Η πορεία της ψηφιακής μετάβασης, η αξιοποίηση τεχνολογικών εργαλείων στην Πολιτική Προστασία και οι νέες παρεμβάσεις για τη χρήση του διαδικτύου από ανηλίκους βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνέντευξης του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, στην εκπομπή «Κοινωνία Ώρα MEGA».
Ο υπουργός αναφέρθηκε στους θερμικούς και οπτικούς δορυφόρους που μπορούν να ενισχύσουν τον έγκαιρο εντοπισμό πυρκαγιών, καθώς και στον εντοπισμό ακαθάριστων οικοπέδων. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε επίσης στο νέο πλαίσιο για τα social media και τους ανηλίκους, το οποίο βρίσκεται ήδη σε ευρωπαϊκό έλεγχο συμβατότητας.
Στη συνέντευξή του μίλησε ακόμη για την ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής απάντησης απέναντι στην ανωνυμία στο διαδίκτυο, για τα μέτρα αποτροπής πώλησης καπνικών και αλκοόλ σε ανήλικους, καθώς και για τις αλλαγές στις ψηφιακές πλατφόρμες του Δημοσίου και στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
Δορυφόροι για πυρκαγιές και Πολιτική Προστασία
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου στάθηκε αρχικά στη χρήση δορυφορικών τεχνολογιών για την ανίχνευση θερμικών εστιών. Όπως ανέφερε, στην Ελλάδα βρέθηκε για δύο ημέρες ο Ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για την Άμυνα και το Διάστημα, με τον οποίο συζητήθηκε, μεταξύ άλλων, η εκτόξευση ακόμη τεσσάρων θερμικών δορυφόρων.
Οι συγκεκριμένοι δορυφόροι, όπως εξήγησε, έχουν τη δυνατότητα να εντοπίζουν διαφορές θερμοκρασίας και για τον λόγο αυτό μπορούν να αξιοποιηθούν ουσιαστικά στην υποστήριξη της Πυροσβεστικής και της Πολιτικής Προστασίας. Η χρήση τους είναι ιδιαίτερα κρίσιμη σε δύσβατες περιοχές, όπου η έγκαιρη ανίχνευση μιας εστίας μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Ο υπουργός σημείωσε ότι οι θερμικές κάμερες μπορούν να λειτουργούν μέρα και νύχτα, παρέχοντας συνεχή εικόνα για πιθανές εστίες πυρκαγιάς. Η Ελλάδα, όπως είπε, διαθέτει πλέον τέσσερις δικούς της δορυφόρους, ενώ συμμετέχει και σε ευρύτερο διεθνές και ευρωπαϊκό δίκτυο τέτοιων συστημάτων.
Η αξιοποίηση αυτών των τεχνολογιών εντάσσεται σε μια πιο οργανωμένη προσέγγιση πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης, σε μια περίοδο κατά την οποία η κλιματική πίεση και οι αυξημένοι κίνδυνοι πυρκαγιών απαιτούν ταχύτερη και ακριβέστερη πληροφόρηση.
Social media και ανήλικοι: Νομοσχέδιο πριν από το καλοκαίρι
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης αναφέρθηκε εκτενώς στο νέο θεσμικό πλαίσιο για τη χρήση των social media από ανηλίκους. Όπως είπε, το νομοσχέδιο έχει ήδη αποσταλεί στην Ευρώπη, στο πλαίσιο της προβλεπόμενης διαδικασίας ελέγχου συμβατότητας με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Σύμφωνα με τον κ. Παπαστεργίου, το νομοσχέδιο αναμένεται να επιστρέψει εγκαίρως, ώστε να ψηφιστεί από την ελληνική Βουλή πριν από το καλοκαίρι. Η εφαρμογή του σχεδιάζεται να ξεκινήσει από την 1η Ιανουαρίου 2027, καθώς, όπως ανέφερε, θα πρέπει να προηγηθεί ενημέρωση των γονέων από τον Σεπτέμβριο.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η τεχνική εφαρμογή του μέτρου απαιτεί προσοχή. Εξήγησε πως, αν μια πλατφόρμα ζητήσει επιβεβαίωση ηλικίας και το παιδί χρησιμοποιήσει το κινητό του γονέα για να περάσει τον έλεγχο, το μέτρο χάνει την αποτελεσματικότητά του.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε ειδικά προγράμματα και συσκευές που μπορούν να περιορίζουν την πρόσβαση στα social media. Ξεκαθάρισε ότι το διαδίκτυο αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο και η κοινωνία δεν μπορεί να επιστρέψει σε προηγούμενες εποχές. Η κυβερνητική στόχευση αφορά ειδικά τα social media, τουλάχιστον για ηλικίες έως 15 ετών.
Ο κ. Παπαστεργίου τόνισε ότι καθοριστικό ρόλο θα έχουν οι ίδιες οι πλατφόρμες. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα πρέπει να ζητούν επανεπιβεβαίωση ηλικίας, ιδίως για λογαριασμούς για τους οποίους δεν υπάρχει βεβαιότητα ότι ανήκουν σε ενήλικες.
