Το νέο δόγμα της Ursula von der Leyen διαμορφώνει μια Ευρώπη που υπονομεύει την εθνική κυριαρχία της Ελλάδας και επανακαθορίζει τα όρια της ΕΕ των «27». Στο κάστρο Alden Biesen, μακριά από τα βλέμματα των πολιτών, διαμορφώνεται ένα πλαίσιο όπου η έννοια της αλληλεγγύης παραμερίζεται και η ένταση μεταξύ ισχυρών και αδύναμων γίνεται κανόνας.
Η πρόταση για μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων αποκτά πλέον μορφή και περιεχόμενο. Η Von der Leyen, σε πλήρη συμφωνία με τους Merz και Meloni, επιλέγει την «ενισχυμένη συνεργασία» μόνο για τα ισχυρά κράτη-μέλη. Η Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα καθεστώς επιλογών à la carte που θέτει υπό αμφισβήτηση τη θέση της στην ενιαία αγορά και την πολιτική της αυτονομία.
Η στρατηγική του γερμανοϊταλικού άξονα περιλαμβάνει έναν μηχανισμό «έκτακτου φρένου», ο οποίος θέτει υπό έλεγχο την Επιτροπή και το Κοινοβούλιο, διασφαλίζοντας ότι οι αποφάσεις θα εξαρτώνται από τους λίγους ισχυρούς. Για την Αθήνα, το μήνυμα είναι απόλυτα σαφές: η συμμετοχή στην Ευρώπη προϋποθέτει υποταγή στα κελεύσματα των ισχυρών ή παραμονή στο περιθώριο μιας ατροφικής ενιαίας αγοράς. Το σχέδιο αυτό μετατρέπει την ΕΕ σε κλειστό κλαμπ ισχύος, όπου η Ελλάδα κινδυνεύει να παρακολουθεί τις εξελίξεις ως θεατής.
Η Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, χρησιμοποιώντας ως εργαλείο την «ενισχυμένη συνεργασία» για ορισμένα κράτη-μέλη, ενώ προετοιμάζει την εφαρμογή της εννέα-κρατών ολοκλήρωσης αν χρειαστεί. Η επιστολή της Von der Leyen προς τους ηγέτες, ενόψει της συνάντησης Alden Biesen, καθιστά σαφές ότι η πλήρης συμμετοχή των «27» δεν είναι υποχρεωτική. Παράλληλα, ο Mario Draghi και ο Enrico Letta υποστηρίζουν τη φόρμουλα του «πραγματιστικού φεντεραλισμού», προωθώντας την προτεραιότητα της αποτελεσματικότητας έναντι της συμμετοχικότητας.
Η πίεση του ιταλογερμανικού μπλοκ καθοδηγεί την Ευρώπη σε αποφάσεις που απλοποιούν και επιταχύνουν τη νομοθετική διαδικασία, θέτοντας την Επιτροπή και το Κοινοβούλιο υπό την εποπτεία των κρατών. Οι πρωτοβουλίες που καθυστερούν χαρακτηρίζονται «ζόμπι», ενώ κάθε τροπολογία αξιολογείται για το κόστος που δημιουργεί και την τήρηση των αρχών της επικουρικότητας και αναλογικότητας. Ο μηχανισμός έκτακτου φρένου εγγυάται ότι οι αποφάσεις θα καθορίζονται με γνώμονα τα συμφέροντα των ισχυρών, αφήνοντας χώρους περιορισμένης πρωτοβουλίας για τα υπόλοιπα κράτη.
Τα θέματα της συνάντησης καλύπτουν όλο το φάσμα της οικονομικής και τεχνολογικής ολοκλήρωσης. Από την καταγραφή start-ups και scale-ups για διευκόλυνση διασυνοριακών δραστηριοτήτων, μέχρι την ενοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών και τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, οι αποφάσεις προωθούν την συγκέντρωση ισχύος στα χέρια λίγων, διαμορφώνοντας έναν νέο χάρτη της Ευρώπης που αφήνει την Ελλάδα στο περιθώριο των εξελίξεων.
