού για τις επιλογές «Άρρεν», «Θήλυ», «Άλλο» και «Ακαθόριστο» που εμφανίζονταν στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΕΟΠΥΥ για ασφαλισμένους που χρησιμοποιούν την υπηρεσία αποστολής Φαρμάκων Υψηλού Κόστους.

Ο Αντώνης Σαμαράς δεν αντιμετώπισε το ζήτημα ως ένα τεχνικό λάθος. Το ενέταξε στη συνολική κριτική που ασκεί εδώ και μήνες προς την κυβέρνηση και μίλησε για «μετάλλαξη της ιδεολογίας του κυβερνώντος κόμματος».

Κατά τον πρώην πρωθυπουργό, οι συγκεκριμένες επιλογές αποτελούν έκφραση μιας «woke ατζέντας» που έχει ήδη εισχωρήσει στην κρατική διοίκηση και, όπως υποστηρίζει, επεκτείνεται και στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Η παρέμβαση αυτή δεν ήταν μεμονωμένη. Περίπου έναν μήνα νωρίτερα είχε ασκήσει έντονη κριτική σε δηλώσεις της Δόμνας Μιχαηλίδου για θέματα οικογενειακής πολιτικής, κατηγορώντας τη σημερινή Νέα Δημοκρατία ότι απομακρύνεται από τη στήριξη της παραδοσιακής οικογένειας σε μια περίοδο σοβαρού δημογραφικού προβλήματος.

Το πολιτικό μήνυμα του Σαμαρά είναι πλέον απολύτως σαφές: επιχειρεί να εμφανίσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη ως ένα κόμμα που έχει απομακρυνθεί από τις ιδεολογικές ρίζες της παραδοσιακής κεντροδεξιάς.

Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο διευθυντής του γραφείου Τύπου του πρώην πρωθυπουργού, Νίκος Τσιούτσιας, ο οποίος προκάλεσε έντονες αντιδράσεις όταν χαρακτήρισε τη σημερινή Νέα Δημοκρατία ως «το παλιό σημιτικό ΠΑΣΟΚ με ολίγον παλιό ΛΑΟΣ».

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση προκάλεσε μπαράζ αντιδράσεων από υπουργούς και κυβερνητικά στελέχη, μεταξύ των οποίων οι Άδωνις Γεωργιάδης, Παύλος Μαρινάκης, Γιώργος Φλωρίδης και Σταύρος Παπασταύρου.

Το μήνυμα που εκπέμπεται από την κυβέρνηση είναι ότι η κριτική Σαμαρά δεν θα αντιμετωπίζεται πλέον ως μια εσωκομματική παραφωνία ή ως τοποθέτηση ενός πρώην προέδρου με ιδιαίτερη πολιτική διαδρομή. Θα απαντάται ως ευθεία πολιτική επίθεση.

Η αλλαγή στρατηγικής σχετίζεται και με τις εκλογικές ισορροπίες. Στη Νέα Δημοκρατία βλέπουν ότι η δεξιά της πτέρυγα δέχεται πολλαπλές πιέσεις και επιδιώκουν να περιορίσουν την εικόνα ότι ο Αντώνης Σαμαράς διαθέτει μονοπώλιο στην κριτική για τα εθνικά, το μεταναστευτικό, την οικογένεια ή τα ζητήματα πολιτισμικής ταυτότητας.

Για τον ίδιο λόγο, στο κυβερνητικό αφήγημα επανέρχονται με έμφαση η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, οι αμυντικές συμφωνίες, η εξωτερική πολιτική και οι παρεμβάσεις που αναμένονται στο οικονομικό πεδίο από τη ΔΕΘ.

Το Μαξίμου θέλει να επανασυνδεθεί με τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους της παράταξης πριν αυτοί αποκτήσουν έναν νέο πολιτικό προορισμό.

Μαρινάκης και Γεωργιάδης σηκώνουν το γάντι

Ενδεικτική του νέου κλίματος ήταν η απάντηση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη στην τελευταία παρέμβαση του Αντώνη Σαμαρά.

Ο κ. Μαρινάκης δήλωσε ότι «θλίβεται» για τη στάση του πρώην πρωθυπουργού και υπενθύμισε ότι ο ίδιος είχε υπάρξει ενεργό μέλος της Νεολαίας της Νέας Δημοκρατίας κατά την περίοδο της ηγεσίας Σαμαρά.

Αναφέρθηκε μάλιστα στη δύσκολη περίοδο της συγκυβέρνησης ΝΔ–ΠΑΣΟΚ, υπογραμμίζοντας ότι τότε ο Αντώνης Σαμαράς είχε συνεργαστεί με το ΠΑΣΟΚ για να παραμείνει η Ελλάδα στην Ευρώπη.

Η απάντηση περιείχε σαφή πολιτική αιχμή. Κυβερνητικά στελέχη επιχειρούν πλέον να υπενθυμίσουν στον πρώην πρωθυπουργό επιλογές της δικής του διακυβέρνησης κάθε φορά που εκείνος κατηγορεί τη σημερινή ΝΔ για ιδεολογική αλλοίωση ή μετατόπιση προς το κέντρο.

Ακόμη πιο οξεία ήταν η παρέμβαση του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη στην υπόθεση του ΕΟΠΥΥ.

Ο υπουργός υποστήριξε ότι οι επιλογές προσδιορισμού φύλου είχαν ενσωματωθεί στην πλατφόρμα από την ανάδοχο εταιρεία με βάση το τεχνικό πρότυπο ISO/IEC 5218 και ότι, μόλις το θέμα έγινε γνωστό, έδωσε εντολή να τροποποιηθεί το πεδίο.

