Με ένα πολυεπίπεδο σχέδιο που εκτείνεται από το 2026 έως το 2029 επιχειρεί η κυβέρνηση να απαντήσει στη στεγαστική κρίση, συνδυάζοντας επιδοτήσεις ανακαίνισης, αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων, κοινωνική κατοικία και νέα φοιτητική στέγαση. Η πλήρης Εθνική Στρατηγική για τη Στέγαση αναμένεται να παρουσιαστεί μέσα στο καλοκαίρι, με στόχο την αύξηση της προσφοράς κατοικιών και τη σταδιακή αποκλιμάκωση των πιέσεων στα ενοίκια.
Τα πρώτα μέτρα και τα χρονοδιαγράμματα
Το πρώτο άμεσο ορόσημο αφορά την πλατφόρμα για την ανακαίνιση 30.000 κατοικιών, η οποία αναμένεται να ανοίξει έως το τέλος Μαΐου 2026. Η επιδότηση μπορεί να φτάσει έως τις 36.000 ευρώ, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για ενοικίαση, με βασικό στόχο να επιστρέψουν γρήγορα στην αγορά ακίνητα που σήμερα παραμένουν κλειστά ή μη αξιοποιήσιμα.
Παράλληλα, μέσα στο 2026 σχεδιάζεται η δημοπράτηση περίπου 20 δημόσιων ακινήτων, στο πλαίσιο της κοινωνικής κατοικίας με συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών. Πρόκειται για το πρώτο πρακτικό τεστ του νέου μοντέλου, όπου το Δημόσιο διαθέτει την ακίνητη περιουσία και η αγορά καλείται να αναλάβει την ανάπτυξη των έργων.
Σε πιο μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, έως το 2029, αναμένεται η παράδοση των πρώτων 700 κατοικιών από την αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων, σε σύνολο 2.300 κατοικιών που έχουν δρομολογηθεί σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα.
Δημόσια ακίνητα και κοινωνική κατοικία
Το σχέδιο αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας διαφοροποιείται από τις κλασικές συμπράξεις Δημοσίου και ιδιωτών. Το Δημόσιο εισφέρει τα ακίνητα, ενώ οι επενδυτές αξιολογούν τη βιωσιμότητα κάθε έργου με βάση το κόστος, την απόδοση και τις ανάγκες της αγοράς.
Από μια αρχική δεξαμενή περίπου 100 ακινήτων, μόνο περιορισμένος αριθμός θεωρείται ώριμος για άμεση αξιοποίηση. Γι’ αυτό το πρώτο κύμα περιορίζεται σε περίπου 20 ακίνητα, με το Υπερταμείο να αναλαμβάνει την τεχνική και οικονομική προετοιμασία των έργων.
Κρίσιμος παράγοντας είναι η επενδυτική απόδοση. Οι πρώτες εκτιμήσεις την τοποθετούν κοντά στο 9% με 10%, από υψηλότερα επίπεδα περίπου 12%, ενώ εξετάζεται αρχική στήριξη μέσω επιδοτήσεων ώστε να περιοριστεί το ρίσκο και να προσελκυστούν επενδυτές.
Τα ανενεργά στρατόπεδα και η φοιτητική στέγη
Η αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων θεωρείται από τα πιο ώριμα σκέλη του σχεδίου, επειδή οι χρήσεις γης είναι καθαρότερες και οι διαδικασίες αδειοδότησης μπορούν να κινηθούν ταχύτερα. Τα πρώτα έργα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα χρηματοδοτούνται και από ευρωπαϊκούς πόρους, με στόχο τη δημιουργία 2.300 κατοικιών.
Παράλληλα, η φοιτητική στέγαση προχωρά με πιο συγκεκριμένα έργα. Πρόγραμμα ύψους περίπου 750 εκατ. ευρώ προβλέπει τη δημιουργία 8.500 νέων κλινών, ενώ δρομολογούνται ανακαινίσεις υφιστάμενων εστιών με έμφαση στην ασφάλεια και στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης.
Στα έργα περιλαμβάνονται η ανακαίνιση της Φοιτητικής Εστίας Αθηνών στην Πατησίων και η δημιουργία νέας εστίας στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, με 500 έως 600 κλίνες. Παράλληλα, προβλέπεται χρηματοδότηση άνω των 220 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση 15 εστιών τα επόμενα τρία έως τέσσερα χρόνια.
Στήριξη ενοικιαστών και το στοίχημα της αγοράς
Εκτός από την αύξηση της προσφοράς κατοικιών, το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει και άμεση στήριξη των ενοικιαστών. Τα προγράμματα επιστροφής ενοικίου διευρύνονται, καλύπτοντας περίπου 1 εκατομμύριο πολίτες, με την ένταξη επιπλέον 70.000 δικαιούχων.
Ειδικές ρυθμίσεις προβλέπονται και για δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν σε περιοχές με έντονη στεγαστική πίεση, όπως τα νησιά, όπου το κόστος ενοικίασης λειτουργεί συχνά αποτρεπτικά για την κάλυψη κρίσιμων θέσεων.
Το μεγάλο στοίχημα είναι αν οι παρεμβάσεις θα μεταφραστούν σε πραγματική αύξηση διαθέσιμων κατοικιών. Η κυβέρνηση δημιουργεί το πλαίσιο, όμως η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί από την ωριμότητα των έργων, την ανταπόκριση των επενδυτών και την ταχύτητα με την οποία τα ακίνητα θα περάσουν από τον σχεδιασμό στην πράξη.
