Σαουδική Αραβία: Πώς θα απαντήσει μετά το χτύπημα των Χούθι

Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις πιο αιματηρές επιθέσεις στο έδαφός της εδώ και πάνω από δέκα χρόνια, γεγονός που έχει πυροδοτήσει έντονο προβληματισμό σχετικά με την επόμενη κίνηση του Ριάντ. Οι Χούθι της Υεμένης, που θεωρούνται σύμμαχοι του Ιράν, συνεχίζουν να αποσταθεροποιούν το βασίλειο, εντείνοντας την πίεση στη σαουδική ηγεσία. Η κατάσταση αυτή έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις, καθώς η Ουάσιγκτον και άλλες δυνάμεις παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.

Την περασμένη εβδομάδα, το βασίλειο εξαπέλυσε μια ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση για να υποστηρίξει τις κυβερνητικές δυνάμεις της Υεμένης που μάχονται κατά των ανταρτών. Ωστόσο, οι Χούθι κατάφεραν να διατηρήσουν τις θέσεις τους και, αντιθέτως, κλιμάκωσαν την εκστρατεία τους εναντίον της Σαουδικής Αραβίας. Η κορύφωση ήρθε το Σάββατο, όταν πύραυλοι έπληξαν το Διεθνές Αεροδρόμιο King Khalid του Ριάντ, σκοτώνοντας τουλάχιστον ένα άτομο, σύμφωνα με το CNN.

Αντλώντας έμπνευση από τη στρατηγική του Ιράν στη σύγκρουσή του με τις ΗΠΑ, οι Χούθι προειδοποιούν ότι θα εντείνουν τις επιθέσεις τους με επώδυνο τρόπο, στοχοποιώντας κρίσιμες υποδομές στη Σαουδική Αραβία και προκαλώντας παγκόσμιο οικονομικό κόστος. Η τακτική αυτή αποσκοπεί στην άσκηση μέγιστης πίεσης, όχι μόνο στη σαουδική κυβέρνηση αλλά και στη διεθνή κοινότητα.

Οι Χούθι έχουν εδώ και καιρό σοβαρά παράπονα απέναντι στη Σαουδική Αραβία, εξαιτίας του δεκαετούς πολέμου που διεξάγει το Ριάντ εναντίον της οργάνωσης, ο οποίος πυροδότησε τη χειρότερη ανθρωπιστική κρίση στον κόσμο. Ωστόσο, η πρόσφατη κλιμάκωση των επιθέσεων των Χούθι θεωρείται ολοένα και περισσότερο ως προέκταση της σύγκρουσης του Ιράν με την Ουάσιγκτον, με το Ριάντ να βρίσκεται στο επίκεντρο ενός ευρύτερου γεωπολιτικού ανταγωνισμού.

Έπειτα από έντεκα χρόνια προσπαθειών να αναχαιτίσει την προέλαση των Χούθι, τόσο με στρατιωτικά μέσα όσο και μέσω διαπραγματεύσεων, ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, και ο αδελφός του, υπουργός Άμυνας Χάλεντ μπιν Σαλμάν, βρίσκονται αντιμέτωποι με περιορισμένες επιλογές. Στην άλλη πλευρά των συνόρων, οι αντάρτες έχουν ενισχύσει την ισχύ τους, εδραιώνοντας τον έλεγχό τους σε μεγάλες πόλεις και επιδιώκοντας να καταλάβουν και άλλες, όπως η πυκνοκατοικημένη Ταΐζ.

«Αυτή η απειλή πρέπει να αντιμετωπιστεί οριστικά, μια για πάντα», δήλωσε στο CNN ο Άλι Σιχάμπι, συγγραφέας και σχολιαστής της σαουδαραβικής πολιτικής. «Πολλά θα εξαρτηθούν από την απόδοση των κυβερνητικών στρατευμάτων της Υεμένης στο πεδίο της μάχης, και η Σαουδική Αραβία τα υποστηρίζει εκτενώς με την αεροπορική της ισχύ», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Μέχρι στιγμής, η Σαουδική Αραβία έχει περιορίσει σε μεγάλο βαθμό τον ρόλο της στην παροχή αεροπορικής κάλυψης στον συνασπισμό των δυνάμεων της Υεμένης που πολεμούν τους Χούθι, αποφεύγοντας να αναπτύξει σημαντικό αριθμό δικών της στρατευμάτων στο έδαφος. Το κατά πόσον αυτή η αυτοσυγκράτηση θα διατηρηθεί μετά την επίθεση του Σαββάτου στο Ριάντ παραμένει ανοιχτό ερώτημα, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των επιχειρήσεων.

