Συναγερμός στη Γουατεμάλα για την έκρηξη του ηφαιστείου Φουέγκο

Οι αρχές της Γουατεμάλας έχουν θέσει σε κατάσταση ύψιστης επιφυλακής τις περιοχές που ενδέχεται να πληγούν από την έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα του Φουέγκο, ενός από τα πιο ενεργά ηφαίστεια της Κεντρικής Αμερικής, το οποίο βρίσκεται σε απόσταση μόλις 35 χιλιομέτρων από την πρωτεύουσα της χώρας. Η κήρυξη κόκκινου συναγερμού από την Εθνική Υπηρεσία Συντονισμού για την Αντιμετώπιση Καταστροφών (Conred) σηματοδοτεί την κρισιμότητα της κατάστασης, καθώς η ηφαιστειακή δραστηριότητα αναμένεται να ενταθεί.

Ο συναγερμός αυτός, ο οποίος ανακοινώθηκε μέσω της πλατφόρμας Χ, ισχύει για τις περιφέρειες Σακατεπέκες, Τσιμαλτενάνγκο και Εσκουίντλα, περιοχές που θεωρούνται άμεσα απειλούμενες από τη ροή λάβας και την πτώση ηφαιστειακής τέφρας. Νωρίτερα την ίδια ημέρα, οι αρχές είχαν ενεργοποιήσει πορτοκαλί συναγερμό, ο οποίος συνοδεύτηκε από εντολές για άμεση εκκένωση αρκετών κοινοτήτων, με αποτέλεσμα εκατοντάδες κάτοικοι να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, έχοντας μαζί τους μόνο τα απαραίτητα.

Η έκρηξη του ηφαιστείου, η οποία ξεκίνησε τις πρωινές ώρες της Δευτέρας, συνοδεύεται από έντονη εκροή λάβας, εκπομπή αερίων και τεράστιων ποσοτήτων στάχτης, δημιουργώντας ένα αποκαλυπτικό σκηνικό στην περιοχή. Η κρατική μηχανή έχει τεθεί σε πλήρη επιφυλακή, με την κυβέρνηση να αποφασίζει την προληπτική αναστολή των μαθημάτων σε σχολεία τριών γειτονικών κοινοτήτων, ενώ η αστυνομία έχει προχωρήσει στον αποκλεισμό ενός κρίσιμου οδικού άξονα που διατρέχει την περιοχή γύρω από το ηφαίστειο. Ο δρόμος αυτός αποτελεί ζωτικής σημασίας σύνδεση μεταξύ της νότιας Γουατεμάλας και της ιστορικής αποικιακής πόλης Αντίγκουα, ενός από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της χώρας, ο οποίος έχει ανακηρυχθεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς από την UNESCO.

Μάρτυρες περιγράφουν την έκρηξη και την εκκένωση

Η ένταση της κατάστασης αποτυπώνεται στις μαρτυρίες κατοίκων και αυτοπτών μαρτύρων. Ένας δημοσιογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου, ο οποίος βρισκόταν στο Σαν Χουάν Αλοτενάνγκο, στην ανατολική πλευρά του ηφαιστείου, μια περιοχή που εκτιμάται ότι δεν διατρέχει άμεσο κίνδυνο, κατέγραψε την εξέλιξη της έκρηξης. Στο χωριό αυτό έχουν καταφύγει δεκάδες κάτοικοι από τις εκκενωθείσες κοινότητες, με τις τοπικές αρχές να έχουν οργανώσει προσωρινά καταλύματα στην κοινοτική αίθουσα, τοποθετώντας ράντζα για να φιλοξενήσουν τους εκτοπισμένους, οι οποίοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους βιαστικά, χωρίς προμήθειες ή τρόφιμα.

Χαρακτηριστική είναι η μαρτυρία του 68χρονου Αλεχάντρο Γκαρσία, από το χωριουδάκι Σάντο Ντομίνγκο Ελ Πορβενίρ, ο οποίος περιέγραψε την αγωνία των τελευταίων ωρών: "Από το πρωί ενεργοποιήθηκε και το βράδυ δόθηκε το σήμα να φύγουμε". Η αβεβαιότητα για τον ακριβή αριθμό των εκτοπισμένων παραμένει, καθώς οι αρχές δεν έχουν δώσει στη δημοσιότητα επίσημα στοιχεία. Παράλληλα, η εκπρόσωπος της Conred, Βαλερί Ουρίσαρ, μέσω βίντεο που αναρτήθηκε σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, απηύθυνε έκκληση στους κατοίκους να απομακρυνθούν με δική τους πρωτοβουλία εάν αισθανθούν ότι η ζωή τους βρίσκεται σε κίνδυνο, υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Επιστημονικές προειδοποιήσεις και επιπτώσεις

Το Ινστιτούτο Ηφαιστειολογίας της Γουατεμάλας (Insivumeh), στην τελευταία του έκθεση, επιβεβαίωσε ότι η "ενεργή φάση" της έκρηξης βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, ενώ εξέδωσε αυστηρές προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο ροής λάβας στις νοτιοανατολικές, νοτιοδυτικές και νότιες πλαγιές του ηφαιστείου. Η στήλη τέφρας που εκτοξεύεται από τον κρατήρα είναι ιδιαίτερα υψηλή, με το ύψος της να υπολογίζεται ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 7.000 μέτρα. Σε υψόμετρο μεταξύ 5.000 και 6.000 μέτρων, η στήλη διαλύεται και η τέφρα παρασύρεται από τους ανέμους, μετακινούμενη σε απόσταση έως και 130 χιλιομέτρων προς τα δυτικά, με αποτέλεσμα να φτάνει μέχρι και τις ακτές του Ειρηνικού Ωκεανού.

Οι αρχές έχουν ήδη ζητήσει να ληφθούν προληπτικά μέτρα για την προστασία των αερομεταφορών, δεδομένης της παρουσίας ηφαιστειακής τέφρας στην ατμόσφαιρα, η οποία μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των πτήσεων. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, το διεθνές αεροδρόμιο της Πόλης της Γουατεμάλας συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά, με τις εξελίξεις να παρακολουθούνται στενά από τις αρμόδιες υπηρεσίες, οι οποίες βρίσκονται σε επιφυλακή για το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης του φαινομένου.