Συρίγος: Επιστρέφει η τουρκική προκλητικότητα

Την εκτίμηση ότι η περίοδος της σχετικής ηρεμίας στα ελληνοτουρκικά έχει παρέλθει, με την Άγκυρα να επανέρχεται σταδιακά σε πιο διεκδικητικές τακτικές, διατύπωσε ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και καθηγητής Διεθνούς Δικαίου, Άγγελος Συρίγος. Μιλώντας στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων της δημόσιας τηλεόρασης, ο κ. Συρίγος ανέφερε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν ενδείξεις για ένα θερμό επεισόδιο, ωστόσο η συμπεριφορά της Τουρκίας προσομοιάζει ολοένα και περισσότερο με εκείνη που είχε υιοθετήσει πριν από το 2023.

Ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου επισήμανε ότι η προηγούμενη ύφεση είχε ως κύριο χαρακτηριστικό τη μείωση των παραβιάσεων στον ελληνικό εναέριο χώρο, ένα φαινόμενο που όμως έχει αρχίσει να υποχωρεί. Ενδεικτική αυτής της νέας τάσης είναι η υπέρπτηση τουρκικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους πάνω από ελληνικό νησί στα τέλη Ιουλίου, μια κίνηση που σύμφωνα με τον ίδιο συνθέτει το παζλ της επιστροφής της τουρκικής προκλητικότητας. Ο κ. Συρίγος υπογράμμισε ότι οι Τούρκοι επαναφέρουν σταδιακά τις πρακτικές που εφάρμοζαν προ του 2023, γεγονός που καθιστά αναγκαία την επαγρύπνηση των ελληνικών αρχών.

Τα θαλάσσια πάρκα και ο σχεδιασμός της Άγκυρας

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην πρόσφατη ανακήρυξη δύο θαλάσσιων πάρκων από την Τουρκία, μια κίνηση που ο κ. Συρίγος ερμήνευσε ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την προβολή διεκδικήσεων σε θαλάσσιες περιοχές. Όπως έχει γνωστοποιήσει το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, οι περιοχές που όρισε η Άγκυρα εκτείνονται πέραν των χωρικών της υδάτων, καταλαμβάνοντας διεθνή ύδατα και τμήματα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας παρατήρησε ότι οι συγκεκριμένες εξαγγελίες δεν συνοδεύονται προς το παρόν από συγκεκριμένο κανονιστικό πλαίσιο που να προσδιορίζει το αντικείμενο προστασίας ή τους περιορισμούς σε δραστηριότητες όπως η αλιεία. Για να περιγράψει την τουρκική τακτική, χρησιμοποίησε μια χαρακτηριστική αναλογία, σημειώνοντας ότι μοιάζει με κάποιον που επιχειρεί να διεκδικήσει ως ιδιοκτησία του έναν κοινόχρηστο δρόμο, επειδή η αυλή του βρίσκεται δίπλα του. Παρόλα αυτά, προειδοποίησε ότι η απουσία άμεσων μέτρων εφαρμογής δεν θα πρέπει να εφησυχάζει, καθώς η εμπειρία έχει δείξει ότι η Τουρκία συνηθίζει να προχωρά στα επόμενα βήματα, έστω και αν το χρονικό σημείο παραμένει απροσδιόριστο.

Το καλώδιο, η Chevron και οι αιτίες της έντασης

Ο κ. Συρίγος προχώρησε σε μια ανάλυση των παραγόντων που τροφοδοτούν την τουρκική ενόχληση, εντοπίζοντας ως βασικά πεδία αντιπαράθεσης τον σχεδιαζόμενο νόμο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου. Όπως εξήγησε, η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, καθώς και η εμπλοκή της αμερικανικής εταιρείας Chevron στις έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης, αμφισβητούν στην πράξη τις επιδιώξεις που απορρέουν από το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Ιδιαίτερη μνεία έκανε στη συμμετοχή γαλλικής εταιρείας στον σχεδιασμό της ηλεκτρικής διασύνδεσης, ένα έργο που φαίνεται να λειτουργεί ως καταλύτης για την τουρκική αντίδραση. Ο καθηγητής εκτίμησε ότι αυτά τα δύο ζητήματα θα αποτελέσουν το επίκεντρο της αντιπαράθεσης το επόμενο διάστημα. Αναφερόμενος στο Κυπριακό, το χαρακτήρισε ως τη γενεσιουργό αιτία των ελληνοτουρκικών προβλημάτων από το 1955, υπογραμμίζοντας ότι μια κακή λύση θα μπορούσε να διαιωνίσει τις κακές σχέσεις με την Τουρκία, χωρίς ωστόσο να το θεωρεί ως το άμεσο πεδίο κλιμάκωσης στην παρούσα συγκυρία.

Η ελληνική στρατηγική και οι ισορροπίες

Σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση της τουρκικής απειλής, ο Άγγελος Συρίγος αναφέρθηκε στη διαχρονική σύγκλιση των μεγάλων πολιτικών δυνάμεων της χώρας σε δύο βασικούς άξονες: την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και την οικοδόμηση ισχυρών διεθνών συμμαχιών. Υποστήριξε ότι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις διανύουν σήμερα μια από τις καλύτερες περιόδους τους από το 1974, τόσο σε επίπεδο εξοπλισμού όσο και επιχειρησιακής ετοιμότητας.

Η αεροπορική και ναυτική ισορροπία που έχει επιτευχθεί, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί έναν παράγοντα που η Τουρκία λαμβάνει σοβαρά υπόψη στον σχεδιασμό της πολιτικής της. Οι όποιες εσωτερικές πολιτικές διαφωνίες, όπως είπε, περιορίζονται κυρίως σε ζητήματα τακτικής και δεν αφορούν τη βασική εθνική στρατηγική, η οποία φαίνεται να χαίρει ευρείας αποδοχής.

Οι ιρανικές απειλές και το σχόλιο για τον Τομ Μπάρακ

Κληθείς να σχολιάσει τις ιρανικές απειλές και το ενδεχόμενο πληγμάτων σε περιοχές όπως η Κύπρος, η Σούδα ή η Βουλγαρία, ο κ. Συρίγος εμφανίστηκε καθησυχαστικός, εκτιμώντας ότι η πιθανότητα ενός πυραυλικού πλήγματος είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Η γεωγραφική απόσταση και η επάρκεια των συστημάτων αεράμυνας αποτελούν, κατά την άποψή του, αποτρεπτικούς παράγοντες, ενώ η διάταξη των αμυντικών μέσων γίνεται πάντα βάσει αξιολόγησης της απειλής και των επιχειρησιακών δεδομένων.

Τέλος, ερωτηθείς για τα σενάρια που θέλουν τον Αμερικανό πρεσβευτή στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, να αποχωρεί από τη θέση του, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας δεν επιβεβαίωσε τις πληροφορίες, περιορίστηκε δε σε ένα σχόλιο που υποδηλώνει ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν θα προκαλούσε ιδιαίτερη ανησυχία στην Αθήνα.