Η αποστολή μεγάλου αριθμού σαουδαραβικών στρατευμάτων στην Υεμένη θα ενέπλεκε το βασίλειο σε έναν δαπανηρό και παρατεταμένο χερσαίο πόλεμο, σε δύσβατο έδαφος, ενώ παράλληλα θα υπονόμευε την εικόνα ενός σταθερού βασιλείου, φιλικού προς τις επενδύσεις και προορισμένου να αποτελέσει παγκόσμιο τουριστικό κόμβο, την οποία ο διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν προσπαθεί να καλλιεργήσει με ιδιαίτερη προσοχή. Η στρατηγική αυτή επιλογή συνεπάγεται σημαντικούς κινδύνους, τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο.

Βελτιωμένες πυραυλικές δυνατότητες

Μόλις πριν από δύο δεκαετίες, οι Χούθι δεν ήταν παρά ένα μικρό θρησκευτικό κίνημα αναβίωσης. Με την υποστήριξη του Ιράν, έκτοτε εξελίχθηκαν σε μια ισχυρή μαχητική δύναμη, η οποία διαθέτει βαλλιστικούς πυραύλους και είναι ικανή να πλήττει στόχους ακόμη και τόσο μακριά όσο το Τελ Αβίβ. Η μεταμόρφωση αυτή αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της ιρανικής επιρροής στην περιοχή.

«Έχουν εξελίξει τις πολεμικές τους μεθόδους», τόνισε στο CNN αξιωματούχος της νότιας Υεμένης, ο οποίος πολεμούσε τους Χούθι επί χρόνια. «Οι επιθέσεις τους έχουν γίνει πιο εξελιγμένες, επιμένουν και έχουν ενισχύσει τις δυνατότητες συλλογής πληροφοριών», επισήμανε, υπογραμμίζοντας τη σημαντική πρόοδο των ανταρτών.

Η κυβέρνηση της Υεμένης καταγγέλλει ότι οι αντάρτες Χούθι έχουν συνεργαστεί με ειδικούς των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν για να τροποποιήσουν πυραύλους, καθιστώντας τους αποτελεσματικότερα όπλα. Οι νέοι πύραυλοι πετούν με μεγαλύτερη ταχύτητα και χρησιμοποιούν σύστημα θερμικής παρακολούθησης, το οποίο τους καθοδηγεί προς οποιαδήποτε πηγή θερμότητας, δήλωσε ο Μάτζεντ αλ-Ναζίλι, εκπρόσωπος των ενόπλων δυνάμεων της Υεμένης. Παραμένει ασαφές εάν τέτοιου είδους πύραυλοι χρησιμοποιήθηκαν κατά την επίθεση του Σαββάτου στο αεροδρόμιο του Ριάντ, με τις έρευνες να βρίσκονται σε εξέλιξη.

Η προσπάθεια των Χούθι να αποκτήσουν πιο εξελιγμένα όπλα ενδέχεται πλέον να επεκτείνεται και στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Η εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Anthropic δήλωσε ότι μια ομάδα με έδρα τη βόρεια Υεμένη χρησιμοποίησε τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης Claude, προκειμένου να βοηθηθεί στην ανάπτυξη λογισμικού καθοδήγησης για ρουκέτες και πυραύλους -δηλαδή των συστημάτων που κατευθύνουν και σταθεροποιούν τα όπλα κατά τη διάρκεια της πτήσης τους. Η έκθεση δεν προσδιόρισε τα πρόσωπα που εμπλέκονται, ωστόσο η τοποθεσία τους στη βόρεια Υεμένη, η οποία ελέγχεται από τους Χούθι, υποδηλώνει πιθανή σύνδεση με τους αντάρτες. Η εξέλιξη αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη χρήση της τεχνολογίας σε συγκρούσεις.

