Στουμπ: Η ΕΕ πρέπει να διευρυνθεί σε 40 κράτη

Σε μια τολμηρή και φιλόδοξη πρόταση που αναμένεται να πυροδοτήσει έντονες συζητήσεις στους κόλπους της ευρωπαϊκής διπλωματίας, ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, παρουσίασε το όραμά του για μια ριζικά διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ενωση. Μιλώντας σε συνέδριο για την ενέργεια στο Ελσίνκι, ο κ. Στουμπ τόνισε ότι η Ενωση των 27 κρατών-μελών οφείλει να υιοθετήσει μια μεγαλόπνοη στρατηγική, αξιοποιώντας την παρούσα συγκυρία για να ενισχύσει τη γεωπολιτική της επιρροή και να προβάλει τη δύναμή της στη διεθνή σκηνή.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το CNBC, ο Φινλανδός πρόεδρος υποστήριξε ότι η ΕΕ πρέπει να θέσει ως στόχο την αύξηση του αριθμού των μελών της σε 40 κράτη, προτείνοντας μια λίστα με πιθανούς υποψηφίους που περιλαμβάνει το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά, την Τουρκία, τη Νορβηγία και την Ισλανδία. Τα σχόλια αυτά έρχονται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής ρευστότητας, όπου οι πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ και η συνεχιζόμενη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ωθούν πολλές χώρες να επανεξετάσουν τα οφέλη και το κόστος της συμμετοχής τους στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Ο κ. Στουμπ, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στη Διάσκεψη της Eurelectric για την Ενέργεια, υπογράμμισε ότι το παράθυρο ευκαιρίας για μια τέτοια ιστορική διεύρυνση είναι περιορισμένο. "Το παράθυρο ευκαιρίας είναι αρκετά στενό", ανέφερε χαρακτηριστικά, "διότι όταν τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και ίσως όταν αλλάξει η αμερικανική κυβέρνηση, τότε ο κόσμος θα βγάλει το πόδι από το γκάζι και θα αρχίσει πάλι να ασχολείται με περιττά θέματα". Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει την αίσθηση του επείγοντος που διακατέχει τον Φινλανδό πρόεδρο, ο οποίος βλέπει την τρέχουσα κρίση ως μια μοναδική ευκαιρία για την ΕΕ να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της.

Ο πρόεδρος της Φινλανδίας συνέδεσε άμεσα την έννοια της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας με το μέγεθος και την κλίμακα της Ενωσης. "Η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία ή η ευρωπαϊκή γεωπολιτική δύναμη βασίζεται συχνά στο μέγεθος και την κλίμακα", δήλωσε, προσθέτοντας ότι "η καλύτερη ευρωπαϊκή πολιτική που έχει εφαρμοστεί ποτέ ήταν η ευρωπαϊκή διεύρυνση". Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε την ανάγκη για ευέλικτες μορφές συμμετοχής που θα επιτρέψουν την ένταξη συνολικά 40 ευρωπαϊκών κρατών, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και για μη ευρωπαϊκές χώρες.

Η διεύρυνση ως γεωπολιτικό εργαλείο

Η ΕΕ βρίσκεται ήδη σε τροχιά μιας από τις μεγαλύτερες διευρύνσεις της ιστορίας της, με εννέα υποψήφιες χώρες να βρίσκονται σε διάφορα στάδια της ενταξιακής διαδικασίας. Το Μαυροβούνιο και η Αλβανία θεωρούνται τα φαβορί μεταξύ των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, ενώ η Ουκρανία και η Μολδαβία πλησιάζουν στην έναρξη επίσημων ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Ο κ. Στουμπ, ωστόσο, προχωρά ένα βήμα παραπέρα, προτείνοντας μια στροφή προς τη δυτική πλευρά της Ευρώπης.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη επαναπροσέγγισης με το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο αποχώρησε από την Ενωση το 2020. Ο Φινλανδός πρόεδρος ζήτησε η ΕΕ να φέρει το Λονδίνο "όσο το δυνατόν πιο κοντά" στην αγκαλιά της, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία της Βρετανίας. Ακόμη πιο τολμηρή ήταν η αναφορά του στον Καναδά, τον οποίο χαρακτήρισε ως μια εναλλακτική επιλογή. "Δεν θα ήταν υπέροχο αν ο Καναδάς ήταν το 28ο κράτος της Ευρωπαϊκής Ενωσης αντί για την 51η πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών;", διερωτήθηκε, σε μια σαφή αιχμή προς την Ουάσινγκτον. Η καναδή υπουργός Εξωτερικών, Ανίτα Ανάντ, έχει ήδη δηλώσει στο παρελθόν ότι η χώρα της επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις εμπορικές της σχέσεις, επενδύοντας σε μια "πρωτοβουλία μεσαίας δύναμης", όπως είχε παρουσιάσει ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.

Η Τουρκία και τα Δυτικά Βαλκάνια στο επίκεντρο

Ο κ. Στουμπ δεν παρέλειψε να αναφερθεί και σε άλλες υποψηφιότητες που παραμένουν σε εκκρεμότητα. Αφού η ΕΕ εξετάσει την ένταξη της Ουκρανίας, της Μολδαβίας και της Γεωργίας, υποστήριξε ότι "πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά την Τουρκία". "Κανείς δεν μιλάει πια για την Τουρκία", παρατήρησε, "και πρέπει να ανοίξουμε το μυαλό μας για να καταλάβουμε ότι, τουλάχιστον από άποψη ασφάλειας, η Τουρκία πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο κοντά". Η τοποθέτηση αυτή έρχεται να αναζωπυρώσει μια συζήτηση που έχει παγώσει εδώ και χρόνια, λόγω των πολιτικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Αγκυρα.

Στη συνέχεια, ο Φινλανδός πρόεδρος έστρεψε την προσοχή του στα Δυτικά Βαλκάνια, τα οποία χαρακτήρισε ως το πιο "καυτό" σημείο στην Ευρώπη. "Τι κάνουμε με τη Σερβία, το Κόσοβο, την Αλβανία, το Μαυροβούνιο, τη Βόρεια Μακεδονία; Τι κάνουμε με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη;", διερωτήθηκε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μια συνεκτική και αποφασιστική πολιτική στην περιοχή. Τέλος, αναφέρθηκε με θέρμη στις βόρειες χώρες, την Ισλανδία και τη Νορβηγία. Η Ισλανδία, η οποία πρόκειται να διεξαγάγει δημοψήφισμα για την ένταξή της, αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση, καθώς είχε υποβάλει αίτηση το 2009 μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, αλλά ανέστειλε τις διαπραγματεύσεις τέσσερα χρόνια αργότερα.

Ο κ. Στουμπ ολοκλήρωσε την ομιλία του με μια δόση ρεαλισμού, παραδεχόμενος την αβεβαιότητα που περιβάλλει το εγχείρημα. "Πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε μεγαλόπνοα αν θέλουμε να προβάλλουμε τη δύναμή μας στον κόσμο. Ομως ποιος θα το κάνει αυτό, πότε, πού και πώς, δεν ξέρω", κατέληξε, αφήνοντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα για το μέλλον της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.