Μετά από μια εξαιρετικά έντονη διπλωματική εβδομάδα, κατά την οποία φιλοξένησε διαδοχικά τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ προετοιμάζει την επόμενη μεγάλη κίνηση στο διπλωματικό του σκηνικό. Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το πρακτορείο Yonhap News, το επόμενο βήμα του περιλαμβάνει μια επίσκεψη στη Βόρεια Κορέα, η οποία ενδέχεται να πραγματοποιηθεί είτε εντός της επόμενης εβδομάδας είτε στις αρχές Ιουνίου. Αυτή θα είναι η πρώτη φετινή επίσκεψη του Σι στο εξωτερικό, αλλά και η πρώτη φορά που θα επισκεφθεί την Πιονγιάνγκ εδώ και επτά ολόκληρα χρόνια.
Η στρατηγική σημασία της επίσκεψης
Η σημασία μιας τέτοιας κίνησης ξεπερνά κατά πολύ τα όρια των διμερών σχέσεων μεταξύ Κίνας και Βόρειας Κορέας. Έπειτα από διαδοχικές συνόδους με τον μεγαλύτερο αντίπαλο της Πιονγιάνγκ, τις Ηνωμένες Πολιτείες, και τον σύμμαχό της σε καιρό πολέμου, τη Ρωσία, μια επίσκεψη στην Πιονγιάνγκ θα επιτρέψει στον Σι να προβάλει την Κίνα ως μία από τις ελάχιστες δυνάμεις που διατηρούν την ικανότητα να συνομιλούν με όλες τις πλευρές. Σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο κατακερματισμένος, το Πεκίνο επιδιώκει να εδραιώσει τη θέση του ως σταθεροποιητικός παράγοντας.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μπράιαν Γουόνγκ, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ, σε δηλώσεις του στο Bloomberg, "σε έναν κόσμο που αποσταθεροποιείται από την απρόβλεπτη πολιτική του Τραμπ, ο Σι παρουσιάζει το Πεκίνο ως κεντρικό διαχειριστή της πολυπολικότητας". Ο ίδιος πρόσθεσε ότι "το βασικό μήνυμα είναι σαφές: η Κίνα θα μιλά με όλες τις πλευρές, θα απορροφά πιέσεις από πολλές κατευθύνσεις και θα διατηρεί ανοιχτές τις στρατηγικές της επιλογές".
Η διπλωματική εβδομάδα του Πεκίνου
Η επιρροή του Πεκίνου αναδείχθηκε με εντυπωσιακό τρόπο την περασμένη εβδομάδα, όταν ο Σι υποδέχθηκε με τιμές τόσο τον Αμερικανό πρόεδρο όσο και τον Ρώσο ομόλογό του. Ο διπλωματικός αυτός σχεδιασμός υπογράμμισε την αποφασιστικότητα της Κίνας να διαχειρίζεται τις σχέσεις της με τις δύο υπερδυνάμεις με αποκλειστικά δικούς της όρους. Μάλιστα, μετά από δύο ημέρες εντατικών συνομιλιών, ο Σι κατάφερε να αποσπάσει από τον Τραμπ την αποδοχή ενός πλαισίου "εποικοδομητικής στρατηγικής σταθερότητας", μιας νέας φόρμουλας για τη διαχείριση του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων και την αποφυγή αιφνιδιαστικών κινήσεων από την πλευρά των ΗΠΑ σε ζητήματα δασμών, κυρώσεων ή τεχνολογικών ελέγχων.
Από την άλλη πλευρά, με τον Πούτιν, ο Σι χαρακτήρισε τις διμερείς σχέσεις ως "στα υψηλότερα επίπεδα στην ιστορία", παρουσιάζοντας ένα ενιαίο μέτωπο κριτικής προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι δεν προχώρησε στο διπλωματικό "δώρο" που επιζητούσε η Ρωσία, δηλαδή την έγκριση ενός νέου αγωγού φυσικού αερίου που θα υπερδιπλασίαζε τις τρέχουσες εξαγωγές προς την Κίνα.
