Συνάντηση E5 στο Βερολίνο για σχέσεις με Τραμπ

Σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία για το μέλλον της διατλαντικής συμμαχίας, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς αναλαμβάνει πρωτοβουλία να συγκαλέσει τους ηγέτες των πέντε μεγαλύτερων ευρωπαϊκών δυνάμεων στο Βερολίνο, με απώτερο στόχο την εκπόνηση ενός συνεκτικού σχεδίου για την αποκλιμάκωση της έντασης και την εξομάλυνση των σχέσεων με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Η κίνηση αυτή έρχεται ενόψει της κρίσιμης συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, που έχει προγραμματιστεί για τον Ιούλιο, και σύμφωνα με πληροφορίες από πρόσωπα που γνωρίζουν το παρασκήνιο των διαβουλεύσεων, αποσκοπεί στο να παρουσιαστεί μια ενιαία και ισχυρή ευρωπαϊκή φωνή.

Συγκεκριμένα, οι ηγέτες της λεγόμενης ομάδας E5, στην οποία συμμετέχουν η Γερμανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία και η Πολωνία, θα συναντηθούν στη γερμανική πρωτεύουσα για να διαμορφώσουν ένα ολοκληρωμένο πακέτο μέτρων. Σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται ανωνυμία λόγω του ευαίσθητου χαρακτήρα των διαπραγματεύσεων, το πακέτο αυτό θα αναδεικνύει τις αυξημένες προσπάθειες των Ευρωπαίων συμμάχων να επωμιστούν μεγαλύτερο βάρος για την αμυντική τους θωράκιση. Παράλληλα, ο Μερτς σχεδιάζει να προσκαλέσει στη συνάντηση και τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, σε μια κίνηση που υπογραμμίζει τη σημασία του θεσμικού πλαισίου της συμμαχίας.

Το κλίμα στις σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης παραμένει τεταμένο, καθώς ο Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα απειλήσει με αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, ασκεί έντονη κριτική στους συμμάχους. Ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγορεί τις ευρωπαϊκές χώρες ότι δεν στηρίζουν επαρκώς τον υπό αμερικανική ηγεσία πόλεμο στο Ιράν, καθώς και τις προσπάθειες για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Από την πλευρά τους, οι Ευρωπαίοι ηγέτες, οι οποίοι δεν είχαν προηγουμένως ενημερωθεί για την έναρξη της σύγκρουσης, έχουν σε μεγάλο βαθμό αποστασιοποιηθεί και αποφύγει να υποστηρίξουν ανοιχτά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Ο Γερμανός καγκελάριος έχει βρεθεί στο επίκεντρο της κριτικής του Τραμπ, ιδιαίτερα μετά από δηλώσεις του ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές "ταπεινώνονται" από την ιρανική πλευρά. Η αντίδραση του Αμερικανού προέδρου ήταν άμεση και δραστική, ανακοινώνοντας την αποχώρηση περισσότερων από 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία, σε μια κίνηση που έχει προκαλέσει σοβαρό προβληματισμό στο Βερολίνο και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Σε παράλληλο επίπεδο, οι υπουργοί Άμυνας της ομάδας E5 προγραμματίζουν μια ξεχωριστή συνάντηση στο Παρίσι στις 12 Ιουνίου. Στόχος της συνάντησης είναι η επίτευξη κοινής στάσης ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα πραγματοποιηθεί στις 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα, καθώς και η συζήτηση για τις δομές διοίκησης σε περίπτωση που ξεσπάσει μια ευρύτερη σύγκρουση στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Η ρητορική του Τραμπ κατά του ΝΑΤΟ έχει ενταθεί μετά την έναρξη των κοινών επιθέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει χαρακτηρίσει τη συμμαχία "χάρτινη τίγρη", αμφισβητώντας ευθέως τη χρησιμότητά της και την προθυμία των συμμάχων να επωμιστούν το οικονομικό κόστος της συλλογικής ασφάλειας. Την ίδια σκληρή γραμμή ακολούθησε και ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος προέβη σε ιδιαίτερα σκληρές δηλώσεις προς τους Ευρωπαίους συμμάχους κατά τη διάρκεια φόρουμ άμυνας στη Σιγκαπούρη το προηγούμενο Σαββατοκύριακο.

Υπενθυμίζεται ότι στην προηγούμενη σύνοδο του ΝΑΤΟ, που φιλοξενήθηκε στην Ολλανδία, όλοι οι σύμμαχοι, με εξαίρεση την Ισπανία, δεσμεύτηκαν να δαπανούν το 5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος τους για αμυντικές επενδύσεις. Η Γερμανία, ειδικότερα, έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντική αύξηση του στρατιωτικού της προϋπολογισμού, σε μια προσπάθεια να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της συμμαχίας και να κατευνάσει τις ανησυχίες της Ουάσινγκτον.

Ο Φρίντριχ Μερτς είχε δηλώσει νωρίτερα μέσα στο έτος ότι επιθυμεί να εξαντλήσει κάθε δυνατότητα για να διατηρηθεί η αμερικανική προστασία της Ευρώπης μέσω του ΝΑΤΟ, τονίζοντας παράλληλα ότι η Γερμανία θα αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες και θα αναλάβει περισσότερες ευθύνες. "Αυτή η συμμαχία είναι, τουλάχιστον προς το παρόν, αναντικατάστατη", είχε δηλώσει χαρακτηριστικά τον Απρίλιο, αποτυπώνοντας την αγωνία της Ευρώπης για το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων.