Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει τεταμένη, παρά τις δηλώσεις του Ιράν ότι η ναυσιπλοΐα θα αποκατασταθεί μετά το τέλος της σύγκρουσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Τα εμπλεκόμενα μέρη δεν φαίνεται να πλησιάζουν σε μια λύση, με τις διαφορές να παραμένουν οξείες και την προοπτική διευθέτησης να είναι ακόμη μακρινή.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε από μια διήμερη σύνοδο κορυφής με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ, όπου συμφώνησαν ότι τα Στενά πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά, χωρίς ωστόσο να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος. Σύμφωνα με το Bloomberg, η συνάντηση δεν απέδωσε συγκεκριμένα αποτελέσματα, αφήνοντας το ζήτημα σε εκκρεμότητα.
Η Τεχεράνη δείχνει ελάχιστη διάθεση να χαλαρώσει τα μέτρα που έχει επιβάλει στα Στενά, ουσιαστικά διατηρώντας τα κλειστά από την έναρξη του πολέμου. Οι ιρανικές αρχές επιμένουν ότι θέλουν να διατηρήσουν έναν βαθμό ελέγχου, ακόμη και μετά το τέλος των εχθροπραξιών. Οι απειλές κατά πλοίων στον Περσικό Κόλπο έχουν σχεδόν εκμηδενίσει τις εξαγωγές από την πλούσια σε πετρέλαιο περιοχή, εκτινάσσοντας τις τιμές της ενέργειας και δίνοντας στο Ιράν σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε, σύμφωνα με το πρακτορείο Mehr, ότι μόλις επιλυθεί η τρέχουσα αστάθεια, οι συνθήκες ναυσιπλοΐας θα επανέλθουν στο κανονικό. Πρόσθεσε ότι το Ιράν θα εφαρμόσει αποτελεσματικούς μηχανισμούς παρακολούθησης και ελέγχου, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, παραμένοντας προσηλωμένο σε μια διπλωματική λύση.
Από την πλευρά του, ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι ζήτησε το άνοιγμα των Στενών το συντομότερο δυνατό, όπως μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο Xinhua. Οι ΗΠΑ, απαντώντας στις ιρανικές παρεμβάσεις, επέβαλαν αποκλεισμό στις εξαγωγές πετρελαίου της Ισλαμικής Δημοκρατίας, επιχειρώντας να πλήξουν τα έσοδά της και να την αναγκάσουν να αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους.
Η δήλωση του Πεκίνου έγινε στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής Τραμπ-Σι, όπου οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου προσπάθησαν να δείξουν σύγκλιση απόψεων για τη Μέση Ανατολή, παρά το γεγονός ότι βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα. Η Κίνα έχει επικρίνει επανειλημμένα την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν.
Κατά την επιστροφή του από το Πεκίνο, ο Τραμπ δήλωσε ότι συζήτησε με τον Σι το ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων σε κινεζικές πετρελαϊκές εταιρείες που αγοράζουν ιρανικό αργό. Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έχει αυστηροποιήσει αυτές τις κυρώσεις, ενώ το Πεκίνο έδωσε εντολή στις εταιρείες του να τις αγνοήσουν. "Θα λάβω μια απόφαση τις επόμενες ημέρες", δήλωσε ο Τραμπ από το Air Force One.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Τραμπ ανέφερε ότι τρία κινεζικά δεξαμενόπλοια, που διέσχισαν τα Στενά φορτωμένα με ιρανικό πετρέλαιο, το κατάφεραν επειδή το επέτρεψαν οι ΗΠΑ. Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι περισσότερα από 30 πλοία έλαβαν άδεια διέλευσης, επικαλούμενη αξιωματούχο του ναυτικού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Ο Λευκός Οίκος αντιμετωπίζει ένα μεγάλο δίλημμα: πώς να ανοίξει ξανά τα Στενά, να μειώσει τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και να τερματίσει τη σύγκρουση, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η φυσική αγορά αργού παρουσίασε εκ νέου τάσεις ανόδου, υπενθυμίζοντας τη γενικότερη στενότητα προσφοράς.
Η τιμή του Brent έχει αυξηθεί κατά περίπου 50% από την έναρξη του πολέμου, με τους αναλυτές να φοβούνται νέα κλιμάκωση. Στο διπλωματικό πεδίο, ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν, Μοχσίν Νακβί, επισκέφθηκε την Τεχεράνη για συνομιλίες, με το Πακιστάν να λειτουργεί ως βασικός διαμεσολαβητής.
Αναλυτικές εκτιμήσεις
Η Μπέκα Ουάσετου του Bloomberg Economics σημειώνει ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε αδιέξοδο, η βία ξεσπά σποραδικά και το οικονομικό κόστος αυξάνεται. "Οι εκατέρωθεν απειλές συνεχίζονται και το status quo γίνεται όλο και πιο ασταθές", αναφέρει, θεωρώντας πιθανή την επιστροφή σε ανοιχτή σύρραξη.
Η μόνη ρεαλιστική προοπτική για βραχυπρόθεσμη συμφωνία φαίνεται να είναι η μετάθεση των συνομιλιών για το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι το θέμα είναι "ιδιαίτερα περίπλοκο" και θα εξεταστεί σε μεταγενέστερο στάδιο. Ο Τραμπ εξέφρασε προθυμία να στείλει αμερικανικές δυνάμεις για την απομάκρυνση του ουρανίου, αν και χαρακτήρισε μια τέτοια επιχείρηση "περισσότερο ζήτημα δημοσίων σχέσεων".