Η πυρηνική διάσταση και τα όρια της επιρροής
Μια επίσκεψη στην Πιονγιάνγκ και μια συνάντηση με τον Κιμ Γιονγκ Ουν θα υπενθυμίσουν τόσο στον Τραμπ όσο και στον Πούτιν την τεράστια επιρροή που ασκεί το Πεκίνο στο καθεστώς του Κιμ. Ωστόσο, αυτή η επιρροή έχει σαφή όρια. Παρά τις χρόνιες κινεζικές πιέσεις, η Βόρεια Κορέα έχει απλώς επιταχύνει το πυρηνικό της πρόγραμμα και έχει ενισχύσει τους στρατιωτικούς της δεσμούς με τη Ρωσία μετά την εισβολή της τελευταίας στην Ουκρανία.
Η διαφορά είναι ιδιαίτερα έντονη στο ζήτημα των πυρηνικών. Ένα ενημερωτικό δελτίο του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι ο Τραμπ και ο Σι είχαν "επιβεβαιώσει τον κοινό τους στόχο για αποπυρηνικοποίηση της Βόρειας Κορέας", μια διατύπωση που απουσίαζε από την αντίστοιχη ανακοίνωση του Πεκίνου για τις συνομιλίες τους. Επιπλέον, όταν ο Κιμ επισκέφθηκε τον Σι στο Πεκίνο, στο περιθώριο στρατιωτικής παρέλασης τον περασμένο Σεπτέμβριο, οι επίσημες ανακοινώσεις δεν έκαναν καμία αναφορά στην αποπυρηνικοποίηση. Αυτή η απόκλιση από παλαιότερες κοινές δηλώσεις κορυφής έχει τροφοδοτήσει εικασίες ότι το Πεκίνο έχει σιωπηρά αποδεχθεί τη Βόρεια Κορέα ως de facto πυρηνική δύναμη.
Η διεθνής εικόνα του Πεκίνου
Παρά τη στρατηγική του επιρροή, το Πεκίνο μέχρι στιγμής έχει αποφύγει να χρησιμοποιήσει αποφασιστικά τη δύναμή του για τον τερματισμό των πολέμων στη Μέση Ανατολή ή στην Ουκρανία. Στην περίπτωση του Ιράν, μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στα τέλη Φεβρουαρίου, η Κίνα επιδίωξε να ισορροπήσει τις στρατηγικές της σχέσεις με την Τεχεράνη απέναντι στα εκτεταμένα οικονομικά της συμφέροντα στον Κόλπο, φιλοξενώντας τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών λίγες μόλις ημέρες πριν από την άφιξη του Τραμπ.
Ο Σι παραμένει πάντως σταθερά περιζήτητος διεθνώς. Από τον Ιανουάριο, έχει υποδεχθεί περισσότερους από δώδεκα παγκόσμιους ηγέτες από την Ασία, την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια, το ποσοστό επισκέψεων από δυτικούς ηγέτες είναι το υψηλότερο από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 2012, σύμφωνα με καταμέτρηση του Bloomberg News. Με την επισημότητα και τη μεγαλοπρέπεια κάθε επίσκεψης, το Πεκίνο ενισχύει συστηματικά την εικόνα του ως κέντρο της παγκόσμιας πολιτικής.
Όπως δήλωσε ο Τζέι Άιαν Τσονγκ, αναπληρωτής καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, "η σειρά επισκέψεων ενισχύει την αντίληψη ότι το Πεκίνο και ο Σι είναι ιδιαίτερα δραστήριοι και κεντρικοί στις παγκόσμιες υποθέσεις". Και συμπλήρωσε: "Υπάρχει μια έντονη αντίθεση με την αστάθεια και την απρόβλεπτη στάση που συνδέεται με τις ΗΠΑ υπό την κυβέρνηση Τραμπ, κάτι που μπορεί να κάνει το Πεκίνο να φαίνεται πιο ελκυστικό εξ ορισμού".
