Λίγες ώρες μετά την παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη για την απαγόρευση πρόσβασης ανηλίκων κάτω των 15 ετών στα social media, η κυβέρνηση παρουσίασε αναλυτικά το νέο πλαίσιο που θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027. Την εξειδίκευση των μέτρων έκαναν σε συνέντευξη Τύπου οι υπουργοί Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου και Επικρατείας Άκης Σκέρτσος.
Η νέα ρύθμιση αφορά τις πλατφόρμες Instagram, TikTok, Facebook και Snapchat, ενώ εκτός του πλαισίου μένουν οι εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων. Στην πράξη, το μέτρο καλύπτει όλα τα παιδιά που έχουν γεννηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2012 και μετά, καθώς από εκείνη τη γενιά και εξής θα ενεργοποιείται ο περιορισμός πρόσβασης.
Κυβερνητική γραμμή για κρίσιμη παρέμβαση
Ο Άκης Σκέρτσος χαρακτήρισε τη ρύθμιση αναγκαία και κρίσιμη, επιμένοντας ότι πρόκειται για παρέμβαση με έντονο κοινωνικό και πολιτικό αποτύπωμα. Όπως σημείωσε, η προετοιμασία του πλαισίου έγινε με διαυπουργική συνεργασία, ώστε το ζήτημα να αντιμετωπιστεί συνολικά και όχι αποσπασματικά.
Ο υπουργός Επικρατείας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις επιπτώσεις που συνδέονται με την ψυχική υγεία και την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών, τονίζοντας ότι απαιτούνται λειτουργικές λύσεις, ισχυροί μηχανισμοί ελέγχου και σαφείς κυρώσεις. Ξεκαθάρισε επίσης ότι η πρωτοβουλία εντάσσεται στην Εθνική Στρατηγική για την αντιμετώπιση της βίας ανηλίκων, στο πλαίσιο μιας πολιτικής που, όπως είπε, επιχειρεί να προστατεύσει την ανηλικότητα και την οικογένεια απέναντι σε νέες απειλές.
Παπαστεργίου: Προστασία αντί για αποκλεισμό από το διαδίκτυο
Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Παπαστεργίου υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δεν επιδιώκει να αποκόψει τους νέους από το διαδίκτυο, αλλά να δημιουργήσει ένα προστατευτικό πλαίσιο για τη χρήση των κοινωνικών δικτύων. Περιέγραψε τη νομοθετική επεξεργασία ως σύνθετη διαδικασία, καθώς έπρεπε να ληφθούν υπόψη και οι ευρωπαϊκές παράμετροι, ενώ υπογράμμισε ότι το νομοσχέδιο θα αφορά συγκεκριμένα τα παιδιά που έχουν γεννηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2012.
Ο ίδιος εξήγησε ότι η ελληνική προσέγγιση διαφέρει από το μοντέλο της Αυστραλίας, το οποίο μεταφέρει άμεσα την ευθύνη στις πλατφόρμες. Όπως ανέφερε, η ελληνική πρόταση στηρίζεται στην αξιοποίηση ευρωπαϊκών μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας, όπως το Kids Wallet, εργαλείο που η Αθήνα εισηγείται να καταστεί υποχρεωτικό. Κατά τον υπουργό, οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί είναι αξιόπιστοι και μπορούν να δώσουν πρακτική λύση στο πρόβλημα που μέχρι τώρα επικαλούνται οι ίδιες οι εταιρείες.
Απαντώντας στις αιτιάσεις των πλατφορμών ότι δεν μπορούν να γνωρίζουν με ακρίβεια την ηλικία των χρηστών τους, ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε ότι το κράτος πλέον φέρνει έτοιμο εργαλείο επαλήθευσης και καλεί τις εταιρείες να το χρησιμοποιήσουν. Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει μια γενική απαγόρευση σε τεχνικά εφαρμόσιμο μέτρο.
Η επαλήθευση ηλικίας και τα επιχειρήματα για την υγεία των ανηλίκων
Ο Άδωνις Γεωργιάδης υποστήριξε ότι το νέο πλαίσιο δεν θίγει την ελευθερία του λόγου, καθώς, όπως είπε, πρόκειται για προσαρμογή της πολιτείας στις νέες τεχνολογικές συνθήκες. Επικαλέστηκε μάλιστα προσωπικό παράδειγμα, λέγοντας ότι ακόμη και οι δύο γιοι του τάχθηκαν υπέρ της παρέμβασης, γεγονός που τον εξέπληξε.
Ο υπουργός Υγείας έδωσε το βάρος του στις επιπτώσεις του ψηφιακού εθισμού στους ανηλίκους. Ανέφερε ότι η υπερβολική χρήση κοινωνικών δικτύων μπορεί να οδηγήσει σε παχυσαρκία, οπτική κόπωση και σοβαρές επιβαρύνσεις στην ψυχική υγεία, φτάνοντας ακόμη και σε αυτοκτονικό ιδεασμό. Παράλληλα, συνέδεσε τη λειτουργία των κοινωνικών δικτύων με την ενίσχυση της ρητορικής μίσους, παρουσιάζοντας το νομοσχέδιο ως μέτρο πρόληψης και δημόσιας προστασίας.
Κατά την παρουσίαση δόθηκαν και περισσότερες λεπτομέρειες για τους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας, οι οποίοι, σύμφωνα με την κυβερνητική ενημέρωση, είναι συμβατοί με το άρθρο 28 του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, που αφορά ειδικά την προστασία των ανηλίκων. Όπως επισημάνθηκε, τα εργαλεία αυτά θα πρέπει να βασίζονται σε αξιόπιστες και ακριβείς τεχνικές, να λειτουργούν αποτελεσματικά σε πραγματικές συνθήκες, να είναι δύσκολο να παρακαμφθούν, να είναι προσβάσιμα σε όλους τους χρήστες και να μη θίγουν τα δικαιώματά τους.
Η κυβέρνηση έδωσε επίσης έμφαση στην ανάγκη περιορισμένης και απολύτως αναγκαίας χρήσης προσωπικών δεδομένων, ενώ άφησε ανοιχτή την προοπτική σύνδεσης των μηχανισμών αυτών με το ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι EUDI Wallet. Στο εθνικό επίπεδο, αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή του πλαισίου της DSA είναι η ΕΕΤΤ ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών, το ΕΣΡ για την εποπτεία του άρθρου 28 στην Ελλάδα και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα για το σκέλος που αφορά τα προσωπικά δεδομένα.
Στο μεταξύ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέστειλε επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας τη διαμόρφωση ευρωπαϊκού πλαισίου για την αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού των νέων. Σύμφωνα με την κυβερνητική θέση, ένα τέτοιο κοινό ευρωπαϊκό σύστημα θα μπορούσε να ενισχύσει και να συμπληρώσει τις εθνικές πρωτοβουλίες που λαμβάνονται για την προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.
