Στο στόχαστρο του Ιράν οι ενεργειακές πύλες της Ελλάδας

Σε επικίνδυνη τροχιά παραμένει η αντιπαράθεση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με τις εκατέρωθεν απειλές να ενισχύουν τον φόβο για νέα στρατιωτική κλιμάκωση. Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό περιβάλλον, ιρανικό δημοσίευμα τοποθετεί ελληνικές και κυπριακές ενεργειακές υποδομές σε έναν ευρύτερο κατάλογο πιθανών στόχων αντιποίνων.

Η εφημερίδα Farhikhtegan αναφέρεται ειδικά στον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου της Ρεβυθούσας, στο FSRU της Αλεξανδρούπολης και στον σχεδιαζόμενο αγωγό EastMed, επισημαίνοντας τη στρατηγική τους σημασία για την ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης.

Το δημοσίευμα δεν αποτελεί επίσημη ανακοίνωση της ιρανικής κυβέρνησης ή των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας. Η αναφορά σε κρίσιμες υποδομές της Ελλάδας, ωστόσο, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία ενεργειακές εγκαταστάσεις, λιμάνια, αγωγοί και πλωτοί σταθμοί LNG βρίσκονται όλο και συχνότερα στο επίκεντρο γεωπολιτικών και στρατιωτικών σχεδιασμών.

Η ένταση ενισχύεται από πληροφορίες για νέες επιθέσεις στην ευρύτερη περιοχή. Σύμφωνα με την εταιρεία θαλάσσιας ασφάλειας Ambrey, μη επανδρωμένο αεροσκάφος έπληξε μέσα στο τελευταίο εικοσιτετράωρο πλωτή εγκατάσταση αποθήκευσης LNG αμερικανικής ιδιοκτησίας στο λιμάνι της Νταμιέτα, στην Αίγυπτο.

Η συγκεκριμένη αναφορά αυξάνει την ανησυχία ότι οι ενεργειακές υποδομές μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μοχλός πίεσης σε περίπτωση γενικευμένης σύγκρουσης. Ένα πλήγμα σε τερματικό σταθμό, αγωγό ή μεγάλη εγκατάσταση φυσικού αερίου θα μπορούσε να προκαλέσει συνέπειες πολύ πέρα από τα σύνορα της χώρας όπου βρίσκεται.

Η γεωπολιτική αξία της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης

Η Farhikhtegan παρουσιάζει τη Ρεβυθούσα ως βασική πύλη εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ελλάδα, τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη. Μετά τις επεκτάσεις και τις τεχνικές αναβαθμίσεις της εγκατάστασης, η δυναμικότητα αεριοποίησης εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως.

Η ποσότητα αυτή είναι σημαντικά μεγαλύτερη από την ετήσια εγχώρια κατανάλωση φυσικού αερίου της Ελλάδας, γεγονός που επιτρέπει την προώθηση φορτίων LNG προς γειτονικές χώρες μέσω του ελληνικού συστήματος μεταφοράς και των διεθνών διασυνδέσεων.

Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία διαδραματίζει ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας–Βουλγαρίας, μέσω του οποίου φυσικό αέριο που εισέρχεται στην ελληνική επικράτεια μπορεί να κατευθυνθεί προς αγορές της Νοτιοανατολικής και της Ανατολικής Ευρώπης.

Η ανάπτυξη αυτού του δικτύου συμβάλλει στη μείωση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο και αναβαθμίζει τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας. Η ίδια ακριβώς αναβάθμιση, όμως, καθιστά τις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις περισσότερο ευαίσθητες σε περιόδους διεθνούς έντασης.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον πλωτό τερματικό σταθμό LNG της Αλεξανδρούπολης. Η εγκατάσταση παρουσιάζεται ως μία από τις σημαντικότερες νέες ενεργειακές υποδομές της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα.