Αναζήτηση διεθνούς υποστήριξης

Η Σαουδική Αραβία έχει επιδιώξει να εξασφαλίσει την υποστήριξη εταίρων από όλο τον κόσμο, προκειμένου να αντιμετωπίσει την οργάνωση. Η Γαλλία, η Βρετανία και το Πακιστάν έχουν δεσμευτεί να προσφέρουν υποστήριξη, ενώ άλλοι σύμμαχοι, όπως η Τουρκία, εξετάζουν το ενδεχόμενο να συνδράμουν. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ έχει επίσης στραφεί στη Συρία για βοήθεια. Ο πρόεδρός της, Άχμεντ Αλ Σάραα, είχε ηγηθεί ένοπλων παρατάξεων οι οποίες κατάφεραν να εκδιώξουν από τη Συρία ομάδες που υποστηρίζονταν από το Ιράν, έπειτα από σχεδόν μία δεκαετία εμφυλίου πολέμου.

Ωστόσο, ο σημαντικότερος σύμμαχος του Ριάντ, οι ΗΠΑ, δεν έχουν υποστηρίξει αεροπορικές επιδρομές κατά των Χούθι. Αντίθετα, απέστειλαν περισσότερους από 100 στρατιωτικούς συμβούλους για την παροχή πληροφοριών, στο πλαίσιο μιας νεοσύστατης κοινής διοίκησης. Πέρυσι, η Ουάσιγκτον κατέληξε σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με την υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση, η οποία είχε ως αποτέλεσμα να ανοίξει εκ νέου για τα αμερικανικά πλοία το Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ένα στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο διέρχεται το παγκόσμιο εμπόριο μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Πηγές είχαν δηλώσει τότε στο CNN ότι ο πρίγκιπας Μοχάμεντ είχε συνομιλήσει δύο φορές με τον Τραμπ τον περασμένο μήνα, καλώντας τον να πλήξει τους Χούθι, αλλά ο Αμερικανός πρόεδρος αρνήθηκε να παρέμβει.

«Είναι σαφές ότι η άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ μέσω της αεροπορικής τους ισχύος θα βοηθούσε, καθώς τα αμερικανικά αεροσκάφη μπορούν να ανταποκρίνονται ταχύτερα στις πληροφορίες που προέρχονται από αμερικανικούς δορυφόρους», δήλωσε ο Σιχάμπι. «Τα σαουδαραβικά αεροσκάφη βρίσκονται ένα στάδιο πιο μακριά από αυτήν τη διαδικασία, επομένως η αμερικανική εμπλοκή θα ήταν χρήσιμη», ανέφερε.

Η Σαουδική Αραβία, μία από τις μεγαλύτερες χώρες της Μέσης Ανατολής, εξακολουθεί να είναι ευάλωτη, παρά την προμήθεια ορισμένων από τα πλέον προηγμένα αμερικανικά συστήματα αεράμυνας. Οι υποδομές της, οι οποίες μεταφέρουν πολύτιμους πόρους σε τεράστιες εκτάσεις ερήμου, την καθιστούν εύκολο στόχο για τα φθηνότερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μονής κατεύθυνσης που έχουν αναπτύξει οι Χούθι. Μεταξύ των ανθρώπων που σκοτώθηκαν στην επίθεση των Χούθι στο αεροδρόμιο του Ριάντ ήταν και ένας Αμερικανός πολίτης, ανακοίνωσε την Κυριακή η σαουδαραβική αρχή πολιτικής αεροπορίας -μια επίθεση που ενδέχεται να οδηγήσει τον Τραμπ σε βαθύτερη εμπλοκή στον πόλεμο.

«Οι Σαουδάραβες είναι καλοί μαχητές», ανέφερε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους μετά την επίθεση. «Αλλά πιστεύω ότι η επίθεση ήταν κάτι τρομερό», συμπλήρωσε. Όταν ρωτήθηκε εάν οι ΗΠΑ θα συμμετάσχουν στις επιθέσεις κατά των Χούθι, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε: «Ενδέχεται».