Σερβία: Έκθεση CRTA καταγγέλλει παρακολουθήσεις και ανισότητα

Σε ένα περιβάλλον έντονης πολιτικής πόλωσης και οξείας αντιπαράθεσης, η προεκλογική εκστρατεία στη Σερβία για τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου χαρακτηρίζεται από σοβαρές καταγγελίες για παραβιάσεις δημοκρατικών διαδικασιών. Η απόφαση του Αλεξάνταρ Βούτσιτς να παραιτηθεί από την προεδρία της χώρας προκειμένου να διεκδικήσει τη θέση του πρωθυπουργού έχει πυροδοτήσει μια άνευ προηγουμένου ένταση στο πολιτικό σκηνικό. Οι περιοδείες του στο εσωτερικό της χώρας έχουν ενεργοποιήσει τον κρατικό μηχανισμό και τον κομματικό μηχανισμό του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS), με κύριο στόχο την αποδόμηση του φοιτητικού κινήματος, το οποίο εκλαμβάνεται ως η πιο σοβαρή απειλή για την εξουσία. Στο πλαίσιο αυτό, οι φοιτητές και οι υποστηρικτές τους παρουσιάζονται συστηματικά ως «εσωτερικοί εχθροί» που δρουν κατευθυνόμενοι από «ξένες μυστικές υπηρεσίες», με σκοπό τη «διάλυση του κράτους». Παράλληλα, οι προεκλογικές δραστηριότητες της «Φοιτητικής Λίστας» στην επαρχία συχνά παρεμποδίζονται είτε από δυνάμεις ασφαλείας είτε από οργανωμένους υποστηρικτές του Βούτσιτς.

Η πρόσφατη έκθεση της ΜΚΟ CRTA (Center for Research, Transparency and Accountability), η οποία είναι διεθνώς αναγνωρισμένη για το έργο της στην προάσπιση των δημοκρατικών θεσμών, αποκαλύπτει ένα κλίμα ακραίας ανισότητας κατά την προεκλογική περίοδο. Η έκθεση, που καλύπτει την περίοδο 9-30 Σεπτεμβρίου, βασίζεται σε 3.000 περιπτώσεις που κατέγραψαν παρατηρητές στο πεδίο και τεκμηριώνει «σοβαρή και συστηματική υπονόμευση των δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών των πολιτών, των υποψηφίων και των παρατηρητών». Στο επίκεντρο των ευρημάτων βρίσκονται οι καταγγελίες για παράνομες παρακολουθήσεις εις βάρος στελεχών της αντιπολίτευσης, ακτιβιστών του φοιτητικού κινήματος και επικριτών της κυβέρνησης. Σύμφωνα με την CRTA, οι παρακολουθήσεις λαμβάνουν δύο μορφές: αφενός ψηφιακές υποκλοπές και παραβιάσεις επικοινωνιών μέσω εξελιγμένων λογισμικών, και αφετέρου φυσική επιτήρηση στους δρόμους, όπου άγνωστα άτομα ή πρόσωπα συνδεδεμένα με τον κρατικό μηχανισμό φωτογραφίζουν, βιντεοσκοπούν και ακολουθούν στενά πολιτικούς ακτιβιστές και φοιτητές. «Η πρακτική αυτή, σε συνδυασμό με πολιτικά υποκινούμενες αστυνομικές παρεμβάσεις, στοχεύει στη δημιουργία κλίματος εκφοβισμού και ψυχολογικής πίεσης», επισημαίνεται στην έκθεση. Επιπλέον, η οργάνωση αναφέρει ότι μία στις τρεις δραστηριότητες του κυβερνώντος συνασπισμού, υπό την ηγεσία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, περιέχει στοιχεία κατάχρησης δημόσιων πόρων ή εξαγοράς ψήφων.

Η έκθεση της CRTA αποτυπώνει επίσης μια εικόνα πλήρους ελέγχου του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου από την κυβέρνηση, τεκμηριώνοντας την απόλυτη κυριαρχία του SNS στα μέσα ενημέρωσης. Κατά την εξεταζόμενη περίοδο, το κόμμα του Βούτσιτς κατέλαβε το 69% του τηλεοπτικού χρόνου στα κανάλια εθνικής εμβέλειας, ενώ η αντιπολίτευση περιορίστηκε στο 15% του συνολικού χρόνου, με σχεδόν αποκλειστικά αρνητική και πολωτική προβολή. Η ανισορροπία κορυφώνεται στη δημόσια ραδιοτηλεόραση (RTS), όπου το 96% της κάλυψης αφιερώθηκε στο κυβερνών κόμμα, με τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς να μονοπωλεί το ενδιαφέρον. Σύμφωνα με τα στοιχεία της CRTA, τα φιλοκυβερνητικά διαδικτυακά και έντυπα μέσα έχουν δημοσιεύσει σχεδόν 1.500 αναφορές που προειδοποιούν για «χάος» την ημέρα των εκλογών, χαρακτηρίζοντας τις δράσεις της αντιπολίτευσης και των φοιτητών ως απόπειρα «έγχρωμης επανάστασης».

Οι κρίσιμες βουλευτικές εκλογές θα διεξαχθούν στις 25 Οκτωβρίου, με 18 κόμματα και συνασπισμοί να διεκδικούν τις 250 έδρες του κοινοβουλίου της Σερβίας.