Στουρνάρας: Ανάπτυξη 2% και στροφή στην παραγωγή

Η ελληνική οικονομία έχει καταφέρει να θωρακίσει την ανθεκτικότητά της απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις, ωστόσο η επόμενη μεγάλη πρόκληση που καλείται να αντιμετωπίσει είναι η μετατροπή αυτής της σταθερότητας σε βιώσιμη αναπτυξιακή τροχιά και σε ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης. Το μήνυμα αυτό μετέφερε ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, κατά την ομιλία του σε εκδήλωση της Aegean Baltic Bank, εστιάζοντας στον καθοριστικό ρόλο της ναυτιλίας και του τραπεζικού συστήματος στην επίτευξη αυτού του στόχου.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, το ελληνικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) κατέγραψε αύξηση 1,9% σε ετήσια βάση, επίδοση σαφώς υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που διαμορφώθηκε στο 0,9%. Οι προβλέψεις της Τραπέζης της Ελλάδος τοποθετούν τον ρυθμό ανάπτυξης κοντά στο 2% για την περίοδο 2026-2028. Ο κ. Στουρνάρας απέδωσε αυτή την επίδοση στη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών, στην ανάκαμψη των επενδύσεων και στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών. Ειδικότερα, το 2025 η Γενική Κυβέρνηση πέτυχε πλεόνασμα ύψους 2% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος μειώθηκε στο 145,4% του ΑΕΠ, επιβεβαιώνοντας την τάση δημοσιονομικής εξυγίανσης.

Παρά τις θετικές αυτές εξελίξεις, οι προκλήσεις παραμένουν ισχυρές. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα έφτασε το 5,6% τον Οκτώβριο, με τις αυξήσεις να εντοπίζονται κυρίως στους τομείς της ενέργειας, των τροφίμων και των υπηρεσιών. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, η χαμηλή παραγωγικότητα και οι ελλείψεις δεξιοτήτων εξακολουθούν να αποτελούν διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Ο διοικητής της ΤτΕ υπογράμμισε την ανάγκη η ανάπτυξη να στηρίζεται ολοένα και περισσότερο σε παραγωγικές επενδύσεις και σε μια ισχυρότερη εξαγωγική βάση, ώστε να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της.

Η ελληνόκτητη ναυτιλία αναγνωρίζεται ως ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα, ωστόσο η σύνδεσή της με την εγχώρια οικονομία μπορεί να διευρυνθεί περαιτέρω. Η άμεση συμβολή των θαλάσσιων μεταφορών στην προστιθέμενη αξία υπολογίζεται περίπου στο 2% για την περίοδο 2021-2025. Λαμβάνοντας υπόψη τις έμμεσες και προκαλούμενες επιδράσεις, μελέτη του ΙΟΒΕ εκτίμησε τη συνολική συνεισφορά στο 7,9% του ΑΕΠ για την περίοδο 2018-2021. Ο κ. Στουρνάρας επεσήμανε, ωστόσο, ότι ένα μεγάλο μέρος της προστιθέμενης αξίας των εξαγωγών θαλάσσιων μεταφορών προέρχεται από εισαγόμενες υπηρεσίες και προϊόντα. Η αύξηση των εγχώριων προμηθειών, των ναυπηγοεπισκευαστικών εργασιών, των τεχνολογικών υπηρεσιών και της έρευνας θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά το όφελος για την ελληνική οικονομία.

Στον τραπεζικό τομέα, οι εξελίξεις κρίνονται θετικές. Το 2025 οι τράπεζες κατέγραψαν καθαρά κέρδη ύψους 4,7 δισ. ευρώ, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια υποχώρησαν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, το ζητούμενο πλέον είναι η ισχυρότερη κεφαλαιακή θέση και η κερδοφορία να μεταφραστούν σε ποιοτική χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, των μικρομεσαίων εταιρειών και των επενδύσεων, ώστε να στηριχθεί η πραγματική οικονομία.