Συρία: Φθηνότερο ντίζελ μετά τις διαδηλώσεις

Η συριακή κυβέρνηση προχώρησε σε μια υπολογισμένη υποχώρηση στο πεδίο της ενεργειακής πολιτικής, ανακοινώνοντας τη διάθεση φθηνότερου πετρελαίου ντίζελ για τη θέρμανση, τον αγροτικό τομέα και τη βιομηχανία, σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τις ογκούμενες κοινωνικές αντιδράσεις που πυροδότησαν οι πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων. Η απόφαση ελήφθη λίγες μόλις ημέρες μετά τις ανατιμήσεις που προκάλεσαν τις ευρύτερες διαδηλώσεις στη χώρα από την πτώση του καθεστώτος Μπασάρ αλ Άσαντ, σηματοδοτώντας μια μερική αναδίπλωση του κυβερνητικού οικονομικού επιτελείου απέναντι στην αυξανόμενη λαϊκή δυσαρέσκεια.

Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, η ανακοίνωση των ανατιμήσεων είχε ως άμεσο αποτέλεσμα μαζικές κινητοποιήσεις σε πολλές περιοχές της χώρας. Διαδηλωτές προχώρησαν σε πυρπολήσεις ελαστικών και αποκλεισμούς οδικών αρτηριών, απαιτώντας την αμετάκλητη απόσυρση των μέτρων, ενώ η ένταση των κινητοποιήσεων αντανακλά τη βαθιά οικονομική κρίση που μαστίζει τη συριακή κοινωνία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, περίπου το 90% του πληθυσμού στη Συρία διαβιοί κάτω από το όριο της φτώχειας, γεγονός που καθιστά κάθε αύξηση των τιμών των βασικών αγαθών άμεσα απειλητική για την επιβίωση των νοικοκυριών.

Το νέο πλαίσιο τιμολόγησης του ντίζελ

Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο Υπουργός Ενέργειας, Μοχάμεντ αλ Μπασίρ, έπειτα από έκτακτη σύσκεψη με τον Πρόεδρο Αχμέντ αλ Σαράα, ανακοινώθηκε ότι το ντίζελ θα διατίθεται πλέον σε τρεις διαφορετικές διαβαθμίσεις τιμών, ανάλογα με τις προδιαγραφές και τη χρήση του. Ειδικότερα, το ντίζελ εγχώριας διύλισης για οικιακή θέρμανση, αγροτική χρήση και λοιπούς δικαιούχους θα πωλείται προς 0,0088 δολάρια ανά λίτρο (115 λίρες), ενώ το καύσιμο δεύτερης κατηγορίας, το οποίο εξασφαλίστηκε με τη συνδρομή φιλικών χωρών, θα διατίθεται προς 0,011 δολάρια ανά λίτρο (150 λίρες) για τον παραγωγικό τομέα, τις υπηρεσίες και τα βαρέα μηχανήματα. Η βασική κατηγορία καυσίμου παραμένει στα 0,013 δολάρια ανά λίτρο (175 λίρες), αμετάβλητη μετά την πρόσφατη αύξηση κατά 40% από τα 0,0094 δολάρια ανά λίτρο (125 λίρες).

Παράλληλα, οι τιμές της βενζίνης, οι οποίες είχαν επιβαρυνθεί με αυξήσεις της τάξεως του 26% έως 28%, και του υγραερίου, με αύξηση 9%, διατηρούνται στα νέα τους επίπεδα, χωρίς να προβλέπεται προς το παρόν αναπροσαρμογή τους. Ο κ. Μπασίρ σημείωσε ότι το κράτος συνεχίζει να επιδοτεί το βασικό ντίζελ, καθώς το πραγματικό κόστος ανέρχεται στα 0,015 δολάρια ανά λίτρο (206 λίρες), χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει τη συνολική δαπάνη ή τη διάρκεια της επιδότησης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω αναπροσαρμογών στο μέλλον.

Επανεκκίνηση τοπικών διυλιστηρίων και τεχνικά προβλήματα

Για την ενίσχυση της επάρκειας καυσίμων στην εγχώρια αγορά, το Υπουργείο Ενέργειας προγραμματίζει την επαναλειτουργία μικρών τοπικών μονάδων διύλισης, γνωστών στη χώρα ως καυστήρες, συνολικής δυναμικότητας έως 35.000 βαρελιών την ημέρα, υπό τη διαχείριση της Συριακής Εταιρείας Πετρελαίου (SPC). Ο διευθύνων σύμβουλος της SPC, Γιουσέφ Καμπλαουί, επιβεβαίωσε ότι προετοιμάζεται το σχέδιο διανομής μέσω καθορισμένων πρατηρίων, με στόχο την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς και τη σταδιακή αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών.

Η κυβερνητική υπαναχώρηση συμπίπτει χρονικά με την αναβολή της προγραμματισμένης ακρόασης του Υπουργού Ενέργειας στη Βουλή, η οποία μετατέθηκε για την Κυριακή, προκειμένου να καλυφθεί το ευρύτερο φάσμα των υποδομών, συμπεριλαμβανομένων του πετρελαίου, του ηλεκτρισμού, του νερού και των ορυχείων. Όπως εξήγησε ο Υπουργός, η αυξημένη εξάρτηση από τις δαπανηρές εισαγωγές προκλήθηκε από την προσωρινή αναστολή λειτουργίας του διυλιστηρίου της Μπανιάς λόγω εργασιών συντήρησης, οι οποίες αναμένεται να αυξήσουν τη δυναμικότητά του στα 130.000 βαρέλια ημερησίως, συμβάλλοντας στη μακροπρόθεσμη ενεργειακή αυτονομία της χώρας.

Το διεθνές πλαίσιο και οι προοπτικές

Από τον περασμένο Φεβρουάριο, πριν η πολεμική σύρραξη στο Ιράν εκτινάξει τις διεθνείς τιμές ενέργειας, η τιμή του ντίζελ στη Συρία έχει υπερδιπλασιαστεί, ενώ η βενζίνη 95 οκτανίων κατέγραψε αύξηση 86%. Στο ίδιο διάστημα, η διεθνής τιμή του αργού τύπου Brent σημείωσε άνοδο της τάξεως του 44%, γεγονός που αποτυπώνει την ευρύτερη αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η συριακή οικονομία στην προσπάθειά της να σταθεροποιηθεί. Η νέα τιμολογιακή πολιτική, σε συνδυασμό με την επανεκκίνηση των τοπικών διυλιστηρίων, συνιστά μια προσπάθεια εξισορρόπησης μεταξύ δημοσιονομικών αναγκών και κοινωνικής συνοχής, σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας και αυξημένων προσδοκιών από τον πληθυσμό.