Σκέρτσος: Η Ελλάδα καλύτερα από τον Νότο καταγράφει τη μικρότερη καμένη έκταση

Τον κυβερνητικό απολογισμό για τη φετινή αντιπυρική περίοδο παρουσίασε ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, επιχειρώντας να αναδείξει τη θέση της Ελλάδας σε σύγκριση με άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης και να συνδέσει τα αποτελέσματα με τις επενδύσεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στην Πολιτική Προστασία.

Η κυβέρνηση προβάλλει ως βασικό επιχείρημα τα στοιχεία του ευρωπαϊκού συστήματος Copernicus/EFFIS έως τις 9 Σεπτεμβρίου 2026, σύμφωνα με τα οποία η Ελλάδα εμφανίζει τη μικρότερη καμένη έκταση μεταξύ πέντε χωρών του ευρωπαϊκού Νότου.

Συγκεκριμένα, στην Ισπανία καταγράφονται 2.965.020 καμένα στρέμματα, στην Ιταλία 1.075.970, στη Γαλλία 969.310, στην Πορτογαλία 654.380 και στην Ελλάδα 335.230 στρέμματα.

Σε σύγκριση με τον μέσο όρο της τελευταίας 20ετίας, η Ισπανία εμφανίζεται αυξημένη κατά 246,6%, η Ιταλία κατά 104,3% και η Γαλλία κατά 599,5%. Η Πορτογαλία βρίσκεται 13,9% χαμηλότερα και η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο υπουργός, 30,1% κάτω από τον μέσο όρο των προηγούμενων δύο δεκαετιών.

Πρόκειται ασφαλώς για στοιχεία που έχουν σημασία. Δεν αποτελούν, όμως, λευκή επιταγή για πανηγυρισμούς ούτε μπορούν να σβήσουν το γεγονός ότι κάθε καμένη περιοχή αφήνει πίσω της ανθρώπινες απώλειες, καταστροφές περιουσιών και σοβαρή περιβαλλοντική ζημιά.

Ο ίδιος ο Άκης Σκέρτσος αναγνωρίζει ότι η αντιπυρική περίοδος δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και απορρίπτει τόσο τη θριαμβολογία όσο και την πλήρη απαξίωση των αποτελεσμάτων. Η σωστή αποτίμηση, όπως υποστηρίζει, πρέπει να γίνεται σε σχέση με τις προηγούμενες επιδόσεις της χώρας και με τις αντίστοιχες επιδόσεις άλλων μεσογειακών κρατών.

Το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» στο επίκεντρο του κυβερνητικού απολογισμού

Η κυβέρνηση αποδίδει μέρος της φετινής εικόνας στις επενδύσεις που πραγματοποιούνται τα τελευταία χρόνια στην πρόληψη, στην επιτήρηση και στην επιχειρησιακή αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών.

Κεντρικό ρόλο στον κυβερνητικό σχεδιασμό έχει το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», προϋπολογισμού περίπου 2 δισ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει νέα εναέρια και επίγεια μέσα, αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, drones, συστήματα έγκαιρου εντοπισμού, δράσεις καθαρισμού δασικών εκτάσεων μέσω του anti-Nero και ενίσχυση των ειδικών μονάδων δασοκομάντος.

Κατά τον υπουργό Επικρατείας, οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις αρχίζουν να ενισχύουν την ανθεκτικότητα του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, επιτρέποντας ταχύτερη παρέμβαση πριν μία πυρκαγιά αποκτήσει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Ως πρόσθετο στοιχείο επικαλείται την περιορισμένη απώλεια αμιγούς δάσους για τρίτη συνεχόμενη χρονιά. Για το 2025, όπως αναφέρει, η Ελλάδα κατέγραψε την καλύτερη επίδοση στη Μεσόγειο στην προστασία αμιγών δασικών εκτάσεων, με απώλεια 3,9 στρεμμάτων ανά 100.000 στρέμματα, έναντι 13,6 στην Πορτογαλία.