Ο ΕΟΠΥΥ ανακοίνωσε επίσης ότι η συγκεκριμένη πληροφορία δεν χρησιμοποιούνταν για την επεξεργασία των δεδομένων του ασφαλισμένου κατά την παροχή των υπηρεσιών και ότι η πλατφόρμα τροποποιήθηκε.

Ο Άδωνις Γεωργιάδης πέρασε, ωστόσο, γρήγορα από την τεχνική εξήγηση στην πολιτική επίθεση. Συνέδεσε ευθέως την ανακοίνωση Σαμαρά με τα σενάρια δημιουργίας νέου κόμματος και κάλεσε τον πρώην πρωθυπουργό σε «ψυχραιμία», λέγοντας ουσιαστικά ότι ένα λάθος εντοπίστηκε και διορθώθηκε.

Η προσωπική αυτή τοποθέτηση έδειξε πόσο έχει αλλάξει το κλίμα στο κυβερνών κόμμα. Η περίοδος των προσεκτικών διατυπώσεων απέναντι στον πρώην πρωθυπουργό φαίνεται να υποχωρεί και στη θέση της εμφανίζεται μια ολοένα πιο ανοιχτή σύγκρουση.

Στην αντιπαράθεση παρενέβη και η Ελληνική Λύση, η οποία επιτέθηκε ταυτόχρονα στον Άδωνι Γεωργιάδη και στον Αντώνη Σαμαρά, υπενθυμίζοντας την παλαιότερη πολιτική τους συνεργασία και επιχειρώντας να εμφανίσει τη μεταξύ τους σύγκρουση ως όψιμη.

Το κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου χρησιμοποίησε ιδιαίτερα επιθετική φρασεολογία κατά του υπουργού Υγείας, ενώ επανήλθε με νέα ανακοίνωση μετά την απάντησή του.

Η παρέμβαση της Ελληνικής Λύσης δείχνει ότι η σύγκρουση για το δεξιό ακροατήριο έχει ήδη αποκτήσει πολλούς παίκτες. Ο Βελόπουλος δεν έχει κανένα πολιτικό κίνητρο να παρακολουθεί αμέτοχος την προσπάθεια Σαμαρά να προσεγγίσει ψηφοφόρους που σήμερα βρίσκονται εκτός Νέας Δημοκρατίας.

Το ίδιο ισχύει φυσικά και για το Μαξίμου.

Γι' αυτό και οι επόμενες δημοσκοπήσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Στην κυβέρνηση θέλουν να διαπιστώσουν αν οι συνεχείς παρεμβάσεις Σαμαρά προκαλούν πραγματική εκλογική φθορά στη Νέα Δημοκρατία, αν επηρεάζουν τη συσπείρωση ή αν περιορίζονται σε ένα ακροατήριο που είχε ήδη απομακρυνθεί από το κυβερνών κόμμα.

Την ίδια στιγμή, τα σενάρια για νέα πολιτική κίνηση του πρώην πρωθυπουργού εντείνονται. Δημοσιεύματα κάνουν λόγο για προχωρημένες διεργασίες, συζητήσεις με πρώην στελέχη της ΝΔ και προετοιμασία ενόψει των εκλογών.

Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν έχει υπάρξει επίσημη ανακοίνωση ίδρυσης κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά. Συνεπώς, οι πληροφορίες για οργανωτική δομή, ψηφοδέλτια ή χρόνο παρουσίασης παραμένουν δημοσιογραφικές πληροφορίες και πολιτικές εκτιμήσεις.

Αυτό δεν εμποδίζει την κυβέρνηση να προετοιμάζεται για ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Οι δημόσιες επιθέσεις υπουργών δείχνουν ότι το Μαξίμου αντιμετωπίζει ήδη τον πρώην πρωθυπουργό περισσότερο ως πιθανό εκλογικό ανταγωνιστή και λιγότερο ως ιστορικό στέλεχος της παράταξης.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη επειδή η πολιτική σύγκρουση δεν αφορά μόνο πρόσωπα. Ο Αντώνης Σαμαράς επιχειρεί να ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση για το αν η Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη εξακολουθεί να αποτελεί το ίδιο ιδεολογικό κόμμα που κυβέρνησε στο παρελθόν ή αν έχει μετακινηθεί σε ένα πιο κεντρώο και φιλελεύθερο πολιτικό μοντέλο.

Η κυβέρνηση απορρίπτει αυτή την κατηγορία και απαντά με το επιχείρημα ότι οι πολιτικές της στην άμυνα, στην ασφάλεια, στην οικονομία και στην εξωτερική πολιτική εξακολουθούν να βρίσκονται στον πυρήνα της κεντροδεξιάς παράταξης.

Η μάχη επομένως θα γίνει μέχρι τις κάλπες σε δύο επίπεδα: για τις ψήφους και για την ίδια την ταυτότητα της ελληνικής Δεξιάς. Ο Σαμαράς ανεβάζει σταθερά την πίεση, το Μαξίμου απαντά πλέον χωρίς τις παλιές αναστολές και η Ελληνική Λύση παρεμβαίνει για να προστατεύσει τη δική της εκλογική περιοχή. Εφόσον το σενάριο νέου κόμματος μετατραπεί τελικά σε επίσημη πολιτική κίνηση, η σημερινή λεκτική σύγκρουση θα αποδειχθεί απλώς η πρώτη πράξη μιας πολύ σκληρότερης αναμέτρησης.