Όπως ανέφερε, έχουν προηγηθεί πολλές συζητήσεις με τις πλατφόρμες και θα μπορούσαν να είχαν επιλεγεί ηπιότερα μέτρα, εάν υπήρχε μεγαλύτερη συνεργασία από την πλευρά τους. Επισήμανε ότι αρκετοί ειδικοί στην ψυχολογία και στην ανατροφή των παιδιών θεωρούν ότι οι απαγορεύσεις δεν αποτελούν ιδανική λύση, όμως η απουσία επαρκών αυτορρυθμιστικών παρεμβάσεων από τις πλατφόρμες οδήγησε στη σημερινή κατεύθυνση.
Ο υπουργός σημείωσε ότι, αν οι πλατφόρμες είχαν επιβάλει από μόνες τους χρονικά όρια σε επιβεβαιωμένους λογαριασμούς ανηλίκων, περιορισμό της ατέρμονης κύλισης και αποκλεισμό πρόσβασης σε επιβλαβές περιεχόμενο, η συζήτηση δεν θα είχε φτάσει στο σημείο της απαγόρευσης.
Ανωνυμία, πλατφόρμες και ψηφιακές υποδομές
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου αναφέρθηκε και στο ζήτημα των ανώνυμων λογαριασμών στα social media. Όπως είπε, η ελεύθερη έκφραση άποψης είναι διαφορετικό ζήτημα από τη χρήση ανώνυμων λογαριασμών για επιθέσεις, τοξικότητα και κατάχρηση της ψηφιακής ανωνυμίας.
Ο υπουργός σημείωσε ότι πολλές πλατφόρμες στηρίζουν μέρος της λειτουργίας και της απήχησής τους στους ανώνυμους λογαριασμούς, γεγονός που καθιστά δύσκολη την πλήρη κατάργησή τους χωρίς ευρύτερη πολιτική πρωτοβουλία. Ανέφερε ότι έχει ήδη ξεκινήσει σχετική συζήτηση, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη να έχει τοποθετηθεί δημόσια, ενώ το υπουργείο κινείται στο τεχνικό σκέλος.
Κατά τον κ. Παπαστεργίου, το ζήτημα πρέπει να αντιμετωπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς η Ε.Ε. διαθέτει κοινό θεσμικό πλαίσιο για την ενιαία αγορά. Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι συνθήκες ωριμάζουν, καθώς οι δημοκρατίες αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα από την τοξικότητα που παράγει η ανωνυμία στο διαδίκτυο.
Σε σχέση με την πώληση καπνικών και αλκοόλ σε ανηλίκους, ο υπουργός αναφέρθηκε στο σχετικό μητρώο, όπου έχουν δηλωθεί τα σημεία πώλησης αυτών των προϊόντων. Όπως είπε, έχουν εγγραφεί πάνω από 85.000 επιχειρήσεις, ενώ η Ελληνική Αστυνομία πραγματοποιεί πλέον αυξημένους ελέγχους.
Ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε ότι το νέο πλαίσιο περιορίζει τη δυνατότητα ανηλίκων να χρησιμοποιούν παραχαραγμένες ψηφιακές ταυτότητες, μέσω του kids mode. Πρόσθεσε ότι όποια επιχείρηση δεν έχει δηλωθεί στο μητρώο βρίσκεται ήδη εκτός νόμιμου πλαισίου.
Αναφερόμενος στις ψηφιακές πλατφόρμες του Δημοσίου, χρησιμοποίησε ως παράδειγμα το Fuel Pass. Παραδέχθηκε ότι τις πρώτες ημέρες λειτουργίας είχαν παρουσιαστεί προβλήματα, τα οποία συνδέθηκαν με τον εξαιρετικά μεγάλο αριθμό αιτημάτων πρόσβασης. Όπως είπε, τις πρώτες ώρες καταγράφονταν πάνω από 2.000 αιτήσεις ή κλήσεις ανά δευτερόλεπτο, φορτίο που δεν μπορούσαν να σηκώσουν τα συστήματα.
Για τον λόγο αυτό, ακολουθήθηκε στη συνέχεια κατανομή με βάση τον τελευταίο αριθμό του ΑΦΜ. Ο υπουργός σημείωσε ότι πλέον πολλές δημόσιες υπηρεσίες μεταφέρονται σε cloud περιβάλλον, ώστε να γίνουν ταχύτερες, πιο σταθερές και πιο αξιόπιστες.
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι το Κτηματολόγιο, μία από τις υπηρεσίες που έχουν ταλαιπωρήσει πολλούς πολίτες, θα μεταβεί σε cloud περιβάλλον το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, με στόχο την καλύτερη και αμεσότερη εξυπηρέτηση.
Τέλος, ο κ. Παπαστεργίου μίλησε για τα προβλήματα σήματος και internet. Όπως ανέφερε, υπάρχουν περιοχές χωρίς επαρκές σήμα, κυρίως επειδή συχνά υπάρχουν αντιδράσεις για την εγκατάσταση κεραιών, ακόμη και στην Αττική. Τόνισε ότι το σήμα κινητής τηλεφωνίας συνδέεται άμεσα με την ύπαρξη κεραιών.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η Ελλάδα βρίσκεται στην 33η θέση παγκοσμίως στις κινητές επικοινωνίες, ενώ στις σταθερές επικοινωνίες βρίσκεται στην 72η θέση, πεδίο στο οποίο απαιτείται μεγαλύτερη προσπάθεια. Όπως είπε, η χώρα έχει φτάσει πλέον μεσοσταθμικά τα 100 Mbps, όμως οι σταθερές υποδομές χρειάζονται περαιτέρω ενίσχυση.