Η εικόνα αυτή, ακόμη και αν αποτυπώνει μία βελτίωση σε συγκεκριμένους δείκτες, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το βαρύ ανθρώπινο κόστος της φετινής περιόδου. Πέντε πυροσβέστες και τέσσερις πολίτες έχασαν τη ζωή τους στην Ελλάδα, γεγονός που από μόνο του επιβάλλει πολύ πιο προσεκτική πολιτική ανάγνωση των αριθμών.

Ο Άκης Σκέρτσος αντιπαραβάλλει το ελληνικό αποτύπωμα με την Ισπανία, όπου η καταστροφική πυρκαγιά στην Αλμερία στοίχισε τη ζωή σε 13 ανθρώπους.

Η σύγκριση των αριθμών μπορεί να έχει χρησιμότητα για την αξιολόγηση των μηχανισμών. Δεν αναιρεί όμως την υποχρέωση του κράτους να εξετάζει ξεχωριστά κάθε μεγάλη πυρκαγιά, τις επιχειρησιακές αστοχίες, τις καθυστερήσεις, την κατάσταση των δασών και την πραγματική αποτελεσματικότητα της πρόληψης.

Το Πόρτο Γερμενό υπενθύμισε τα όρια του μηχανισμού

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μεγάλη φωτιά στο Πόρτο Γερμενό, την οποία επικαλείται και ο ίδιος ο υπουργός. Η πυρκαγιά πήρε μεγάλες διαστάσεις και προκάλεσε σοβαρή καταστροφή στον δασικό πλούτο της περιοχής.

Κατά την κυβερνητική αποτίμηση, οι πολύ ισχυροί άνεμοι περιόρισαν αποφασιστικά τη δυνατότητα των εναέριων μέσων να επιχειρήσουν με ασφάλεια στις πρώτες και κρισιμότερες ώρες.

Το συγκεκριμένο περιστατικό δείχνει ταυτόχρονα πόσο εύθραυστοι παραμένουν οι σχεδιασμοί Πολιτικής Προστασίας μπροστά σε ακραίες συνθήκες. Όσα μέσα και αν αποκτηθούν, η πρόληψη, η διαχείριση της καύσιμης ύλης, οι δασικοί δρόμοι, οι αντιπυρικές ζώνες και η ταχύτητα της πρώτης επέμβασης εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμους παράγοντες.

Ο Άκης Σκέρτσος υποστηρίζει ότι το φετινό αποτέλεσμα αποδεικνύει πως η συστηματική επένδυση σε πρόληψη, τεχνολογία, προσωπικό και επιχειρησιακά μέσα μπορεί να κάνει τη χώρα περισσότερο ανθεκτική απέναντι σε ένα κλιματικό περιβάλλον που γίνεται διαρκώς δυσκολότερο.

Παράλληλα παραδέχεται ότι καμία χώρα δεν μπορεί να θεωρήσει πως «κέρδισε» την κλιματική κρίση. Ακραίες πυρκαγιές θα συνεχίσουν να δοκιμάζουν ακόμη και τους πλέον οργανωμένους μηχανισμούς δασοπυρόσβεσης.

Η κυβέρνηση έχει κάθε δικαίωμα να καταγράφει τη βελτίωση των αριθμητικών δεικτών. Έχει όμως ταυτόχρονα την υποχρέωση να μην τους μετατρέπει σε επικοινωνιακό άλλοθι. Τα 335.230 καμένα στρέμματα, οι εννέα ανθρώπινες ζωές που χάθηκαν και οι μεγάλες πυρκαγιές της χρονιάς αποτελούν επίσης μέρος του ίδιου απολογισμού.

Το πραγματικό μέτρο επιτυχίας του «ΑΙΓΙΣ» και συνολικά της κυβερνητικής πολιτικής δεν θα κριθεί σε μία μόνο αντιπυρική περίοδο ούτε αποκλειστικά από τη σύγκριση με την Ισπανία, τη Γαλλία ή την Ιταλία. Θα κριθεί από το εάν η χώρα καταφέρει σε βάθος χρόνου να μειώσει σταθερά τις καμένες εκτάσεις, να προστατεύσει αποτελεσματικότερα τα δάση και, πάνω από όλα, να περιορίσει στο ελάχιστο τις ανθρώπινες απώλειες.