Μέσω του FSRU και του ελληνικού δικτύου μπορούν να τροφοδοτούνται η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Βόρεια Μακεδονία και η Σερβία, ενώ υπό κατάλληλες συνθήκες οι ποσότητες μπορούν να κατευθυνθούν προς τη Μολδαβία και την Ουκρανία.

Η Αλεξανδρούπολη διαθέτει παράλληλα αυξημένη στρατιωτική και μεταφορική σημασία για τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ. Ο συνδυασμός ενεργειακού κόμβου, λιμενικών υποδομών και γεωστρατηγικής θέσης την καθιστά κρίσιμο σημείο για την ευρύτερη δυτική παρουσία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Στον κατάλογο και ο σχεδιαζόμενος αγωγός EastMed

Το ιρανικό δημοσίευμα περιλαμβάνει στη λίστα και τον EastMed, ένα έργο που έχει σχεδιαστεί για τη μεταφορά φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου προς την ευρωπαϊκή αγορά.

Ο αγωγός προβλέπεται να έχει μήκος περίπου 2.110 χιλιομέτρων και να συνδέει ενεργειακά κοιτάσματα της περιοχής με την Κύπρο, την Κρήτη, την ηπειρωτική Ελλάδα και στη συνέχεια την Ιταλία και το ευρωπαϊκό δίκτυο.

Η Farhikhtegan παρουσιάζει το έργο ως υποδομή που θα μπορούσε να ενισχύσει τον ρόλο του Ισραήλ ως προμηθευτή φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε περαιτέρω την εξάρτηση της Ευρώπης από άλλες πηγές και θα αναβάθμιζε τη στρατηγική σημασία Ελλάδας και Κύπρου.

Ο EastMed παραμένει έργο υπό σχεδιασμό και δεν αποτελεί ενεργό αγωγό. Η ένταξή του σε έναν κατάλογο πιθανών στόχων αποτυπώνει κυρίως τον τρόπο με τον οποίο η ιρανική αρθρογραφία αντιμετωπίζει το μελλοντικό ενεργειακό δίκτυο της Ανατολικής Μεσογείου.

Πέρα από τις ελληνικές και κυπριακές υποδομές, το δημοσίευμα καταγράφει μεγάλους αγωγούς και ενεργειακές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη την περιοχή. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο αγωγός Μπακού–Τιφλίδα–Τσεϊχάν, ο Νότιος Διάδρομος Φυσικού Αερίου και ο Αραβικός Αγωγός Φυσικού Αερίου.

Αναφέρονται επίσης μεγάλα κοιτάσματα σε Αζερμπαϊτζάν, Ισραήλ, Αίγυπτο και Κύπρο, καθώς και οι μονάδες υγροποιημένου φυσικού αερίου της Νταμιέτα και του Idku στην Αίγυπτο.

Στον ίδιο κατάλογο τοποθετούνται έργα παραγωγής πράσινου υδρογόνου στο Ομάν, τα οποία χρηματοδοτούνται ή υποστηρίζονται από ευρωπαϊκά κεφάλαια. Η επιλογή των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων δείχνει ότι το δημοσίευμα εστιάζει σε υποδομές που συνδέονται με την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη στρατηγική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή.

Η Αθήνα βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια σοβαρή προειδοποιητική ένδειξη. Ακόμη και όταν δεν πρόκειται για επίσημη απειλή, η δημόσια καταγραφή ελληνικών εγκαταστάσεων σε κατάλογο πιθανών στόχων απαιτεί αυξημένα μέτρα ασφαλείας, επιχειρησιακή ετοιμότητα και στενή παρακολούθηση των εξελίξεων.

Η μετατροπή της Ελλάδας σε ενεργειακό και στρατιωτικό κόμβο ενισχύει τη διεθνή της θέση, αυξάνει ταυτόχρονα την έκθεσή της στους κινδύνους μιας ευρύτερης σύγκρουσης. Η γεωπολιτική αναβάθμιση συνοδεύεται από ευθύνες και απειλές που δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με επικοινωνιακή διαχείριση ή εφησυχασμό.