Σε μια κρίσιμη διμερή συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Πεκίνο την Πέμπτη, ο Πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, απηύθυνε έκκληση προς τον Αμερικανό ομόλογό του, Ντόναλντ Τραμπ, αναφορικά με την ανάγκη υπέρβασης της λεγόμενης «Παγίδας του Θουκυδίδη». Η συνάντηση αυτή, η οποία αποτέλεσε τη δεύτερη επίσκεψη του Τραμπ στην Κίνα και την πρώτη του εδώ και εννέα χρόνια, πραγματοποιήθηκε σε ένα περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής έντασης, με εμπορικές διαφορές, τεχνολογικούς περιορισμούς και έναν ολοένα αυξανόμενο ανταγωνισμό μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου να κυριαρχούν στην ατζέντα.
Ο Σι, ανοίγοντας τη συζήτηση, υπογράμμισε ότι το μέλλον των σχέσεων μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου αποτελεί ένα από τα καθοριστικά ζητήματα της εποχής μας. Χρησιμοποιώντας τον ιστορικό όρο, ο Κινέζος ηγέτης θέλησε να τονίσει τους κινδύνους που εγκυμονεί η αυξανόμενη αντιπαλότητα, καλώντας σε συνεργασία και συνεννόηση αντί για σύγκρουση. «Εάν η Κίνα και οι ΗΠΑ μπορούν να ξεπεράσουν την λεγόμενη Παγίδα του Θουκυδίδη και να δημιουργήσουν μια νέα ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων· εάν μπορούμε να ενώσουμε τα χέρια για να αντιμετωπίσουμε τις παγκόσμιες προκλήσεις και να εισφέρουμε μεγαλύτερη σταθερότητα στον κόσμο· εάν μπορούμε να προωθήσουμε την ευημερία των λαών των δύο χωρών μας και το μελλοντικό πεπρωμένο της ανθρωπότητας, και να δημιουργήσουμε από κοινού ένα καλύτερο μέλλον για τις διμερείς σχέσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Σι στις εναρκτήριες παρατηρήσεις του.
Η έννοια της Παγίδας του Θουκυδίδη
Ο όρος «Παγίδα του Θουκυδίδη» έχει καταστεί κεντρικό σημείο αναφοράς στην παγκόσμια συζήτηση γύρω από τις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ, ιδιαίτερα υπό την ηγεσία του Σι. Η θεωρία περιγράφει μια επικίνδυνη κατάσταση όπου μια καθιερωμένη παγκόσμια δύναμη αισθάνεται ότι απειλείται από την ταχεία άνοδο μιας άλλης δύναμης, ωθώντας και τις δύο πλευρές σε αντιπαράθεση ή ακόμα και σε πόλεμο. Η φράση έγινε δημοφιλής από τον Αμερικανό πολιτικό επιστήμονα Graham Allison, ο οποίος τη χρησιμοποίησε για να αναλύσει τις σύγχρονες εντάσεις, δανειζόμενος την ιδέα από τον Αρχαίο Έλληνα ιστορικό Θουκυδίδη. Ο Θουκυδίδης, καταγράφοντας τον Πελοποννησιακό Πόλεμο μεταξύ Αθήνας και Σπάρτης πριν από 2.000 χρόνια, έγραψε ότι «η άνοδος της Αθήνας και ο φόβος που αυτή ενστάλαξε στη Σπάρτη» ήταν αυτό που έκανε τον πόλεμο αναπόφευκτο.
Με την πάροδο του χρόνου, μελετητές και υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής άρχισαν να χρησιμοποιούν αυτή την αναλογία για να περιγράψουν σύγχρονες μεταβάσεις ισχύος, ειδικά την άνοδο της Κίνας στο πλαίσιο της μακροχρόνιας αμερικανικής κυριαρχίας. Τα τελευταία χρόνια, Κινέζοι αξιωματούχοι και κρατικά μέσα ενημέρωσης έχουν επανειλημμένα επικαλεστεί τον όρο, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ δεν πρέπει να αντιμετωπίζουν την οικονομική και στρατιωτική άνοδο της Κίνας ως απειλή. Ο ίδιος ο Σι έχει χρησιμοποιήσει την φράση πολλές φορές για να υποστηρίξει σταθερές σχέσεις και μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ Πεκίνου και Ουάσινγκτον.
Όταν ο Σι είπε στον Τραμπ ότι η Κίνα και οι ΗΠΑ πρέπει να «ξεπεράσουν» την παγίδα του Θουκυδίδη, ουσιαστικά προέτρεπε την Ουάσινγκτον να μην φοβάται την άνοδο της Κίνας και αντ' αυτού να επιδιώξει τη συνύπαρξη και τη συνεργασία. Ο Σι αργότερα ενίσχυσε άμεσα αυτό το μήνυμα, λέγοντας: «Όταν οι δύο πλευρές συνεργάζονται, και οι δύο ωφελούνται. Όταν πολεμούν, και οι δύο υποφέρουν». Τόνισε επίσης ότι «τα κοινά συμφέροντα μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών υπερτερούν των διαφορών μας» και είπε ότι και οι δύο χώρες πρέπει να γίνουν «εταίροι και όχι αντίπαλοι».
